Is weekmaker Bisfenol A (BPA) een echte dikmaker?

Is weekmaker Bisfenol A (BPA) een echte dikmaker? Wat is Bisfenol A (BPA)? En op welke manier komt deze weekmaker in ons lichaam terecht? Hoe zit het met onze voeding, ons drinkwater en onze huid? Hoe veilig is BPA voor de gezondheid van de mens? Veroorzaakt Bisfenol A zodanige veranderingen in het menselijk metabolisme dat we van een echte dikmaker (of obesogene factor) kunnen spreken? Wat zijn mogelijke andere schadelijke effecten van de weekmaker BPA?

Wat is Bisfenol A (BPA)?

BPA is een organische verbinding die in veel dagelijks gebruikte producten voorkomt. Als estrogene, hormoonverstorende verbinding is Bisfenol A een stof die de normale hormonale werking van het menselijk lichaam verstoort. Deze stof leidt tot ophopingen van vet in het lichaam die geheel los staan van eventuele veranderingen in het eet- of bewegingspatroon. In die zin behoort BPA tot de stille dikmakers. De aanwezigheid van BPA in menselijke urine lijkt daarnaast verband te houden met het optreden van diabetes, en metabole of cardiovasculaire aandoeningen.

Uit sommige onderzoeken bij knaagdieren die werden blootgesteld aan lage doses BPA lijkt bovendien sprake te zijn van nadelige gevolgen voor de vruchtbaarheid en de voortplanting. In hoeverre de resultaten van onderzoek op knaagdieren als muizen indicatief zijn voor de effecten op mensen, blijft nog onduidelijk.

Naast BPA worden ook andere factoren die niets met veranderingen in eet- en bewegingspatronen te maken hebben, verantwoordelijk gehouden voor het bevorderen van obesitas. Denk in dit verband bijvoorbeeld aan bepaalde biologische oorzaken van overgewicht, het AD36-virus of het gebruik van antibiotica. Deze factoren spelen mogelijk een rol als lijnen en het aanleren van gezonde eetgewoonten niet het gewenste effect hebben.

Hoe komen we in contact met Bisfenol A?

Elke dag komen we op verschillende manieren in contact met Bisfenol A (BPA). Dit contact vindt bijvoorbeeld plaats via onze voeding, het drinkwater of via de huid.

Hoe zit het met BPA en onze dagelijkse voeding?

Via producten van polycarbonaat

BPA is een grondstof voor de vervaardiging van polycarbonaat: een hard en transparant plastic van hoogwaardige kwaliteit. Denk aan artikelen als magnetronschaaltjes, tafelbestek of onbreekbare drinkflessen (bijvoorbeeld met frisdrank erin). Sinds juni 2011 mogen in Nederland geen babyflesjes van polycarbonaat worden verkocht.

Via de coating van conservenblikjes of kartonnen verpakkingen van voeding

BPA wordt in de vorm van bisfenol A diglycidylether (BADGE) gebruikt als beschermende coating aan de binnenzijde van conservenblikjes of kartonnen verpakkingen van voeding, of in waterreservoirs en drinkwaterleidingen.

Hoe komt BPA uit coatings en plastic voorwerpen in ons lichaam terecht?

Bisfenol A diffundeert (vermengt zich) met vloeistoffen zoals water, frisdrank en andere voeding. Daarom hebben in de westerse wereld bijna alle mensen aantoonbare hoeveelheden BPA in hun bloed en urine.

Wat zijn andere mogelijkheden voor BPA om het menselijk lichaam binnen te dringen?

Bisfenol A komt voor op thermisch papier. Bij onderzoek onder caissières die met kassabonnen van thermisch papier werkten, zijn verhoogde BPA-waarden gemeten. Het vermoeden bestaat dat BPA ook via de huid het menselijk lichaam binnendringt. Verder komt deze weekmaker zelfs voor in sigarettenfilters, hetgeen mogelijk betekent dat de stof ook via inademing van de sigarettenrook in het menselijk lichaam terecht kan komen.

Bij welke waarden van BPA treden de schadelijke effecten op?

Bisfenol A is een stof die in de westerse wereld in veel dagelijkse producten wordt gebruikt. De industrie heeft dan ook zware belangen bij een voortgezet gebruik van deze stof. Vanaf welke gemeten waarden er sprake is van nadelige effecten op de gezondheid is nog altijd niet ondubbelzinnig wetenschappelijk vastgesteld. Wel staat vast dat de schadelijke gevolgen afhangen van de hoogte van de gemeten waarde, de duur van de blootstelling aan de stof en de levensfase waarin de persoon zich bevindt.

De discussie over de mate van veiligheid van de stof en de laagste waarden waarbij negatieve gevolgen voor de gezondheid worden gemeten, duurt dus nog voort. Maar in elk geval staat vast dat de weekmaker Bisfenol A tot de dikmakers behoort. Als je je serieus met lijnen en gezonde eetgewoonten bezighoudt, is de oorzaak van je overgewicht mogelijk mede aan deze stof te wijten.

Andere schadelijke effecten van de weekmaker BPA

Naast het dikmakend effect lijkt BPA ook andere negatieve gevolgen voor de gezondheid te hebben. Zo zijn er wetenschappelijke aanwijzingen dat de blootstelling van kinderen aan deze stof bij vrouwen kan leiden tot onvruchtbaarheid. En dat blootstelling van volwassenen aan BPA hun vruchtbare periode kan verkorten.

Uit een onderzoek van de beroemde Amerikaanse Harvard Universiteit, gepubliceerd in 2013, komt een verband naar voren tussen hogere BPA-waarden in de urine van vrouwen en een verminderde rijping van hun eitjes. Er zijn aanwijzingen, mede door eerdere dierproeven dat BPA negatief werkt op onder meer de celstructuur en de organisatie van de chromosomen tijdens de rijping van de eitjes.

De Harvard Universiteit vermoedt bovendien dat de toegenomen mate van abnormale rijping in eitjes die aan de weekmaker BPA zijn blootgesteld, mede een verklaring kan vormen voor de in de laatste decennia geconstateerde vermindering van de vruchtbaarheid.

Er is dus alle reden om te proberen de BPA-waarden in je lichaam zo laag mogelijk te houden, deels om overgewicht tegen te gaan en deels om andere gezondheidsredenen.

Special Weinig bekende oorzaken van overgewicht

Dit artikel maakt deel uit van de special Weinig bekende oorzaken van overgewicht. Daarin lees je onder meer over biologische factoren, het AD36-virus en antibiotica als dikmakers.

Lees verder

© 2012 - 2020 An_Schrijfstra, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Schadelijke stof bisfenol A zit overal inSchadelijke stof bisfenol A zit overal inBisfenol A is een schadelijk en chemisch stofje waar de meeste mensen nog nooit van hebben gehoord. Het zit echter bij i…
Voedingstips voor een beter metabolismeVoedingstips voor een beter metabolismeEen verhoogde metabolisme betekend dat je lichaam veel meer calorieën verbrand. Dus als je een hoge metabolisme hebt dat…
Slank in 28 dagen: het metabolisme dieetSlank in 28 dagen: het metabolisme dieetSlank in 28 dagen. Wie wil dit nu niet? De Amerikaanse auteur Haylie Pomroy beweert in haar boek "Het metabolisme dieet.…
Zes verborgen dikmakersZes verborgen dikmakersAls je af wil vallen, dan zorg je er natuurlijk voor dat je afblijft van chips, koekjes en andere bekende dikmakers. Maa…

Gezwollen lymfeklieren: klieren in hals, nek, lies & okselGezwollen lymfeklieren: klieren in hals, nek, lies & okselGezwollen lymfeklieren of opgezette lymfeklieren is een vervelende klacht. Vooral in hals, oksels en liezen kun je last…
Mucoïd cyste: hard bultje rugzijde van de vingers of tenenMucoïd cyste: hard bultje rugzijde van de vingers of tenenEen mucoïd cyste (digital mucous cyst) is een solitaire, papuleus verheven, rond-ovale, elastisch aanvoelende symmetrisc…
Bronnen en referenties
  • Bisfenol A; Wikipedia; http://nl.wikipedia.org/wiki/Bisfenol_A
  • Bisfenol A; Wikipedia; http://nl.wikipedia.org/wiki/Bisfenol_A
  • Bisphenol A may enter body through skin; INRA press service; http://www.international.inra.fr/layout/set/print/press/bisphenol_a_may_enter_body_through_skin
  • Obesitas: een ziekte van deze eeuw; Eline P. Meulenberg; http://www.eltisupport.nl/pdf/Obesitas-2c.pdf
  • Productie polycarbonaat babyflesjes vanaf 1 maart 2011 verboden; Nieuwsbericht Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit; 07 maart 2011; http://www.vwa.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht/2012101
  • Similarity of Bisphenol A Pharmacokinetics in Rhesus Monkeys and Mice: Relevance for Human Exposure; Julia A. Taylor, Frederick S. vom Saal, Wade V. Welshons, Bertram Drury, George Rottinghaus, Patricia A. Hunt, Pierre-Louis Toutain, Céline M. Laffont, and Catherine A. VandeVoort; Published online 2010 September 20. doi: 10.1289/ehp.1002514; http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3080921/
  • In Plastic and Cans, a Threat to Women; Deborah Blum; New York Times, 28 augustus 2014; http://well.blogs.nytimes.com/2014/08/28/in-plastics-and-cans-a-threat-to-women
  • Bisphenol-A and human oocyte maturation in vitro.; Machtinger R1, Combelles CM, Missmer SA, Correia KF, Williams P, Hauser R, Racowsky C.; http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23904465; Hum Reprod. 2013 Oct;28(10):2735-45. doi: 10.1093/humrep/det312. Epub 2013 Jul 30.

Reageer op het artikel "Is weekmaker Bisfenol A (BPA) een echte dikmaker?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: An_Schrijfstra
Laatste update: 30-08-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Onverklaarbaar overgewicht
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!