InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Ontstekingswaarden bloed: CRP-waarde in het bloed te hoog

Ontstekingswaarden bloed: CRP-waarde in het bloed te hoog

Ontstekingswaarden bloed: CRP-waarde in het bloed te hoog Het C-reactief proteïne (CRP) is een acutefase-eiwit dat wordt gemaakt in de lever en afgegeven in de bloedbaan. Een hoog niveau van CRP in het bloed is een marker van ontsteking. Ontstekingswaarden in het bloed kunnen verhoogd zijn door veel factoren, van infectie tot kanker. Hoge CRP-waarden kunnen ook aangeven dat er ontsteking aanwezig is in de hartslagaders, wat een hoger risico op een hartaanval met zich meebrengt. Een verhoogde CRP-waarde is echter non-specifiek. Hoge ontstekingswaarden in het bloed geven niet aan wáár de ontsteking aanwezig is of wát de oorzaak van de ontsteking is. De bloedwaarde CRP is een algemene test en er zijn andere onderzoeken en tests nodig om te achterhalen wat er precies aan de hand is als de ontstekingswaarden zijn verhoogd.

Wat is het C-reactief proteïne (CRP)?

Het C-reactief proteïne (CRP) is een marker voor ontsteking in het lichaam. CRP wordt in de lever geproduceerd en in de bloedbaan afgegeven. Na het ontstaan van een ontsteking neemt de hoeveelheid CRP binnen een paar uur toe. Het niveau wordt gemeten door een bloedtest. CRP is geclassificeerd als een acutefase-eiwit, wat wil zeggen dat de concentratie in bloedplasma al in een vroeg stadium van ontsteking stijgt. Bepalen van concentratie van acutefase-eiwitten is een hulpmiddel bij het vaststellen van ontsteking. Andere acutefase-eiwitten ('acute phase reactants') zijn de erytrocytbezinkingssnelheid, ook wel bezinking (sedimentatie) of BSE genoemd, en telling van het aantal bloedplaatjes.

Ontsteking vaststellen en behandeling opvolgen

Doordat de hoeveelheid CRP in het lichaam binnen een paar uur toeneemt bij ontsteking en ook weer even snel afneemt als de ontsteking effectief wordt bestreden, is CRP zinvol voor het vaststellen van de aanwezigheid van een ontsteking én om het effect van een medische behandeling op te volgen en te evalueren.

Oorzaken verhoogde ontstekingswaarden in het bloed

Over het algemeen zijn de belangrijkste oorzaken van verhoogde CRP- en andere ontstekingswaarden een verscheidenheid aan aandoeningen, waaronder:

Onder: een door aderverkalking aangetaste slagader / Bron: Teguh Mujiono/ShutterstockOnder: een door aderverkalking aangetaste slagader / Bron: Teguh Mujiono/Shutterstock

Verband tussen CRP en hart- en vaatziekten

Een verhoogde CRP-waarde is ook gekoppeld aan atherosclerose (slagaderverkalking) en hartziekten. Atherosclerose of vetophoping in slagaderwand van de slagaders, staat erom bekend dat het een ontstekingsbestanddeel heeft, die vermoedelijk de CRP-niveaus in het bloed laat stijgen. Ontsteking speelt een belangrijke rol in het ontstaan en het ziekteproces van atherosclerose en plaquevorming. Atherosclerose hangt ook samen met je leeftijd en andere cardiovasculaire risicofactoren, waaronder diabetes mellitus, hoog cholesterolgehalte, hoge bloeddruk en roken.

Bloedtest hs-CRP

Bij atherosclerose raakt de bloedvatwand beschadigd. Daardoor kunnen er witte bloedcellen en vette stoffen als cholesterol doorheen dringen, welke zich vervolgens ophopen in de vaatwand. Er komen steeds meer ontstekingscellen bij en dit veroorzaakt de vorming van plaques. De accumulatie van deze elementen leidt tot vernauwing van de wand van het bloedvat. Deze bloedvatvernauwing kan de bloedstroom verhinderen en er kunnen stukjes van de plaque loskomen, wat dodelijke hart- of herseninfarcten tot gevolg kan hebben. Het gaat bij atherosclerose om zeer laaggradige ontstekingsreacties in het lichaam, die via een hs-CRP (hs = high sensitive) opgespoord kunnen worden.

Bloedonderzoek: CRP-sneltest

Het meten van het CRP is een eenvoudige bloedtest die je huisarts zelf kan uitvoeren via een zogeheten CRP-sneltest. Na afname van een druppel bloed middels een vingerprik, kan je huisarts of de assistent bepalen of de CRP-waarde in je bloed verhoogd is. De uitslag van de CRP-sneltest is veelal binnen vijf minuten bekend. Bij mensen zonder ontstekingen, is de CRP-waarde in het bloed normaal gesproken lager dan 5 mg/l. Het gebruik van deze sneltest leidt volgens het vakblad Huisarts & Wetenschap tot een vermindering van onnodige antibiotica.¹

Wanneer wordt CRP-waarde in het bloed gemeten?

De CRP-test kan worden uitgevoerd wanneer je (huis)arts vermoedt dat er sprake is van een ernstige bacteriële infectie, op grond van de anamnese en het lichamelijk onderzoek. Het kan bijvoorbeeld uitgevoerd worden wanneer een pasgeborene tekenen van infectie vertoont of wanneer je symptomen hebt van sepsis, zoals koorts, koude rillingenen een snelle ademhaling en hartslag. Het kan ook worden uitgevoerd om aandoeningen zoals reumatoïde artritis en lupus te controleren en dan wordt een CRP-test vaak met tussenpozen herhaald om te bepalen of de behandeling effectief is. Dit is vooral waardevol voor ontstekingsproblemen, aangezien de ontstekingswaarden in het bloed dalen als de ontsteking verdwijnt.

Uitkomst van het onderzoek

Het niveau van CRP in het bloed is normaal gesproken lager dan 5 mg/l. Een hoge of toenemende hoeveelheid CRP in het bloed suggereert de aanwezigheid van een ontsteking, maar het identificeert niet de oorzaak of de plek van de ontsteking; daar is verder onderzoek voor nodig. Bij personen bij wie men een ernstige bacteriële infectie vermoedt, kan een hoge CRP de bevestiging opleveren. Bij mensen met chronische ontstekingsziekten suggereren hoge niveaus van CRP een flare-up of dat de behandeling niet effectief is. Als het CRP-niveau aanvankelijk verhoogd was en nu langzaam lager wordt, dan betekent dit dat de ontsteking of infectie afneemt en/of reageert op de behandeling.

CRP-waarde in het bloed hoog door andere factoren

CRP-niveaus kunnen verhoogd zijn in de latere stadia van de zwangerschap, evenals tijdens gebruik van pijnstillers of hormoonvervangende therapie (dat wil zeggen oestrogeen). Hogere niveaus van CRP zijn ook waargenomen bij mensen die zwaarlijvig zijn en overgewicht vertonen.

Noot:
  1. R. Hopstaken, N. Verdijk, N. van den Broek, K. Verspaandonk, M. Meulepas, C. Helder, J. Keyzer. CRP-sneltest in de dagelijkse praktijk. Huisarts Wet 2012;55(9):388-92.

Lees verder

© 2017 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Milt: raadselachtigste orgaan van de mensDe milt is het meest raadselachtige orgaan. Je milt zit onder de linkerlong, hoog achter in de buikholte en hij is een b…
Bloed en BloedgroepenBloed en BloedgroepenHet menselijk bloed is in 4 groepen ingedeeld: A, B, AB, en O. Elke letter refereert aan een antigen, of proteïne, aan h…
Werking van het hormoon calcitonineCalcitonine wordt geproduceerd door de parafolliculaire cellen (C-cellen) van de schildklier. PTH wordt geproduceerd wan…
Hematurie: bloed in de urineBloed in het urine wordt ook wel hematurie genoemd. Hematurie kan een aanduiding zijn voor veel verschillende aandoening…
Laboratorium onderzoek: D-DimeerDe D-dimeer komt enkel in bloed voor. Het is een afbraakproduct van fibrine. Het is alleen aanwezig in het bloed als er…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Vchal/Shuterstock.com
  • Hartstichting. Slagaderverkalking. https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/slagaderverkalking (ingezien op 22-10-2017)
  • Healthline. C-Reactive Protein Test. https://www.healthline.com/health/c-reactive-protein#overview1 (ingezien op 22-10-2017)
  • Lab Tests Online. C-Reactive Protein (CRP). https://labtestsonline.org/understanding/analytes/crp/tab/test/ (ingezien op 22-10-2017)
  • H.C. Ablij en A.E. Meinders. Atherosclerose en ontsteking: de betekenis van C-reactieve proteïne. Ned Tijdschr Geneeskd. 2003;147:15-20
  • MedicineNet.com. C-Reactive Protein (CRP). https://www.medicinenet.com/c-reactive_protein_test_crp/article.htm (ingezien op 22-10-2017)
  • R. Hopstaken, N. Verdijk, N. van den Broek, K. Verspaandonk, M. Meulepas, C. Helder, J. Keyzer. CRP-sneltest in de dagelijkse praktijk. Huisarts Wet 2012;55(9):388-92.
  • WebMD. What Is a C-Reactive Protein Test? https://www.webmd.com/a-to-z-guides/c-reactive-protein-test#1 (ingezien op 22-10-2017)
  • Wikipedia. C-reactief proteïne. https://nl.wikipedia.org/wiki/C-reactief_prote%C3%AFne (ingezien op 22-10-2017)
  • Afbeelding bron 1: Teguh Mujiono/Shutterstock

Reageer op het artikel "Ontstekingswaarden bloed: CRP-waarde in het bloed te hoog"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Y. H. Cheung, 02-03-2019 15:22 #1
Beste, sinds een paar dagen heb ik ontsteking in mijn lichaam, daardoor is mijn linker knie weer heel dik. Halve jaar geleden heb de reumatoloog twee punctie uitgehaald voor een kweek, maar helaas kwam daar niks uit.ben nu wel radeloos. Y.h Cheung

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 05-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Waarden bloedonderzoek
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!