InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Kinderen > Epifysiolyse van heupkop: symptomen, oorzaak en behandeling

Epifysiolyse van heupkop: symptomen, oorzaak en behandeling

Epifysiolyse van heupkop: symptomen, oorzaak en behandeling Epifysiolyse van de heupkop is een belangrijke heupziekte bij kinderen en de naam verwijst naar het afglijden van een deel van de heupkop. Epifysiolyse (epiphysiolysis capitis femoris) komt vaker voor bij kinderen met overgewicht. Het is belangrijk dat het tijdig herkend wordt om complicaties te voorkomen, zoals afsterven van bot en kraakbeen alsook heupslijtage op volwassen leeftijd.

Epifysiolyse van de heupkop


Wat is epifysiolyse van de heupkop?

Bij epifysiolyse van de heupkop glijdt de heupkop van het dijbeen af, doordat de verbindingsplaats, de groeischijf enigszins verzwakt is. Het is niet bekend waarom deze verzwakking optreedt. Het kan geleidelijk (chronisch) optreden, maar het kan zich ook vrij plotseling (acuut) voordoen. Een combinatie is ook mogelijk. Epifysiolyse is een van de meest voorkomende oorzaken van heupklachten bij kinderen, met een incidentie van ongeveer 11 per 100.000 kindere per jaar. De aandoening komt meer voor bij jongens dan meisjes en wordt vooral gezien bij kinderen tussen de 10 en 15 jaar. Ook komt het vaker voor bij kinderen met een negroïde afstamming als bij kinderen met een blanke afstamming. Wanneer een kind uitgegroeid is, verdwijnt de groeischijf (epifysairschijf) als het ware in het bot van de heupkop en kan dit afglijden niet meer plaatsvinden. Epifysiolyse is derhalve een aandoening die zich alleen tijdens de groei kan manifesteren.

Wat is de oorzaak van epifysiolyse van de heupkop?

De ziekte wordt veroorzaakt door mechanische overbelasting bij een ongunstige stand van de heupkop, door een trauma (bij de acute vorm), groeispurt of overgewicht. Door een toename van overgewicht bij kinderen, is de laatste jaren de incidentie van deze aandoening toegenomen. Chemische factoren kunnen ook een rol spelen. Zo kunnen veranderingen in de hormoonspiegel in de puberteit de groeischijf enigszins verzwakken.

Welke klachten en symptomen kunnen optreden?

Klachten die kunnen wijzen op epifysiolyse zijn onder meer:
  • pijn in de knie en/of pijn in de lies;
  • een naar buiten gedraaide stand van het been;
  • een veranderend looppatroon (mank lopen);
  • verminderde belastbaarheid van het been;
  • (in een vergevorderd stadium) een beenlengteverschil.

Twee vormen

Er worden twee vormen van epifysiolyse van de heupkop onderscheiden:
  • een stabiele vorm, welke het meeste voorkomt; en
  • een instabiele vorm, waarbij het kind de aangedane been niet meer kan belasten.

Bij bijna een kwart van de patiënten komt epifysiolyse van de heupkop aan beide heupen voor, doch meestal niet tegelijkertijd. Indien er epifysiolyse is geconstateerd aan één heup, dan is het belangrijk om ook de andere heup goed in de gaten te houden.

Differentiaaldiagnose

Bij pijn in de heup op kinderleeftijd, kan differentiaal diagnostisch gedacht worden aan bijvoorbeeld een femurfractuur (een breuk in het bovenbeen), osteomyelitis (een infectie van het bot of beenmerg die veelal veroorzaakt wordt door bacteriën zoals Staphylococcus aureus), septische artritis (een bacteriële ontsteking in een gewricht) of juveniele artritis ('jeugdreuma'). Het onderscheid kan worden gemaakt op basis van het klinisch beeld, lichamelijk onderzoek en röntgenonderzoek.

Hoe wordt epifysiolyse van de heupkop behandeld?

Epifysiolyse van de heupkop moet operatief gestabiliseerd worden om verdere verslechtering en complicaties, zoals chondrolyse (loslating van het gewrichtskraakbeen) en avasculaire necrose van de heupkop (het afsterven van botweefsel als gevolg van een verminderde bloedtoevoer), te voorkomen. Doel van de behandeling is voortgaande afglijding tot stilstand te brengen. De chirurg zal met behulp van röntgendoorlichting een schroef in het centrum van de heupkop aanbrengen (zoals op de foto bovenaan het artikel is te zien), waarbij de schroef de groeischijf doorboort en deze gefixeerd wordt. Het resultaat is dat de groeischijf zich zal sluiten en het glijden stopt. De schroef wordt na 4 tot 6 maanden weer verwijderd.

Andere operatietechnieken

Indien de diagnose te laat gesteld wordt en er reeds een ernstige deformiteit met botombouw is ontstaan, zal de chirurg zijn toevlucht moeten nemen in andere operatietechnieken. De chirurg zal een wig uit het bovenbeen zagen, waarna het been in een goede stand wordt teruggedraaid. Vervolgens worden de botstukken met een plaat en schroeven aan elkaar gezet. Deze operatietechniek kent een verhoogde complicatiekans.

Complicaties

De specifieke complicaties die kunnen optreden na een operatie zijn:
  • het afsterven van de heupkop (heupkopnecrose - vooral bij heupklachten 6 maanden tot 1,5 jaar na de behandeling moet men hier beducht op zijn); of
  • het afsterven van het kraakbeen van de heupkop (chondrolysis).

Bij een lichte of matige afglijding, zal na een operatie met een schroeffixatie de kans op een heupslijtage beperkt zijn. Een ernstige afglijding heeft echter, ook na een operatieve ingreep, een vergrote kans op een heupslijtage.

Lees verder

© 2015 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Luxatie van de heup: Oorzaken, symptomen en behandelingLuxatie van de heup: Oorzaken, symptomen en behandelingEen heupluxatie is een aandoening waarbij de heupkop van de femur (bovenbeen) uit de heupkom 'schiet', meestal ten gevol…
De ziekte van Perthes, wat is dat nu weer?Een kind wat opeens klaagt over zere knieën, mank gaat lopen, last krijgt met spelen? Het is heel belangrijk om deze kla…
Een gebroken heup: symptomen, behandeling en hersteltijdEen gebroken heup: symptomen, behandeling en hersteltijdEen gebroken heup komt vooral voor bij ouderen. Van alle mensen die een heup breken is 95% ouder dan 65. Hieronder vind…
Gebroken heup, soorten prothesen en preventieEen heup bevindt zich daar waar het bovenbeen en bekken bij elkaar komen. Bij een ernstige val kan het bovenbeen breken…
Heupartrose (slijtage van de heup, coxartrose)Heupartrose (slijtage van de heup, coxartrose)Artrose van de heup, ook wel coxartrose genoemd, is een veel voorkomend probleem, met name bij oudere mensen. Heupartros…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mario0107, Pixabay
  • https://www.hagaziekenhuis.nl/a-tm-z/aandoeningen/afglijden-heupkop-(epifysiolyse).aspx
  • http://www.rijnlandorthopedie.nl/epiphysiolysis-capitis-femoris/
  • http://www.heupafwijkingen.nl/andere-heupaandoeningen/epifysiolyse
  • http://www.jeroenboschziekenhuis.nl/Publicaties/121157/Aandoeningen-van-de-heup-Afglijden-van-de-heupkop-(epifysiolyse)
  • http://www.kinderorthopedie.nl/content/kinderorthopedie/afgegleden-heupkop.asp
  • Martijn van Gorkom, Bo Jan Noordman, R.J. (Dolf) Westerhuis, Maarten van der Elst en Tessa M. van Ginhoven. Epifysiolyse van de heupkop bij kinderen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:A8238

Reageer op het artikel "Epifysiolyse van heupkop: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 05-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Kinderen
Special: Pijn in zij
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!