InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > ORAC-waarde: wat is het?

ORAC-waarde: wat is het?

ORAC-waarde: wat is het? De term ORAC-waarde vind je zowel terug in wetenschappelijke publicaties als in commerciële uitingen van voedingsmiddelenfabrikanten. Het is een methode om vast te stellen hoeveel antioxidanten een voedingsmiddel bevat en daarmee in welke mate dit voedingsmiddel in staat is om lichaamscellen te beschermen tegen vrije radicalen. Hoe hoger de ORAC-score des te gezond is het betreffende voedingsmiddel. Omdat de test niet gestandaardiseerd is wordt er helaas ook misbruik van gemaakt voor PR-doeleinden waardoor claims over een hoge ORAC-waarde vaak met een korreltje zout genomen moeten worden.

ORAC-waarde en antioxidanten


Het belang van antioxidanten

Antioxidanten zijn moleculen die in staat zijn om schadelijke vrije radicalen onschadelijk te maken door ze te neutraliseren. Ze worden vaak toegevoegd aan levensmiddelen om te voorkomen dat deze worden aangetast door zuurstof. Leg een willekeurig stuk voedsel in de open lucht en het zal bederven. Dit gebeurt onder invloed van vrije radicalen. In het menselijk lichaam zijn vrije radicalen er eveneens op uit om bederf te laten ontstaan en daarbij kunnen lichaamscellen beschadigd raken. Dit proces speelt onder meer een belangrijke rol bij het ontstaan van kanker. Onderzoek heeft aangetoond dat de inname van veel antioxidanten bijdraagt aan het voorkomen van bijvoorbeeld baarmoederkanker (Cui c.s., 2011).

Vitamine C en E zijn voorbeelden van antioxidanten. Het lichaam heeft antioxidanten nodig voor een goede stofwisseling en voor de bescherming van cellen. Ze komen veel voor in groenten, fruit en noten waardoor iedereen die een gezond dieet volgt in principe voldoende antioxidanten binnenkrijgt.

Wat is de ORAC-waarde?

Op voedingsmiddelen of voedingssupplementen kun je wel eens de term ORAC-waarde of ORAC value tegenkomen. Deze afkorting staat voor Oxygen radical absorbance capacity, oftewel het gehalte aan antioxidanten dat een stof bevat. ORAC is een methode om de 'antioxidant-waarde' van voedingsmiddelen vast te stellen en daarmee het vermogen om vrije radicalen uit te schakelen. Heeft een voedingsmiddel een hoge ORAC-waarde dan betekent dit dat het veel antioxidanten bevat en dus erg gezond is. Alhoewel juist bepaalde fruitsoorten zoals gojibessen, vlierbessen en bosbessen bekend staan om hun hoge gehalte aan antioxidanten zijn het vooral kruiden en specerijen die goed scoren. Je kunt hier je voordeel mee doen door bij het koken meer gebruik te maken van deze kruiden en specerijen.

De manier waarop de ORAC-waarde wordt vastgesteld is eigenlijk heel simpel. Hiervoor wordt een monster van het te testen voedingsmiddel in een reageerbuisjes gestopt samen met een aantal moleculen die activiteit van vrije radicalen genereren en een aantal moleculen die gevoelig zijn voor oxidatie. Na verloop van tijd wordt vervolgens gemeten hoe goed het monster de voor oxidatie gevoelige moleculen beschermd heeft tegen oxidatie. Hoe minder beschadiging is opgetreden, des te hoger scoort het betreffende voedingsmiddel.

Top 25 hoogste ORAC-waardes

De volgende vijfentwintig voedingsmiddelen scoren het hoogst op de ranglijst:
  1. Kruidnagel
  2. Sumac zemelen
  3. Kaneel
  4. Sorghum (rauw)
  5. Oregano (gedroogd)
  6. Kurkuma (gemalen)
  7. Acai bessen
  8. Zwarte sorghum
  9. Ruwe sumak
  10. Cacaopoeder
  11. Komijnzaad
  12. Maqui bessen
  13. Peterselie (gedroogd)
  14. Rode sorghum
  15. Basilicum (gedroogd)
  16. Chocolade
  17. Kerriepoeder
  18. Sorghum (hi-tannine)
  19. Chocoladepoeder
  20. Maqui bessen
  21. Salie
  22. Mosterdzaad
  23. Gember
  24. Zwarte peper
  25. Tijm

Controverse over het gebruik van ORAC-waardes

De eerste die met een lijst van ORAC-waardes naar buiten kwam was het Amerikaanse Ministerie van Landbouw (USDA). In 2012 hebben zij besloten de lijst van hun website te verwijderen. De voornaamste reden hiervoor was het vele misbruik dat van de lijst werd gemaakt. Nadat de term ORAC-waarde bekend werd bij het grote publiek zijn de PR-afdelingen van voedingsmiddelenfabrikanten er massaal mee aan de slag gegaan, met als gevolg dat de waardes steeds vaker opdoken op bijvoorbeeld flesjes vruchtensap en voedingssupplementen. Producenten voerden daarbij zelf tests uit om de scores vast te stellen. Het probleem is echter dat de test niet gestandaardiseerd is. Scores kunnen erg uiteen lopen naarmate een kleinere of grotere hoeveelheid voedsel getest wordt of een grotere of kleinere hoeveelheid vrije radicalen gebruikt wordt om dit mee te laten reageren. Het gevolg was dat de scores weliswaar op onderzoek gebaseerd waren maar geen enkele indicatie gaven van de gezondheidsvoordelen van het betreffende product. De USDA achtte het daarom verstandig om haar eigen lijst daarom maar helemaal terug te trekken.

Lees verder

© 2016 - 2019 Dessal, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Maqui bes: eigenschappen van deze kleine besMaqui bes: eigenschappen van deze kleine besMensen die zich bezighouden met het eten van Raw Food producten, zullen dit kleine maar krachtige besje zeker kennen. He…
Verbeter jouw imuunsysteemVerbeter jouw imuunsysteemOm gezond te leven en vooral gezond te blijven heb je een goed immuunsysteem nodig. Met een sterk immuunsysteem bescherm…
Vrije radicalenVrije radicalen, zijn schadelijke deeltjes die ons cel DNA beschadigen. Door de voortdurende aanvallen van vrije radical…
Voedingsmiddelen die beschermen tegen vrije radicalenVoedingsmiddelen die beschermen tegen vrije radicalenWie regelmatig bezig is met zijn gezondheid, stoot vroeg of laat op het begrip vrije radicalen. Daarbij gaat het niet om…
Waarom superfoods gezond zijn: AntioxidantenWaarom superfoods gezond zijn: AntioxidantenAntioxidanten, een term die je tegenwoordig steeds meer hoort als het om gezonde voeding gaat. Het is een term die je oo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hiro Sheridan, Flickr (CC BY-2.0)
  • http://www.scientificamerican.com/article/what-are-orac-values/
  • http://www.orac-info-portal.de/download/ORAC_R2.pdf
  • http://modernsurvivalblog.com/health/high-orac-value-antioxidant-foods-top-100/
  • http://www.huffingtonpost.com/dr-jonny-bowden/orac-_b_1594115.html
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Oxygen_radical_absorbance_capacity
  • http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3143461/ (Cui, c.s., 2011)

Reageer op het artikel "ORAC-waarde: wat is het?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Loes van Es, 06-09-2018 13:11 #1
Welke kruiden ondersteunen het beste een depressie laag serotonine en dopamine,
Gebruik natuurlijke RAW whole food multi van Plant o Vitamins maar oververmoeidheid en neerslachtigheid verdwijnen niet.

Infoteur: Dessal
Laatste update: 26-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Antioxidanten
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!