InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > CRP-waarden bloedtest of sneltest: te hoge ontstekingswaarde

CRP-waarden bloedtest of sneltest: te hoge ontstekingswaarde

CRP-waarden bloedtest of sneltest: te hoge ontstekingswaarde Verhoogde CRP-waarden komt voor bij infecties en ontstekingen. Als er ergens in het lichaam een ontsteking ontstaat, circuleert er binnen 6 tot 8 uur veel CRP in het bloed. Het eiwit CRP (afkorting voor 'C-reactief proteïne') wordt door de lever aangemaakt als reactie op een ontsteking of een infectie en het komt vervolgens in de bloedbaan terecht. Een verhoogde CRP-waarde in je bloed betekent dat er ergens in je lichaam een ontsteking of infectie actief is. Verhoogde CRP-waarden maken echter niet duidelijk wáár de ontsteking zit of wát de oorzaak van de ontsteking is. De bloedwaarde CRP geeft de locatie noch de oorzaak aan. Het betreft een algemene test die opzichzelfstaand onvoldoende is om een diagnose te stellen. De klachten die iemand heeft, samen met de informatie uit andere onderzoeken, geven de arts informatie over wat er aan de hand zou kunnen zijn.
Afname van bloed voor CRP-waarden onderzoek / Bron: Istock.com/JovanmandicAfname van bloed voor CRP-waarden onderzoek / Bron: Istock.com/Jovanmandic

Wat is CRP?

CRP staat voor C-Reactief Proteïne, een zogenaamd acutefase-eiwit dat een belangrijke rol speelt in het immuunsysteem of afweersysteem, dat je lichaam beschermt tegen indringers van buitenaf. CRP wordt aangemaakt door de lever, waarna het wordt afgegeven in de bloedbaan. Het afweersysteem reageert met de aanmaak van CRP zodra er een indringer, een lichaamsvreemde stof je lichaam binnenkomt of als er ergens een ontsteking ontstaat. Dit eiwit heeft als functie een aantal processen in gang te zetten die ten doel hebben schadelijke en lichaamsvreemde stoffen te elimineren. De hoeveelheid C-Reactief Proteïne in het bloed neemt ontzettend snel toe in de uren nadat er een ontsteking in het lichaam is opgetreden. Binnen 6 tot 8 uren heb je dan meer dan enkele honderden milligrammen per liter CRP in het bloed. Om die reden is het meten van de CRP-waarde nuttig voor het vaststellen van de aanwezigheid van een ontsteking ergens in het lichaam.

Hoe wordt het gebruikt?

Ontsteking of infectie vaststellen of uitsluiten

De bepaling van CRP wordt gedaan om een mogelijke ontsteking of infectie te detecteren of uit te sluiten. Na grofweg 6-8 uur na het ontstaan van de ontsteking, is het CRP in het bloed significant en dus aantoonbaar verhoogd, vaak nog vóórdat er ontstekingsverschijnselen waarneembaar zijn, zoals koorts en pijn. In het algemeen zijn de belangrijkste oorzaken van verhoogde CRP de volgende:

Een verhoogde CRP-waarde zegt evenwel niets over de plek waar de ontsteking zit of wat de oorzaak is. Daar is verder onderzoek voor nodig.

Hoge CRP-waarden

De CRP-waarden is in de volgende gevallen vaak het hoogst (> 100 mg/L):

Matig verhoogde CRP-waarden

Matig verhoogde CRP-waarden (< 100 mg/L) worden meer gezien in de volgende situaties:
  • virale infecties;
  • tuberculose (tbc); en
  • chronische ontstekingen.

Resultaat van een behandeling opvolgen

CRP-bepaling kan ook worden ingezet om het resultaat van een behandeling van de ontsteking te controleren. De concentratie van CRP zakt namelijk ook snel zodra de ontsteking opklaart. Een CRP-bepaling kan daarom ingezet worden door de arts om herstel van de ziekte te controleren en vast te stellen.

Huisarts met patiënt met verhoogde CRP-waarden / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesHuisarts met patiënt met verhoogde CRP-waarden / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages
Een CRP-test of waardebepaling kan ook gebruikt worden voor het controleren van de behandeling van patiënten met chronische ontstekingen, teneinde eventuele opflakkeringen van de ziekte te detecteren en/of te bepalen of de ingezette behandeling effectief is. Enkele voorbeelden zijn (al dan in combinatie met andere inflammatoire markers als BSE):

CRP-sneltest

De huisarts kan een CRP-sneltest uitvoeren (indien hij over de daartoe benodigde apparatuur beschikt), heel eenvoudig en snel via een vingerprik. De huisarts kan zo in een mum van tijd vaststellen of de CRP-waarde in het bloed verhoogd is, wat kan wijzen op een ontsteking. De huisarts kan bijvoorbeeld bij een matig zieke volwassen man of vrouw die in verband met acuut hoesten en enkele algemene ziekteverschijnselen (zoals koorts en algehele malaise) op het spreekuur verschijnt, het CRP bepalen. Bij een CRP onder de 20 mg/l kan een longontsteking gevoeglijk uitgeloten worden.

Onder: een door aderverkalking aangetaste slagader / Bron: Teguh Mujiono/ShutterstockOnder: een door aderverkalking aangetaste slagader / Bron: Teguh Mujiono/Shutterstock

Bloedtest hs-CRP

Een arts kan hs-CRP (hs = high sensitive) gebruiken bij gezonde mensen om het risico op hart- en vaatziekten te bepalen. Dit betreft een meer sensitieve of gevoelige bepaling van CRP. Een ontsteking veroorzaakt veel CRP in het bloed, vaak wel enkele honderden milligrammen per liter. In een veel lagere concentratie, minder dan vijf milligram per liter, is CRP echter een indicator voor naderende hart- en vaat­ziekten. Slagaderverkalking (of atherosclerose) begint met een ontsteking van de bloedvatwand, waarna er beschadigingen in de vaatwand ontstaan. Het gaat om zeer laaggradige ontstekingsreacties in het lichaam, maar via een hs-CRP kan dit tóch gedetecteerd worden. De mate van ontsteking van de binnenwand van de aderen zegt dus iets over de kans op toekomstige hart- en vaatziekten. Uit onderzoek blijkt dat bij meer dan de helft van de mensen die complicaties kregen aan hart- en bloedvaten in de acht jaar na de meting, toentertijd wel een verhoogd CRP hadden, maar geen hoog cholesterol (LDL, het 'slechte' cholesterol) ten tijde van de eerste meting. CRP is dus een betere indicator ten aanzien van het ontwikkelen van hart- en vaat­ziekten dan (het 'slechte' LDL) cholesterol.

Speciale apparatuur
Teneinde een zeer lage CRP-concentratie te kunnen meten, is speciale apparatuur nodig. De meeste ziekenhuizen in Nederland beschikken hierover. Een hs-CRP-bloedonderzoek wordt wel altijd gedaan in combinatie met andere bloedonderzoeken.

Verhoogde CRP-waarden tijdens zwangerschap / Bron: Zerocool, PixabayVerhoogde CRP-waarden tijdens zwangerschap / Bron: Zerocool, Pixabay

Wat betekent een te hoge ontstekingswaarde?

Het niveau van CRP in het bloed is gewoonlijk laag, althans minder dan 10 mg/l. Een hoge of toenemende hoeveelheid CRP in het bloed suggereert de aanwezigheid van een ontsteking, maar de locatie of de oorzaak kan met dit onderzoek niet vastgesteld worden. Bij personen waarbij de arts vermoedt dat er sprake is van een ernstige bacteriële infectie, kan een hoge CRP-waarde dit bevestigen. Bij mensen met chronische inflammatoire aandoeningen, zullen hoge CRP-niveaus wijzen op een opflakkering van de aandoening. Het kan ook betekenen dat de ingezette behandeling niet effectief is geweest en dat er een andere koers ingeslagen moet worden.

Als de CRP aanvankelijk was verhoogd en nu daalt, betekent dit dat de ontsteking of infectie minder wordt en goed reageert op de behandeling.

Verhoogde CRP-waarden bij bepaalde groepen

De CRP-waarde kan verhoogd zijn aan het einde van de zwangerschap (1040 mg/l) en bij het gebruik van de pil of hormoonvervangingstherapie (dat wil zeggen oestrogeen). Hogere CRP-waarden zijn ook waargenomen bij mensen die lijden aan obesitas.

CRP-normaalwaarden en verhoogde waarden

CRP-waarden

Wat zijn de normaalwaarden CRP en wat zijn verhoogde waarden, en waar duidt dit eventueel op?

CRP-waardenBekenis
CRP-waarden < 3 mg/LNormaalwaarde
CRP-waarden tussen 3 mg/L en 10 mg/LLichte verhoging, wat meestal samenhangt met chronische aandoeningen zoals diabetes, hoge bloeddruk, roken, een hoge cholesterolwaarde en fors overgewicht/obesitas
CRP-waarden tussen 10 mg/L en 100 mg/LMatige verhoging, wat meestal te wijten is aan meer significante ontstekingen als gevolg van een infectieuze of niet-infectieuze oorzaak
CRP-waarden boven 100 mg/LEen ernstige verhoging wat vaak komt door een ernstige bacteriële infectie

Hs-CRP

De resultaten van de hs-CRP-test wijzen op het risico om een cardiovasculaire aandoening te ontwikkelen:

hs-CRP-waardenBetekenis
Minder dan 1 mg/LLaag risico
Tussen 1 mg/l en 3 mg/lMatig risico
Hoger dan 3 mg/lHoog risico

Symptomen verhoogde CRP-waarde in bloed

De symptomen van verhoogde CRP-waarden hangen volledig af van de onderliggende aandoening die deze veroorzaakt.

Obesitas kan leiden tot verhoogde CRP-waarden / Bron: Taniadimas, PixabayObesitas kan leiden tot verhoogde CRP-waarden / Bron: Taniadimas, Pixabay

Matige infecties of chronische ontstekingen

Veel mensen met matige infecties of verwondingen, of aandoeningen die chronische ontstekingen veroorzaken, kunnen vergelijkbare symptomen ervaren. Deze zijn:

Acute bacteriële infectie

Mensen met zeer hoge CRP-niveaus hebben hoogstwaarschijnlijk een acute bacteriële infectie. Symptomen van acute infectie omvatten:

Plantaardig dieet / Bron: Bitt24/Shutterstock.comPlantaardig dieet / Bron: Bitt24/Shutterstock.com

Preventie van verhoogde niveaus van C-reactief proteïne

Preventie van verhoogde c-reactief proteïne is zinvol in de context van preventie van cardiovasculaire risicofactoren. Preventieve maatregelen bestaan uit een gezond plantaardig dieet en lichaamsbeweging, stoppen met roken, gewichtsverlies en het adequaat behandelen van diabetes, hoge bloeddruk en een hoog cholesterolgehalte.

Prognose

De prognose in geval van verhoogde CRP-waarden hangt af van de onderliggende oorzaak. Wat cardiovasculaire aandoeningen betreft, kunnen lagere CRP-waarden in verband worden gebracht met een lager algemeen risico op ziekte en een beter prognose voor de patiënt.

Lees verder

© 2016 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hcg-waarden tabelHcg-waarden tabelHCG is een hormoon dat alleen tijdens de zwangerschap voorkomt. Dit hormoon is te meten met een urinetest of middels een…
Zeer gevoelige zwangerschapstestZeer gevoelige zwangerschapstestZodra een vrouw een eventuele zwangerschap vermoedt, wil ze het liefst direct een antwoord op haar vraag. De markt speel…
Een hoge bloeddrukEen hoge bloeddrukEen hoge bloeddruk is bij een op de drie volwassenen in Nederland een feit. Een verhoogde bloeddruk is helaas moeilijk t…
Bloedonderzoek: Alfafoetoproteïne (AFP) testBloedonderzoek: Alfafoetoproteïne (AFP) testAlfafoetoproteïne is een foetaal eiwit dat geproduceerd is door de lever en dooierzak van een ontwikkelende baby tijdens…
Plasmaceltoename: MGUS aandoening, soms indicator van kankerPlasmaceltoename: MGUS aandoening, soms indicator van kankerEen toename van plasmacellen in het lichaam wordt MGUS genoemd en staat voor Monoclonal Gammopathy of Unknown Significan…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Vchal/Shuterstock.com
  • Emedicine health. C-Reactive Protein (Blood Test, Normal, Low, High Ranges). https://www.emedicinehealth.com/c_reactive_protein_blood_test_crp/article_em.htm#what_is_c-reactive_protein_crp (ingezien op 18-6-2018)
  • http://www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/heb-ik-reuma/aanvullend-onderzoek/bloedonderzoek/soorten-bloedonderzoek
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/C-reactief_prote%C3%AFne
  • http://www.voorhethart.nl/content/nieuwe-risicofactor
  • https://labtestsonline.org/understanding/analytes/crp/tab/test
  • https://www.nvkc.nl/zoek-een-test?id=189
  • http://www.medicinenet.com/c-reactive_protein_test_crp/article.htm
  • http://www.internist.nl/vasculaire-geneeskunde/hart-en-vaatziekten-onderzoeken/bloedonderzoek-bij-hart-en-vaatziekten/
  • https://bloedwaardentest.nl/hs-crp-ontsteking-of-infectie-hs-crp/
  • https://www.diagnostiekvooru.nl/onderzoeken/crp-sneltest
  • https://www.labuitslag.nl/bloedtest/crp/
  • Medical News Today. What does it mean if you have a high C-reactive protein? https://www.medicalnewstoday.com/articles/322138.php (ingezien op 18-6-2018)
  • Nugteren, S., Pleumeekers, B. & Eekhof, J. Huisarts Wet (2015) 58: 322. doi:10.1007/s12445-015-0167-5
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/Jovanmandic
  • Afbeelding bron 2: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/monkeybusinessimages
  • Afbeelding bron 4: Teguh Mujiono/Shutterstock
  • Afbeelding bron 5: Zerocool, Pixabay
  • Afbeelding bron 6: Taniadimas, Pixabay
  • Afbeelding bron 7: Bitt24/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "CRP-waarden bloedtest of sneltest: te hoge ontstekingswaarde"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Doris, 19-10-2018 13:48 #4
Een nierbekkenontsteking en te hoge crp waardes kunnen ze hier alleen antibiotica pillen voor geven maar als dit al een half jaar is gedaan doorgaan of is het beter via infuus?

Kathy, 15-07-2018 22:32 #3
Mijn man ligt in het ziekenhuis en zijn crp waarden zijn 354mg/l.
Hij krijgt 2 soorten antibiotica toegediend via infuus. Kunnen die waarden snel zakken of gaat dit traag?
Gr Kathy

J. de Gunst, 08-07-2018 09:57 #2
De uitslag van crp waarde zijn 1 3 3 15, is 15 veel te hoog?
gr john Reactie infoteur, 09-07-2018
Bij CRP-waarden tussen 10 mg/L en 100 mg/L spreekt men van een matige verhoging (zie tabel).

Sonja, 27-09-2017 11:25 #1
Hallo.
Mijn zoon van 14 had vorige week 's nachts buikpijn wat na een ubrofen wel weer wat over ging, maar ik vertrouwde het niet dat ik de volgende dag de huisarts heb gebeld voor onderzoek nou had hij last van blindedarmontsteking. Nu hebben ze de ontstekingswaarde gedaan en dat zat op de grens. Wat houdt dat in? Ja hou hem in de gaten dat doen we maar nu zegt iedereen het kan weer terug komen, is dat zo? Hij eet goed, niet misselijk of koorts, ja op dit moment verkouden.

Ik hoop dat u mij uitleg kunt geven, ik word er een beetje onzeker van.

Gr Sonja Reactie infoteur, 27-09-2017
Een blindedarmontsteking kan spontaan genezen en terugkeer van de ontsteking is niet uitgesloten. Het AMC zegt hierover: "Inmiddels is bekend dat niet iedere blindedarmontsteking zal leiden tot een gaatje in de darm en tot een ontsteking van het buikvlies. Daarnaast weten we dat sommige blindedarmontstekingen vanzelf genezen of prima met antibiotica zijn te behandelen. Door middel van een echo kunnen we bepalen welke patiënten hiervoor in aanmerking komen." (Bron: https://goo.gl/ah6Ym5.) Als de ontstekingswaarden in het bloed daalt daalt, betekent dit dat de ontsteking aan het wijken is (en goed reageert op de behandeling).

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 10-12-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Waarden bloedonderzoek
Bronnen en referenties: 21
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!