InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Chikungunya(-koorts): symptomen, oorzaak en behandeling

Chikungunya(-koorts): symptomen, oorzaak en behandeling

Chikungunya(-koorts): symptomen, oorzaak en behandeling Chikungunya symptomen beginnen meestal 3-7 dagen nadat je gebeten bent door een besmette mug. De meest voorkomende symptomen van chikungunya zijn koorts en gewrichtspijn. Chikungunya is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus dat wordt overgedragen door muggen die overdag steken. Deze virale infectieziekte lijkt op knokkelkoorts (dengue). Chikungunya komt vooral in Afrika, het Indische subcontinent en Zuidoost-Azië voor. Het wordt overgebracht door de beet van geïnfecteerde muggen (Aedesmuggen). Het meest opvallende kenmerk is ernstige artritis, gewrichtspijnen. Chikungunya koorts wordt gekenmerkt door plotseling opkomende rillingen en koorts, hoofdpijn, misselijkheid, braken, gewrichtspijn en huiduitslag. Chikungunya verspreidt zich over een steeds groter gebied waaronder delen van Europa (Frankrijk en Italië) en Zuid-Amerika en het Caraïbisch gebied.

Chikungunya-koorts


Wat is Chikungunya?

Chikungunya-koorts is een virale infectieziekte die wordt verspreid door de beet van geïnfecteerde muggen. De ziekte lijkt op knokkelkoorts (dengue), en wordt verspreid door dezelfde mug (Aedes - zie foto inzet), welke hoofdzakelijk overdag steken en dan vooral in de ochtend van 09.00 tot 11.00 uur en in de namiddag tot voor zonsondergang, van 13.00 tot 17.00 uur. De incubatieperiode varieert van 4 tot 7 dagen. De ziekte wordt gekenmerkt door ernstige, soms hardnekkige gewrichtspijn (artritis), alsmede koorts en huiduitslag. Het is zelden levensbedreigend. Toch grote schaal uitbreken van ziekten veroorzaakt aanzienlijke morbiditeit (= frequentie van de ziekte in een totale populatie) en forse economische schade.

Epidemiologische profielen

Chikungunya koorts geeft interessante epidemiologische profielen: grote epidemieën ontstaan en verdwijnen cyclisch, meestal met een inter-epidemie periode van 7-8 jaar en soms zelfs 20 jaar. De klinische verschijnselen van Chikungunya koorts moeten worden onderscheiden van knokkelkoorts. Chikungunya wordt in tegenstelling tot knokkelkoorts gekenmerkt door een kortere koortsepisode en door de aanhoudende gewrichtspijn in sommige gevallen. Ook vallen er bij Chikungunya minder dodelijke slachtoffers. Het samengaan van beide ziekten, is onlangs waargenomen in staat Maharashtra in India.

Risicofactoren

Sommige personen lopen een hoger risico op het krijgen van een meer ernstige verloop van de ziekte, onder wie pasgeborenen die besmet zijn rond de geboorte, ouderen (≥ 65 jaar) en patiënten met medische aandoeningen zoals hoge bloeddruk, diabetes en hart- en vaatziekten.

Chikungunya symptomen en gevolgen

Bij Chikungunya-koorts treden de volgende symptomen op:
  • (in het begin hevige, plotseling opkomende) koorts en griepachtige verschijnselen;
  • hevige kreupel makende gewrichtspijnen in de enkels, polsen en/of vingers (artritis).

Soms treden de volgende klachten op:

In welke landen komt Chikungunya voor?

Landen waar mensen zijn besmet met het Chikungunya-virus:

Afrika:

  • Benin
  • Burundi
  • kameroen
  • Centraal-Afrikaanse Republiek
  • Comoren
  • Democratische Republiek Congo
  • Equatoriaal-Guinea
  • Gabon
  • Guinea
  • Kenia
  • Madagascar
  • Malawi
  • Mauritius
  • Mayotte
  • Nigeria
  • Congo
  • Réunion
  • Senegal
  • Seychellen
  • Sierra Leone
  • Zuid-Afrika
  • Sudan
  • Tanzania
  • Uganda
  • Zimbabwe

Europa:

  • Italië
  • Frankrijk

Oceanië / Pacifische Eilanden:

  • Amerikaans Samoa
  • Federale Staten van Micronesia
  • Nieuw-Caledonië
  • Papoea-Nieuw-Guinea
  • Tonga

Azië:

  • Bangladesh
  • Bhutan
  • Cambodja
  • China
  • India
  • Indonesië
  • Laos
  • Maleisië
  • Malediven
  • Myanmar (Birma)
  • Pakistan
  • Filippijnen
  • Saoedi-Arabië
  • Singapore
  • Sri Lanka
  • Taiwan
  • Thailand
  • Timor
  • Vietnam
  • Jemen

Amerika:

  • Anguilla
  • Antigua en Barbuda
  • Aruba
  • Bahama's
  • Barbados
  • Brazilië
  • Britse Maagdeneilanden
  • Kaaimaneilanden
  • Colombia
  • Costa Rica
  • Curaçao
  • Dominica
  • Dominicaanse Republiek
  • El Salvador
  • Frans-Guyana
  • Grenada
  • Guadeloupe
  • Guatemala
  • Guyana
  • Haïti
  • Jamaica
  • Martinique
  • Panama
  • Puerto Rico
  • Saint-Barthélemy
  • Saint Kitts en Nevis
  • Saint Martin
  • Sint Maarten
  • Saint Lucia
  • Saint Vincent en de Grenadines
  • Suriname
  • Trinidad en Tobago
  • Turks- en Caicoseilanden
  • Verenigde Staten
  • Amerikaanse Maagdeneilanden
  • Venezuela

N.B.: Sinds 2013 verspreidt het Chikungunya-virus zich in Suriname, Frans-Guyana, Guyana, Colombia en verschillende Caribische eilanden. Dit gebied breidt zich anno 2019 steeds verder uit.

Afname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/JovanmandicAfname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/Jovanmandic

Diagnose en onderzoek

De klinische verschijnselen van Chikungunya koorts lijken op die van dengue koorts en het Zika-virus. De muggen die Chikungunya verspreiden, zijn dezelfde soort als de muggen die dengue en het Zika-virus verspreiden. Laboratoriumonderzoek is van cruciaal om de juiste diagnose te stellen. Bloedonderzoek toont de aanwezigheid van het virus in het bloed.

Chikungunya behandeling

Er bestaat vooralsnog geen vaccin tegen chikungunya. De behandeling is uitsluitend symptomatisch: paracetamol of non-steroïdale ontstekingsremmers, zoals Ibuprofen.

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin SulmanParacetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin Sulman

Prognose

Normaal gesproken verloopt de ziekte met milde koorts en gewrichtspijnen en treedt na een week genezing op. Soms duurt het ook enkele weken voordat de patiënt weer op de been is. Bij een aantal personen kunnen de gewrichtspijnen nog weken, maanden of zelfs jaren aanhouden. De gewrichtspijnen kunnen chronisch of recidiverend zijn, wat wil zeggen dat ze steeds terugkeren. Deze pijn kunnen soms tot wel 5 jaar na de initiële infectie aanhouden.¹

Meningoencephalitis

Op het eiland Réunion, gelegen ten oosten van Madagaskar en ten westen van Mauritius, werden bij een epidemie baby's en jonge kinderen getroffen door voorbijgaande 'meningoencephalitis', dat is een ontsteking van de hersenen en hersenvliezen. Dit beeld wordt bijna nooit aangetroffen.

Niet levensbedreigend

Chikungunya-koorts is geen levensbedreigende infectie. Het komt slechts sporadisch voor dat mensen overlijden ten gevolge van de ziekte. Ongeveer één op de duizend patiënten overlijdt aan de gevolgen van Chikungunya. Meestal betreft dat pasgeborenen, ouderen en mensen die andere gezondheidsproblemen hebben.

Preventie

Er is voorlopig nog geen vaccin beschikbaar tegen Chikungunya. Preventie is volledig gericht op het voorkomen van muggenbeten en eliminatie van muggenbroedplaatsen. De mug broedt graag in waterreservoirs zoals oude autobanden, emmers, blikken, vaten, bloempotten, oude olievaten, enz. Deze zaken worden aangetroffen op plaatsen waar mensen wonen. Verwijder deze zaken uit de leefomgeving en zorg dat er nergens een restje water in achter kan blijven na een regenbui. De mug wordt aangetrokken door bedrijvigheid, vocht, warmte en kooldioxide.

Muggenbeten voorkomen

Neem de volgende maatregelen in acht ter voorkoming van muggenbeten:
  • draag kledij die de ledematen bedekken;
  • gebruik overdag insectenwerende middelen;
  • gebruik muskietennetten ter bescherming van baby's, kinderen, ouderen en anderen, die overdag rusten;
  • de effectiviteit van deze netten kan worden verbeterd door ze te impregneren;
  • breng horren aan voor deuren en ramen.

Noot:
  1. Borgherini G1, Poubeau P, Staikowsky F, et al. Outbreak of chikungunya on Reunion Island: early clinical and laboratory features in 157 adult patients. Clin Infect Dis. 2007 Jun 1;44(11):1401-7.

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Chikungunya: Virale infectie met koorts en gewrichtspijnChikungunya: Virale infectie met koorts en gewrichtspijnChikungunya is een virale infectieziekte die vooral in Azië en Afrika voorkomt, maar ook in andere continenten aanwezig…
Kan je in Nederland ziek worden van een muggenbeet?Kan je in Nederland ziek worden van een muggenbeet?De inheemse Nederlandse muggen brengen geen ziekten over, maar af en toe zien we in Nederland ook exotische muggen zoals…
De Aziatische TijgermugEen muggenbeet zit je al helemaal niet op te wachten, maar een beet van een tijgermug is wel het laatste wat je wilt. De…
Chikungunya – Knokkelkoorts en Sint Maartennieuws uitgelichtChikungunya – Knokkelkoorts en Sint MaartenSint Maarten, het eiland in de Caraïbische Zee, is deels Nederland en deels Frans (Saint Martin). Het is een van de Klei…
Chikungunya, pijnlijke ziekte verspreid door muggenChikungunya, pijnlijke ziekte verspreid door muggenIn Frans Polynesië is anno 2015 een virusziekte elke dag nieuwe slachtoffers aan het maken. Het heet chikungunya. In Afr…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: WikiImages, Pixabay
  • Borgherini G1, Poubeau P, Staikowsky F, et al. Outbreak of chikungunya on Reunion Island: early clinical and laboratory features in 157 adult patients. Clin Infect Dis. 2007 Jun 1;44(11):1401-7.
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Chikungunya: Symptoms, Diagnosis, & Treatment. https://www.cdc.gov/chikungunya/symptoms/index.html (ingezien op 5-2-2017)
  • http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/ziekten/36569-symptomen-knokkelkoorts-dengue-verschijnselen-en-oorzaak.html
  • http://www.itg.be/ITG/Uploads/MedServ/Ndengue-chik.pdf
  • http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=6558
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Chikungunya-virus
  • http://www.emedicinehealth.com/script/main/art.asp?articlekey=23942
  • http://www.cdc.gov/ncidod/dvbid/Chikungunya/CH_GlobalMap.html
  • http://www.cdc.gov/chikungunya/geo/index.html
  • http://www.searo.who.int/en/Section10/Section2246.htm
  • Afbeelding bron 1: Andrey Popov/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/Jovanmandic
  • Afbeelding bron 3: Martin Sulman

Reageer op het artikel "Chikungunya(-koorts): symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Liesbeth, 02-02-2016 21:00 #14
Onze dochter( nu 15 jaar) is november 2014 uit Suriname terug gekomen met het chikungunya virus en heeft nog steeds regelmatig last van haar gewrichten. Ze heeft een half jaar lan naproxen geslikt, daarna een poosje niet maar nu heeft ze weer zoveel klachten dat we er toch maar weer mee beginnen. Reactie infoteur, 03-02-2016
De gewrichtspijnen kunnen inderdaad steeds terugkeren, soms wel tot vijf jaar na de initiële infectie. Dat kan heel belastend zijn.

Olga Blaak, 28-12-2015 11:36 #13
Ik had een vraag aan u. Hoe moet je deze virus ( chikungunya) Bestrijden? Onze zoon ligt op dit ogenblik op St Maarten ziek op bed door waarschijnlijk een muggenbeet. Hij gaat vandaag de dr bellen. Hoop dat ze hem op lappen voor hij as woensdag nasr huis vliegt. Grasg een reactie. Bedankt, mevr blaak Ps heb dus geen reactie maar een vraag Reactie infoteur, 03-01-2016
Er bestaan geen medicijnen om chikungunya te genezen. De behandeling is symptomatisch, dat wil zeggen dat je desgewenst medicijnen kunt nemen om de klachten te verminderen. Tegen de koorts en pijn kun je paracetamol gebruiken of eventueel andere middelen (NSAID's), zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Lees voor gebruik wel eerst de bijsluiter.
Tegen overgeven kan domperidon helpen. Daarnaast is het belangrijk om voldoende te drinken teneinde uitdroging te voorkomen.

Willy de Graaff, 31-05-2015 12:54 #12
De informatie over Chikungunya op Curaçao is weliswaar juist, maar onvolledig. Ik ben zelf in november 2014 op Curaçao geweest, heb daar - net als mijn zus - Chikungunya opgelopen evenals 10 procent van de bevolking van Willemstad! Er was ook geen Deet meer te krijgen.

Het is nu juni 2015 en nog steeds heb ik last van artritis. 's Morgens kan ik nauwelijks op gang komen, pijn en stramheid. Het giert de laatste paar weken vooral door mijn armen, soms kan ik geen glas optillen.

Hugo, 19-02-2015 00:13 #11
Chikungunya is een vervelende ziekte. Ik woon op Curaçao en verblijf ook heel veel in zuid Colombia, regio Atlantico waar mijn vrouw en kinderen wonen. Ik en mijn vrouw hebben het alle twee gehad. Het kwam net als op Curaçao plotseling op als een soort uitbraak. En het is nu voorzover ik hoor weer grotendeels voorbij.

Mijn vrouw had hele duidelijke symptomen. Zoals puntuitslag op haar armen, gewrichtspijnen in enkels en armen en schouder en hoofdpijn. Het was relatief snel voorbij, een week of 3.

Bij mij zijn de klachten vager, stevige rug pijn stramheid in schouders en vage hoofdpijn en last van m'n ogen. En je voelt je lusteloos, en vage buikpijntjes. Alleen de rugpijn en stramheid was heftig. Ik heb die symptomen wat langere tijd bijna 2 maanden en het neemt af maar het duurt wel langer dan bij m'n vrouw. Maar die is wel een stuk jonger. Ik ben 51. Ik heb ook jaren geleden ook dengue gehad. Dat was veel heftiger maar duurde korter. Daar lag je echt een paar dagen van in bed. Met dit eigenlijk niet.

Het enige wat een beetje helpt is paracetamol of acetaminophen zoals het in Zuid America heet. Op Curacao was het middel bijna uitverkocht zelfs. In Colombia verkopen ze een homeopatishe middeltje uit Venezuela. Ik geloof niet zo in die dingen maar ik moest zeggen 2 potjes met tabletjes, met plantaardige middeltjes voor reuma hielpen me wel grotendeels van m'n rugpijn af. in een week… Kost hier 8000 pesos dat is net geen 3 euro. Verder wordt er gezegd in de volksmond dat je geen alcohol moet drinken.

Op Curaçao was er ook een redelijk grote uitbraak maar dat is nu heel sterk afgenomen. Mensen worden ook immuun. Een redelijk grote groep had klachten en symptomen. Maar heel eerlijk gezegd kan je het alleen echt aantonen met een bloed test. Net als met Dengue en omdat er maar 1 laboratorium is met onvoldoende capaciteit… Dus wat werkelijke aantallen op Curaçao waren blijft een beetje vaag. Op Curaçao zijn huisartsen erg makkelijk met "niet werk briefjes en kom morgen weer terug "recepten". Medicijnen worden ook heel makkelijk voorgeschreven, maar mensen eisen dat ook anders is het een slechte dokter.

Het is wel een vervelende ziekte. Maar het gaat weer over. Ik ken geen mensen die er aan dood gegaan zijn.

J. H. van Noort, 13-01-2015 14:47 #10
Vraag. 24 jaar geleden ben ik op vakantie in de Dom. Rep. geweest en op div. plaatsen gestoken door een mug waarvan ik jaren lang vooral in de zomer jeuk kreeg.Ook werd ik daar ineens ziek rillen, er kwam een dr. die legde me aan een infuus want hij dacht aan een zonnesteek wat ik zelf niet geloofde, ik wilde geen injectie kreeg wel antibiotica mee.Ongeveer een half jaar later kreeg ik verschijnselen van moeheid, atritis en pijn in de buik.Na veel onderzoekingen bleek ik PBC te hebben de doktoren weten niet waar deze ziekte vandaan komt ik werd op een streng vetarm geen varkensvlees dieet gezet en geen alcohol wat ik overigens toch al niet veel gebruikte.Ik vroeg aan de arts of het van een soort muskiet kon komen maar dat was niet zo zei hij.
Behalve reumatische pijnen in handen en enkels en heup die erg pijnlijk zijn, zijn de bloeduitslagen van de jaarlijkse controles goed.
Kan iemand mij zeggen of deze klachten toch mogelijk van deze steekvliegen afkomstig kunnen zijn?
Mevr. Van Noort

Irma, 25-12-2014 14:03 #9
Ik ben in 2013 naar thailand geweest. Wij zijn met een huurauto van bangkok naar chang rai gereden langs de grens van myamar. Ben daar erg ziek geweest. 2 maal een antibioticakuur voorgeschreven gekregen. Volgens de artsen daar was ik gestoken door een insect. Nu heb ik sindsdien gewrichtsklachten. Bij verschillende specialisten geweest. Niets gevonden. Maar de pijn en stijfheid in mijn voeten en handen blijft. Kan er verband zijn met het hikungunya virus en zo ja wat is er aan te doen. Reactie infoteur, 28-02-2015
Het beloop van chikungunya bestaat uit een acuut begin, waarna meestal een vlot herstel binnen 1 week volgt. De gewrichtspijnen kunnen chronisch of recidiverend zijn, wat wil zeggen dat ze steeds terugkeren. Deze pijn kunnen soms tot wel 5 jaar na de initiële infectie aanhouden. (Borgherini G1, Poubeau P, Staikowsky F, et al. Outbreak of chikungunya on Reunion Island: early clinical and laboratory features in 157 adult patients. Clin Infect Dis. 2007 Jun 1;44(11):1401-7.)

Lydia, 16-12-2014 21:56 #8
Hallo, wij zijn vorig jaar oktober o.a. op Bonaire geweest. Na thuis te zijn gekomen kreeg mijn man een dikke knie en heeft tot op heden in eens last van zijn gewrichten. Zou hij zich ondanks dat het al ruim een jaar geleden is en na diverse onderzoeken nog niet de oorzaak te zijn gevonden van zijn gewrichtspijnen, nog kunnen laten testen op het chikungunya virus.
Hij leeft nu op ontstekingsremmers want zonder heeft hij pijn. Reactie infoteur, 21-12-2014
Dat zou u kunnen laten doen. Het is echter niet bekend hoelang IgM-antistoffen aantoonbaar blijven tegen Chikungunya virus (CHIKV). (Bron: Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:101-3.)

Artie, 21-10-2014 03:20 #7
Mijn voet is al 3 dagen opgezet en doet verschrikkelijk pijn. Heb wel geen koorts maar mijn voet (spieren) zijn opgezet. Heb ik dan chikungunya? Reactie infoteur, 10-11-2014
Een zwelling van de voet kan allerlei oorzaken hebben. Het is raadzaam om dit te laten beoordelen door de huisarts.

Ruth Zaalman, 24-09-2014 02:19 #6
Ben op 17 aug j.l positief getest op chikungunia. Ik heb nog steeds erg last van mijn gewrichten. Ik vind dat mijn huisarts heel laks is omgegaan in mijn geval. Ik had echt het gevoel dat de arts net zoveel wist als ondergetekende. Foei. Ik kan nog steeds niet optimaal functioneren op mijn werk, het geen naar ik vermoed niet zo prettig overkomt bij mijn collega's. Moet ik dan gewoon iedere dag me zelf lamleggen met pijnstillers?

Stephanie, 21-09-2014 18:05 #5
Is het mogelijk als 1 persoon in een huis besmet is dat die persoon de rest in dat huis ook besmet. Of worden ze allemaal door de mug besmet?

Roman, 24-08-2014 13:37 #4
Besmet 2 dagen voor ik uit de dominicaanse republiek vertrok eind juni hevige koorts 4 dagen heeft nu nog last van gewricht pijn in armen en knieen de bloedwaardes zijn gelukkig weer normaal, ook de dominicaanse republiek staat niet op de lijst iik hoop dat binnen kort hier een medicijn voor is. volgens mijn huisarts is dit er nog niet.

Tanja, 25-06-2014 13:58 #3
Besmet in februari 2010 en ruim 9 maanden last gehad van mijn gewrichten; enkels, knieën en polsen. Pijnlijke handen en vooral krachtverlies. In begin moeite met vooral trap lopen; ik tilde mijn benen op vanuit mijn heupen omdat mijn knieën niet wilde. Als ik mijn voet tegen iets aan tikte, ging ik door de grond van de pijn. Maar vooral rustig aan gedaan, gewoon gewerkt want met een kantoorbaan kan dat best als je maar rustig aan doet. Thuis zitten en niets doen helpt namelijk ook niet. Niet op hakken lopen maar op gympies. Kortom; je levensstijl even een beetje aanpassen. Af en toe diclofenac genomen maar dat zoveel mogelijk beperkt en mijn lichaam gewoon het werk laten doen. Na verloop van tijd zijn de klachten afgenomen. Dus geen tips behalve rustig aan en naar je lichaam luisteren maar ook niet op een houtje gaan zitten bijten.

Ik had overigens geen "milde" koorts maar gewoon hoge koorts, boven de 40 graden. En besmet geraakt in Thailand, Koh Tao. Een land wat in deze lijst er nog niet bij staat. Reactie infoteur, 25-06-2014
Thailand stond per abuis direct achter 'Laos' en ook nog eens op dezelfde regel, waardoor het leek alsof het land niet in het rijtje stond. Ik heb het gecorrigeerd. Bedankt dat u mij erop opmerkzaam hebt gemaakt.

Astrid, 08-05-2013 22:06 #2
Sinds oktober vorig jaar in Indonesie besmet geraakt met dit virus. Nog steeds behoorlijk pijnlijke klachten in mijn gewrichten. Ik kan toch niet zo lang Diclofenac blijven slikken? Ook het werken geeft problemen.
Ontstekingswaarden in mijn bloed zijn nog steeds aan de hoge kant. Heeft iemand tips voor mij? Moet ik mijn gewrichten gewoon zwaar blijven belasten of juist zo min mogelijk? En welke mediciatie kan ik op lang termijn gebruiken?

Van Lierde Raymond, 02-04-2013 16:03 #1
Heeft deze ziekte blijvende gevolgen wat betreft de gewrichtspijnen? onze zoon bevindt zich in de tropen (Indonesië) sinds 20 jaar en is kortelings slachtoffer geworden van deze ziekte. Reactie infoteur, 13-04-2013
De ziekte verloopt meestal mild en de klachten duren meestal niet langer dan een week. Slechts zelden treden complicaties op. De huid- en gewrichtsklachten kunnen na genezing nog weken hinder geven.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 12-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Infectieziekten muggen
Bronnen en referenties: 14
Reacties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!