Verklevingen in de darmen

Verklevingen in de darmen Een verkleving is een verbinding tussen weefsels in het lichaam, die normaliter niet aan elkaar vast horen te zitten. Het is soort inwendig littekenweefsel; stugge strengen of vliezen, die ervoor kunnen zorgen dat darmlussen aan elkaar plakken of dat de darmwand aan de buikwand vastkleeft. De darm wordt hierdoor minder beweeglijk, waardoor klachten als diarree, verstopping, buikpijn en een opgezette buik kunnen optreden. In ernstige gevallen kan een volledige darmafsluiting ontstaan. Een verkleving (adhesie) bestaat uit bindweefsel (littekenweefsel) en verbindt organen aan elkaar, die niet aan elkaar horen te zitten. Een verkleving kan zo dun zijn als plastic folie of zo dik als bindweefselbanden (enkelbanden, kniebanden). De aandoening kan in de hele buikholte voorkomen. Ze worden vaak gezien in of aan de dunne of dikke darm, maar ook in of tussen de vrouwelijke voortplantingsorganen (eileiders, eierstokken en baarmoeder) kunnen verklevingen ontstaan. In dit laatste geval leiden ze niet zelden tot pijnlijke geslachtsgemeenschap, bekkenpijn en zelfs onvruchtbaarheid. Bij zo'n 15 tot 20% van de vrouwen met vruchtbaarheidsklachten, blijken verklevingen de oorzaak te zijn.

Het ontstaan van verklevingen in de buikholte

Verklevingen in de buikholte na een blindedarmoperatie / Bron: Hic et nunc, Wikimedia Commons (Publiek domein)Verklevingen in de buikholte na een blindedarmoperatie / Bron: Hic et nunc, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Verklevingen worden vrijwel altijd veroorzaakt door een beschadiging van het weefsel in de buikholte en het natuurlijke genezingsproces van het lichaam dat hierop volgt. Bij ontstekingen in de buikholte (bijvoorbeeld een buikvlies- of darmontsteking), bestraling van kwaadaardige tumoren in de buikholte (bijvoorbeeld bij baarmoederhals- of blaaskanker) en buikoperaties aan bijvoorbeeld de (blinde) darm raakt gezond weefsel beschadigd. Het lichaam probeert zichzelf hierna te herstellen. Dit is een natuurlijke, gezonde reactie. De snijranden van een wond moeten immers weer aan elkaar vastgroeien en losgemaakte organen moeten weer vastgroeien in de buikholte. De herstelcellen in het lichaam kunnen echter geen onderscheid maken tussen het ene en het andere orgaan. Bij de natuurlijke reparatie komen soms (onderdelen van) organen met elkaar in contact en worden ze – door de vorming van stugge, harde bindweefselstrengen – met elkaar verbonden.

Bij meer dan 90% van de mensen die een buikoperatie of een ontsteking in de buikholte heeft gehad, ontstaan verklevingen. Het overgrote deel van deze mensen heeft hier geen last van. Bij zo'n 5% van de mensen met verklevingen in de buikholte, ontstaan echter (soms dagelijkse en langdurige) klachten.

De klachten bij verklevingen in de darmen

Het voedsel dat we eten, wordt vanuit de maag naar de darmen vervoerd. In de ruim vijf meter lange dunne darm en de ruim één meter lange dikke darm, worden de voedselresten door knijpende (peristaltische) bewegingen steeds verder geduwd. Om deze peristaltische bewegingen goed te kunnen uitvoeren, moeten de darmen soepel en beweeglijk zijn. Als de darmlussen door verklevingen onderling vastgroeien of als de darm vergroeid raakt met de buikwand, verliest de darm een deel van zijn beweeglijkheid. Afhankelijk van de precieze plaats, de omvang en de oorzaak van de verklevingen, kunnen hierdoor klachten ontstaan als: diarree, verstopping, winderigheid, buikpijn, een opgezette buik en misselijkheid.

In ernstige gevallen kunnen verklevingen leiden tot een vernauwing of zelfs complete afsluiting (ileus) van de darm. Het voedsel kan dan niet meer (normaal) door de darm worden geduwd en er ontstaat een opstopping. De darm zet uit door een opeenhoping van ondermeer ingeslikte lucht, speeksel en maagsap. Bij een complete darmafsluiting is er geen ontlasting meer. Een gedeeltelijke darmafsluiting leidt meestal tot diarree. De gevolgen van een blokkade in de dunne of dikke darm, zijn plotseling optredende heftige buikkrampen, misselijkheid en overgeven. Bij een volledige darmafsluiting – een potentieel levensbedreigende situatie - moet met spoed medische hulp worden ingeschakeld. Ernstige darmverstoppingen worden in 50 tot 75% van de gevallen veroorzaakt door verklevingen.

De diagnose 'verklevingen' is lastig te stellen

Als de buikklachten langere tijd aanhouden, is het altijd verstandig om naar de huisarts te gaan. De diagnose 'verklevingen' is echter lastig te stellen. Op basis van de klachten en ziektegeschiedenis (een eventuele buikoperatie of –ontsteking) zal de huisarts wel een vermoeden hebben. Om de diagnose met zekerheid te stellen, zal een kijkoperatie moeten plaatsvinden. Dit wordt echter lang niet altijd gedaan, omdat door de operatie weer nieuwe verklevingen kunnen ontstaan. Bij een (dreigende) darmafsluiting is een operatie echter noodzakelijk. Door middel van een röntgenonderzoek met contrastvloeistof of een kijkonderzoek van de dikke darm (colonoscopie) kunnen wel vernauwingen in de darm worden opgespoord. Het is na deze onderzoeken echter niet altijd duidelijk wat de exacte oorzaak van de vernauwingen is.

De behandeling van verklevingen in de darm

De enige manier om verklevingen te verwijderen is door middel van een (kijk)operatie. De bindweefselstrengen worden dan chirurgisch verwijderd of los gemaakt (adhesiolyse). Het risico op het ontstaan van nieuwe verklevingen is hierbij echter groot. Een operatie wordt meestal dan ook alleen uitgevoerd bij zeer ernstige klachten, zoals een (dreigende) darmafsluiting. In de overige gevallen bestaat de behandeling vaak uit pijnstillers en laxeermiddelen om de ontlasting soepel te houden. Bij sommige mensen helpt een regelmatige buikmassage om de verklevingen losser en soepeler te maken, waardoor de klachten verminderen.

Aanvullend aan de medicatie, wordt bij verklevingen ook vrijwel altijd – eventueel door een diëtist - een speciaal voedingsadvies gegeven. Bij verklevingen in de dunne darm is vloeibare of vezelarme voeding belangrijk. Vezelrijke voeding wordt juist voorgeschreven bij verklevingen in de dikke darm. Het is dan ook niet verstandig om op eigen initiatief vezelpreparaten te slikken. Dergelijke preparaten kunnen zich gaan ophopen in de te smalle (dunne) darm en daardoor zelfs leiden tot een volledige verstopping.

Het voedingsadvies bij verklevingen in de darm

Bij mensen met verklevingen geeft gasvorming in de darmen vaak pijnlijke klachten. Je kunt dan ook beter voedingsmiddelen vermijden die (meestal) leiden tot extra gasvorming: nieuwe aardappelen, prei, kool, ui, paprika, spruitjes, knoflook, pruimen, meloen, radijs, onrijp of grote hoeveelheden fruit, grote hoeveelheden suiker of vet, noten, scherpe kruiden en specerijen, bier en koolzuurhoudende dranken.

Voeding bij verklevingen in de dunne darm

Wanneer je het advies hebt gekregen om licht verteerbare, vezelarme voeding te gebruiken, dan is het belangrijk om producten met pitjes, zaden, draadjes, schillen en vellen te vermijden. Dit zijn moeilijk verteerbare voedingsvezels. Eet dus liever geen grof volkorenbrood, muesli, cruesli, ongeschild of vezelig fruit (ananas, bessen, bramen, mandarijn, sinaasappel), rauwe of vezelige groenten (asperges, champignons, tuinbonen, maïs, taugé, aubergine, zuurkool) en peulvruchten. Wees ook voorzichtig met draderig en taai vlees en volkoren pasta.

Voeding bij verklevingen in de dikke darm

Als je juist vezelrijke voeding moet eten (omdat de verklevingen zich in de dikke darm bevinden), neem dan veel groente, fruit en peulvruchten. Deze voedingsmiddelen bevatten zogenaamde oplosbare vezels die in de dikke darm door de darmbacteriën worden bewerkt en de darmwerking stimuleren. Ook bruin brood, volkorenbrood, zemelen, volkorenpasta, havermout en ontbijtgranen zijn goed. Deze producten bevatten granen, waarin onoplosbare vezels zitten. Dit zijn vezels die niet in de darm worden verteerd en in onveranderde vorm met de ontlasting het lichaam verlaten. Ze fungeren als een soort spons in de dikke darm; ze nemen vocht op en maken de ontlasting zacht en soepel.

Lees verder

© 2012 - 2021 Tamira, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Verklevingen (adhesies): Locaties van intern littekenweefselVerklevingen (adhesies): Locaties van intern littekenweefselEen adhesie is een strook van littekenweefsel dat twee delen van het weefsel met elkaar verbindt die normaal gesproken n…
Verklevingen in de buikholteVerklevingen in de buikholteDoor een operatie of baarmoederslijm kan littekenweefsel met kleine bloedingen ontstaan, waardoor verklevingen optreden.…
Syndroom van Asherman: bruine afscheiding en onderbuikpijnSyndroom van Asherman: bruine afscheiding en onderbuikpijnHet hebben van een bruine afscheiding uit de schede kan zomaar bij iedere vrouw voorkomen. Het kan worden veroorzaakt do…
Zwanger worden: wanneer het niet luktZwanger worden: wanneer het niet luktHet lijkt zo makkelijk: zwanger worden. Maar soms gebeurt er helemaal niets, of je zwangerschap wordt voortijdig afgebro…

Verstuikte enkel vaak niet zo ernstigEen enkel is het gewricht tussen het onderbeen en de achtervoet en wordt ook wel het bovenste spronggewricht genoemd. He…
Wat is een verkoudheid?Wat is een verkoudheid?Bijna iedereen heeft wel eens een verkoudheid opgelopen. Pijn in je keel, lopende neusen, veel hoestbuien en in sommige…
Bronnen en referenties
  • www.maagdarmlever.nl
  • www.mlds.nl
  • http://verklevingen.org
  • www.verklevingen.nl
  • http://commons.wikimedia.org
  • Afbeelding bron 1: Hic et nunc, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Reacties

Han Wilbrink, 05-09-2020
Wanneer treden die verklevingen op… en wanneer krijg je er last van?
Een week na de operatie, een maand na de operatie? Reactie infoteur, 14-09-2020
Dit kunt u echt het beste met uw arts bespreken. Elke patiënt en operatie is immers anders. Ik wens u veel beterschap en succes.

J. de Vries Willemstein, 11-02-2013
Na een gal operatie met een litteken bij mijn navel daar zijn nu ook verklevingen ontstaan wat duizelingen en misselijkheid net of je een flauwte krijgt en dan gaat mijn darm die daar boven zit opspelen. Ik slik diclofinac en 8 paracetamols met codeine tegen de pijn en veel rust dat helpt wel, maar mijn vraag is waarom die duizelingen? Mijn arts ging er niet op in en zei dat ik er mee moet leven. Wat denkt u hier over? Ik ben het zo zat die rot pijn sorry. Ik ben ten einde raad, graag een reactie. Reactie infoteur, 18-03-2013
Persoonlijk vind ik het antwoord van uw arts erg kort door de bocht. Een leven met zo veel pijn en het slikken van zo veel pijnstillers (die overigens ook de nodige bijwerkingen kunnen hebben) is niet ' normaal' natuurlijk. Vraag uw huisarts om een doorverwijzing naar een specialist! Veel sterkte!

Tamira (94 artikelen)
Laatste update: 21-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 6
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!