InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > IJzer onmisbaar voor het lichaam

IJzer onmisbaar voor het lichaam

Van alle metallische spoorelementen komt ijzer het meeste voor in het menselijk lichaam. De gemiddelde volwassene heeft ongeveer vijf gram ijzer in zijn lichaam, dat allemaal gecombineerd is met eiwit. Om goed en gezond te kunnen functioneren hebben we een dagelijkse portie ijzer nodig.

IJzer

IJzer is absoluut onmisbaar voor de vorming van hemoglobine, het stofje wat de rode kleur geeft aan rode bloedcellen. Het is dit hemoglobine wat er voor zorgt dat de ingeademde zuurstof vanuit de longen naar alle cellen in het lichaam wordt getransporteerd. Zonder ijzer sterven lichaamscellen, en met name de hersencellen, door een zuurstoftekort. Ijzer is eveneens nodig om enzymen aan te maken welke weer nodig zijn voor de productie van eiwitten, hormonen en andere belangrijke stoffen. Om goed in het lichaam opgenomen te kunnen worden heeft ijzer de aanwezigheid van koper, eiwit, calcium en vitamine B12, B6 en E nodig.

Een klein dagelijks verlies van ijzer is normaal en niets om je zorgen over te maken zolang het weer wordt aangevuld door een evenwichtige voeding. Mannen verliezen omtrent 1 mg per dag. Als gevolg van de menstruatie of zwangerschap verliezen vrouwen meer. Tijdens een normale menstruatie verliezen vrouwen tussen de 10 en 15 mg ijzer, wat een grote hoeveelheid is om weer aan te vullen. Tijdens de zwangerschap verbruikt een vrouw 600 tot 1000 mg waarmee er een groot tekort ontstaat, tenzij er tegenmaatregelen worden genomen in de vorm van ijzerrijke voedingsmiddelen en ijzersupplementen. Tegenwoordig wordt de aanvulling van ijzer bij zwangere vrouwen als een absolute must beschouwd. Geschat wordt dat één op de twee vrouwen na de menopauze aan een ijzertekort lijd.

Baby's worden geboren met een lichaamseigen voorraad ijzer van ongeveer 36 mg. Dit wordt snel verbruikt doordat er constant nieuwe cellen worden aangemaakt. Moedermelk bevat relatief weinig ijzer en koemelk nog minder. Baby''s hebben danook vaak bloedarmoede in hun eerste levensjaar, tenzij ze flesvoeding krijgen, hierin zit extra ijzer toegevoegd. Kinderen en jong volwassenen hebben ook extra ijzer nodig voor een gezonde groei.

De absorptie van ijzer door het lichaam is moeilijk, slechts 8% van het natuurlijk opgenomen ijzer wordt uiteindelijk door de darmen geabsorbeerd. Koffie en thee remmen de opname van ijzer in het lichaam.
Vitamine C, Vitamine E en Calcium bevorderen de opname van ijzer.

Bronnen

IJzer komt in voedsel voor in twee verschillende vormen, heem-ijzer en niet-heem-ijzer. Heem-ijzer vind je in vlees en vis en wordt goed door je lichaam opgenomen. Niet-heem-ijzer dat aanwezig is in fruit, groenten, graanproducten en aardappelen wordt minder goed opgenomen. Plantaardige voedingsmiddelen bevatten bovendien vaak oxalaten, fytaten en polyfenolen. Deze natuurlijke stoffen gaan in de darm een verbinding aan met ijzer waardoor het ijzer niet meer kan worden opgenomen en het lichaam als dusdanig weer verlaat. Vegetariërs dienen er dan ook extra op te letten dat ze voldoende ijzer binnenkrijgen.

Veel natuurvoedingswinkels verkopen tegenwoordig kruidensiropen die van nature rijk zijn aan ijzer. Ook gisttabletten met ijzer worden goed door het lichaam opgenomen.

De beste natuurlijke bronnen van ijzer zijn lever, nier, aardappelmeel en havermeel, rauwe oesters, gedroogde perziken, rozijnen, pruimen, eidooier, melasse, gedroogde bonen en groene bladgroenten. Mannen hebben dagelijks 11 mg nodig en vrouwen 16 mg. Kinderen tot 10 jaar hebben 10 mg nodig en boven de tien jaar hebben ze 15 mg nodig. De behoefte neemt toe tijdens de zwangerschap, lactatie en menstruatie.

Gebreksverschijnselen

Wanneer je een tekort hebt aan ijzer dan uit zich dat vaak in bleekheid, zwakte, kortademigheid en broze nagels.
Deze symptomen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de anemie (bloedarmoede) die ontstaat door een ijzertekort.
Ook hebben mensen met een ijzertekort vaak last van rusteloze benen. In geval van tekorten lijd extra ijzerinname tot een verhoogd energie niveau en het bevordert de weerstand tegen ziekten.

Waarschuwing

Een teveel aan ijzer kan ernstige gevolgen hebben zoals hemachromatose of siderose, leverbeschadiging en artritis. Laat daarom uw ijzergehalte in het bloed meten alvorens u aan een intensieve kuur van ijzersuppletie begint.

Lees verder

© 2010 - 2019 P1234, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Inspanningsfysiologie; mineralen, spoorelementen en bewegenMineralen en spoorelementen zijn micronutriënten. Mineralen en spoorelementen leveren geen energie, maar hebben belangri…
Wat zijn erytrocyten?Erytrocyt is een ander woord voor rode bloedcel. Het woord erytrocyt komt van de Griekse woorden erythros, wat rood bete…
Anemie (bloedarmoede)Anemie (bloedarmoede)Anemie, ook wel bloedarmoede genoemd, is een aandoening waarbij er sprake is van een te laag hemoglobinegehalte in het b…
Wát zijn mineralen en spoorelementen?Naast delfstoffen zijn het ook essentiële voedingsstoffen voor het menselijk lichaam. Net zoals bij vitamines kan het li…
IJzergebreksanemieIJzergebreksanemieEen ijzergebreksanemie of ferriprive anemie is een vorm van bloedarmoede. Elke bloedcel bevat ongeveer 34 procent hemogl…
Bronnen en referenties
  • Voedingscentrum

Reageer op het artikel "IJzer onmisbaar voor het lichaam"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Dirk, 18-06-2011 11:41 #1
Wat kan de oorzaak zijn van een teveel aan ijzer. Heeft een teveel alleen te maken met voedingof kan de oorzaak ook liggen aan een falen of verkeerd werken van een orgaan? Reactie infoteur, 20-06-2011
Het kan komen door een teveel in de voeding of een overdosis aan ijzersuppletie. Maar het kan ook veroorzaakt worden door een erfelijke aandoening genaamd, Hemochromatose. De symptomen van deze ziekte openbaren zich vaak op latere leeftijd.

Infoteur: P1234
Laatste update: 27-07-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Voedingssupplementen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!