EHEC-bacterie symptomen: (bloedige) diarree en buikkrampen

EHEC-bacterie symptomen: (bloedige) diarree en buikkrampen De EHEC-bacterie ligt aan de basis van bijzonder agressieve darminfecties. Deze kunnen de dood tot gevolg hebben. De toxines-producerende bacterie is resistent voor antibiotica en bijzonder agressief. De bacterie wordt voornamelijk overgedragen op de mens via de consumptie van besmet voedsel, zoals rauwe of onvoldoende verhitte (rund)vleesproducten en rauwe melk. Een EHEC-infectie verloopt vaak zonder enige symptomen, vooral bij volwassenen. De bacteriën worden na één tot drie weken via de ontlasting uitgescheiden en kunnen bij slechte hygiëne aan andere mensen worden doorgegeven. Als er symptomen optreden als onderdeel van de EHEC-infectie, is de getroffene meestal misselijk. Je kunt dan last krijgen van waterige diarree, buikkrampen en braken. In zeldzame gevallen is lichte koorts ook een van de EHEC-symptomen. In zeldzame gevallen verloopt de EHEC-infectie zeer ernstig.

EHEC-bacterie

Escherichia coli

Escherichia coli (afgekort E. coli) is een bacterie die gewoonlijk wordt gevonden in de darmen van mensen en warmbloedige dieren. De meeste stammen van E. coli zijn onschadelijk. Sommige stammen, zoals enterohemorragische E. coli (EHEC), kunnen ernstige darminfecties tot gevolg hebben. Diarreeveroorzakende E. coli wordt ingedeeld in de volgende 6 groepen:
  • enteropathogene E. coli (EPEC);
  • enteroinvasieve E. coli (EIEC);
  • enterotoxigene E. coli (ETEC);
  • enteroaggregatieve E. coli (EAEC of EAggEC);
  • diffuus-adhererende E. coli (DAEC); en
  • enterohemorragische E. coli (EHEC).

Deze laatste groep behoort tot de zogeheten shigatoxineproducerende E. coli (STEC), welke bij de mens hemorragische colitis kan veroorzaken. Hemorragische colitis is een vorm van gastro-enteritis waarbij bepaalde stammen van de bacterie Escherichia coli de dikke darm infecteren en een toxine produceren die plotseling bloedige diarree en soms andere ernstige complicaties veroorzaakt. In sommige gevallen kan hierbij als complicatie het hemolytisch-uremisch syndroom (HUS) optreden, een aandoening van vooral de nieren en het bloed.

Uitbraak in de VS

Na een uitbraak in de Verenigde Staten van Amerika in 1982, werd erkend dat de EHEC-bacterie een wezenlijk probleem vormt voor de volksgezondheid. De toxines-producerende bacterie is bijzonder agressief en kan iemand behoorlijk ziek maken. De EHEC-bacterie kan immers bloedingen veroorzaken in het spijsverteringsstelsel en aanleiding geven voor complicaties.

Ideale omstandigheden voor de bacterie

EHEC bacteriën gedijen bij temperaturen variërend van 7 tot 50° C. De optimale temperatuur voor deze lastpak is 37° C. Sommige EHEC kunnen groeien in zure voedingsmiddelen, tot een pH van 4,4, en in levensmiddelen met een minimale wateractiviteit (Aw) van 0,95 (bron: WHO).

Hamburger / Bron: Len Rizzi (photographer), Wikimedia Commons (Publiek domein)Hamburger / Bron: Len Rizzi (photographer), Wikimedia Commons (Publiek domein)

Overdracht van de EHEC-bacterie

Mensen kunnen besmet raken wanneer ze in contact komen met de ontlasting van een besmet dier of persoon, hetzij direct, hetzij indirect. De bacterie wordt voornamelijk overgedragen op de mens via de consumptie van besmet voedsel, zoals rauwe of onvoldoende verhitte (rund)vleesproducten (zoals hamburgers), rauwe melk en andere producten die met mest in aanraking kunnen zijn geweest, zoals rauwe ongewassen groente. In Duitsland zijn de slachtoffers waarschijnlijk besmet geraakt dor het eten van groenten. De EHEC-bacterie komt van nature voor in de darmen van herkauwers, zoals runderen. Via bemesting van akkers kan deze lastpak op groentegewassen terechtkomen. Wanneer het eten door de consument voor de bereiding niet goed wordt gewassen, kunnen zij de bacterie binnenkrijgen, wat een infectie tot gevolg kan hebben.

Symptomen van een infectie met EHEC-bacterie

Incubatietijd

De incubatietijd de periode tussen besmetting en de eerste symptomen kan variëren van drie tot acht dagen, met een piek van drie tot vier dagen. De mens is zeker gedurende de ziekte besmettelijk voor zijn omgeving (via de oraal-fecale route). Maar zowel symptomatische als asymptomatische patiënten kunnen weken na aanvang van de klachten nog E. coli uitscheiden.

Verschijnselen

Zeer weinig bacteriën kunnen een infectie veroorzaken en aanleiding geven tot klachten. Soms verloopt een infectie zonder ziekteverschijnselen. Een infectie met EHEC kan de volgende symptomen geven:
  • Milde diarree, wat in sommige gevallen kan overgaan tot bloedige diarree (hemorragische colitis).
  • Hemorragische colitis wordt gekenmerkt door plotseling optredende hevige buikkrampen. Koorts, misselijkheid en braken kunnen ook voorkomen. Na ongeveer 1 tot 3 dagen bevat de aanvankelijke waterige diarree bloed. Hemorragische colitis gaat gepaard met algehele malaise.

Hemorragische colitis

Bij zo'n 10 tot 20 procent van de EHEC-infecties ontstaat een ernstig ziektebeeld. Vooral ouderen, zuigelingen en mensen met een verzwakt immuunsysteem worden vaak getroffen. EHEC-bacteriën kunnen ernstige darmontstekingen veroorzaken. De patiënten hebben zeer pijnlijke buikkrampen en bloederige diarree. Er kan ook koorts optreden. Artsen noemen deze ziekte hemorragische colitis, wat zich vertaalt als bloedende darmontsteking.

Hemolytisch uremisch syndroom (HUS)

De meeste patiënten herstellen binnen 10 dagen, maar bij een klein deel van de patiënten vooral jonge kinderen en ouderen kan de infectie zich ontwikkelen tot een levensbedreigende ziekte, zoals het hemolytisch uremisch syndroom (HUS), voor het eerst beschreven in 1955. HUS wordt gekenmerkt door:
  • acuut nierfalen;
  • hemolytische anemie (waarbij rode bloedlichaampjes sneller worden afgebroken dan ze worden aangemaakt); en
  • trombocytopenie (een bloedingstoornis, waarbij er een tekort aan bloedplaatjes in het bloed is).

Door (inwendige) bloedingen kunnen ook andere organen betrokken raken, zoals de huid waardoor kleine bloeduitstortingen ontstaan, lever en milt. Er wordt geschat dat ongeveer 10% van de patiënten met een EHEC-infectie HUS ontwikkelt.

Een ernstige darminfectie kan voorts tot uitdroging en shock leiden.

Risicogroepen

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zijn er vier risicogroepen te onderscheiden die vatbaarder zijn voor een infectie met EHEC:
  • kinderen onder de 5 jaar en ouderen vanaf 60 jaar;
  • mensen die zelf geen goede hygiëne kunnen handhaven;
  • mensen met verminderde afweer;
  • mensen werkzaam in de zorg en/of werkzaam met kleine kinderen en/of werkzaam op een (kinder)boerderij.

Behandleing van een EHEC-infectie

De meeste mensen herstellen zonder antibiotica of andere specifieke behandeling in 5 tot 10 dagen. Er is geen bewijs dat antibiotica een nuttig effect heeft in het verloop van de ziekte. Men vermoedt zelfs dat een behandeling met sommige antibiotica de kans vergroot op sommige complicaties. Bestrijding met antibiotica helpt niet, sterker nog, maakt het alleen maar erger omdat daarbij stoffen vrijkomen die de nieren aantasten.

Middelen tegen diarree moeten worden vermeden. De patiënt moet voldoende vocht tot zich nemen om uitdroging te voorkomen, vooral bij ernstige diarree en/of braken.

Preventie

Er is geen vaccin beschikbaar. Neem de volgende algemene hygiënische maatregelen in acht:
  • De bacterie is overdraagbaar via het toilet; de diarree is uiterst besmettelijk. Was daarom altijd je handen grondig met water en zeep na het verschonen van luiers of de toiletgang.
  • Was altijd je handen voordat je je eten bereidt of gaat eten.
  • Was altijd je handen zorgvuldig voor en na het bereiden van rauw vlees om kruisbesmetting te voorkomen.
  • Eet geen rauw of onvoldoende verhit vlees.
  • Drink geen rauwe melk.
  • Spoel rauwe groenten en fruit goed af onder koud leidingwater, onmiddellijk voorafgaan de de bereiding of consumptie ervan. Gebruik hierbij geen zeep of reinigingsmiddelen. Meloenen en komkommers kunnen schoongemaakt worden door deze te schrobben met een schone borstel.
  • Het is verstandig om kiemgroenten zoals taugé even te blancheren, zodat de bacteriën dood zijn.
  • Gebruik ieder keer schone snijplanken en keukengerei om rauw vlees te bereiden. Maak deze materialen na elk gebruik schoon met zeep en warm water. Op deze manier wordt kruisbesmetting voorkomen.
  • Denk naast veilige voedselbereiding, aan veilige voedselbewaring, door bijvoorbeeld voedsel gekoeld en droog te bewaren.

Lees verder

© 2011 - 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De EHEC bacterie: besmetting en symptomenDe EHEC bacterie: besmetting en symptomenDe EHEC-bacterie, ofwel Enterohemorragische E.coli valt onder de groep E-Coli bacterien welke veelvuldig voorkomen in de…
EHEC-bacterie: darmbacterieEHEC-bacterie: darmbacterieDe EHEC-bacterie is een darmbacterie die over het algemeen voor lichte klachten zorgt. In sommige gevallen kunnen de kla…
E. coli-bacterie: symptomen en behandeling van een infectieE. coli-bacterie: symptomen en behandeling van een infectieEscherichia coli (afgekort E. coli) is een doorgaans onschuldige bacterie (commensaal) die zich ophoudt in de darmen van…
Bacteriën in rauwkostBacteriën in rauwkostDoor koken en verwarmen worden bacteriën en andere ziekteverwekkers vaak gedood. Dat valt weg bij het eten van rauwkost.…

Gianotti-Crosti syndroom: symptomen, oorzaak en behandelingGianotti-Crosti syndroom: symptomen, oorzaak en behandelingHet Gianotti-Crosti syndroom (GCS) is een huidaandoening die wordt gekenmerkt door de ontwikkeling van rode bulten op he…
Het werkingsmechanisme van allergie en astmaHet werkingsmechanisme van allergie en astmaNaar schatting heeft ruim een half miljoen Nederlanders astma. Astma is een allergische reactie van de luchtwegen. Hiero…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Volunteer7, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0/bewerkt)
  • http://www.merckmanual.nl
  • http://www.nieuwsbank.nl
  • http://nos.nl
  • http://www.rivm.nl
  • http://www.who.int
  • John Hopkins Medicine. Enterohemorrhagic Escherichia coli. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/enterohemorrhagic-escherichia-coli (ingezien op 4-11-2020)
  • Afbeelding bron 1: Len Rizzi (photographer), Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "EHEC-bacterie symptomen: (bloedige) diarree en buikkrampen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Dave, 01-01-2013 09:49 #9
Ik ben denk ik onlangs besmet geweest, maar gelukkig weer een stuk beter.
Misschien dat mijn vrouw nu helaas besmet is, maar zij heeft altijd last van obstipatie, dus misschien dat dat de benodigde diaree tegenhoudt?
Nu heeft zij hevige rugpijn in de onderrug kan dit duiden op nierfalen?

Anoniem, 07-07-2011 20:11 #8
Een laatste vraag over EHEC.
Wanneer je met deze bacterie besmet bent, ben je dan ten dode opgeschreven, ben je dan in levensgevaar of genezen de meeste patienten zonder complicaties? Reactie infoteur, 10-07-2011
Na besmetting met deze bacterie kan de patiënt last krijgen van heftige bloedingen (hemorragie) in de darmen. Dat bloed komt met de diarree naar buiten. De infectie kan bovendien gepaard gaan met braken, misselijkheid en buikkrampen en kan ernstige schade aan de nieren veroorzaken. Op de website van het RIVM vind je meer info.

Anoniem, 05-07-2011 18:40 #7
Eerst komkommers (afkomstig uit Spanje), sla en tomaten, daarna groentenscheuten, daarna producten afkomstig uit Egypte, water uit een beek en nu zou de bacterie zich ook verspreiden via flessenwater. Binnenkort volgen misschien ook vis, ijsjes, verspreiding via insecten e.d., dit tot men alles heeft gehad. Het begint op bangmakerij te lijken.
Mag men nog wel eten en drinken wat men wil, zonder angst om besmet te geraken? Reactie infoteur, 06-07-2011
Hygiënemaatregelen zijn erg belangrijk voor het voorkómen van besmetting met ziekteverwekkers. Er is geen enkele reden om in Nederland bepaalde voedingsmiddelen te mijden, ook niet bij supermarkten die onderdeel uitmaken van een Duitse keten.

Anoniem, 01-07-2011 11:42 #6
Waarom wordt er voor elke EHEC-dode een artikel geschreven (per dode)? En waarom treft EHEC vooral jonge mensen? Reactie infoteur, 02-07-2011
Er is momenteel veel aandacht in de pers voor de EHEC-crisis. Vandaar dat er over bijna iedere dode een apart berichtje verschijnt.

Anoniem, 28-06-2011 17:57 #5
Waarom neemt men geen extra maatregelen om de verspreiding van de bacterie tegen te gaan? Reactie infoteur, 30-06-2011
Aan wat voor maatregelen had u gedacht?

Anoniem, 20-06-2011 22:51 #4
Is het nog nodig om tomaten, komkommers, sla en/of groentenscheuten te mijden of kan men ze gewoon eten zonder risico op besmetting? Verder valt op dat bij 'nieuwe' ziekten vooral jonge mensen getroffen worden, wat ook bij vogelgriep en de Mexicaanse griep het geval was. Reactie infoteur, 21-06-2011
Het Outbreak Management Team (OMT) ondersteunt het huidige beleid om personen die naar Duitsland gaan voor actuele voedingsadviezen de website van het Robert Koch instituut (http://www.rki.de) te raadplegen. Er is geen enkele reden om in Nederland bepaalde voedingsmiddelen te mijden, ook niet bij supermarkten die onderdeel uitmaken van een Duitse keten (bron: RIVM).

Anoniem, 16-06-2011 12:06 #3
De exacte bron van de infectie is nog niet gevonden, mogelijk zal men deze ook nooit terugvinden. Het verhaal van de besmette komkommers was dus onjuist. Hoe is de toestand van de EHEC-uitbraak in Duitsland momenteel? Reactie infoteur, 16-06-2011
Ik heb de laatste info m.b.t. Duitsland toegevoegd. Kijk ook op deze website: http://www.rki.de/

Anoniem, 13-06-2011 17:41 #2
Ik vind nergens informatie over de sterftekans en het aantal mensen dat genezen is (zonder blijvende complicaties) van EHEC type O104. Er zouden 100 HUS-patienten zijn met blijvende nierschade waardoor ze nierdialyse nodig hebben of een donororgaan.

Is het niet mogelijk om tijdelijk een reisverbod te geven en de grenzen met Duitsland te sluiten tot het gevaar geweken is (te voorkoming van besmetting in andere landen)? Of het in quarantine zetten van patienten tot ze genezen zijn.
Bij de Mexicaanse griep werden mondmaskers aangeraden, bij deze dodelijke ziekte zou dat beter ook gedaan worden! Reactie infoteur, 14-06-2011
Het RIVM houdt de gemelde Nederlandse ziektegevallen met EHEC en HUS, gerelateerd aan Duitsland, bij: http://www.rivm.nl/Onderwerpen/Onderwerpen/E/EHEC_bacterie

Anand, 03-06-2011 16:56 #1
Om de besmettingsbron makkelijker te kunnen achterhalen zouden de onderzoekers een consumptie-database moeten maken van iedereen die besmet is met EHEC (momenteel zo'n 1700 mensen), dus ondervragen over alles wat men vóór de besmetting gegeten heeft en wáár men geweest is en de boodschappen gedaan heeft enz., hierna al deze gegevens via een softwaresysteem vergelijken en uitfilteren zodat er alleen dingen overblijven die iedereen heeft gegeten en op dezelfde plek of uit dezelfde winkel enz. (Maar dit zullen ze vast al doen neem ik maar aan!?) Reactie infoteur, 04-06-2011
Dit wordt inderdaad gedaan. Lees bijvoorbeeld: 'Spoor EHEC leidt naar restaurant Lübeck' op de website http://wereldnieuws.blog.nl/milieu/2011/06/04/spoor-ehec-leidt-naar-restaurant-lubeck

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 04-11-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: EHEC (STEC) bacterie
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!