InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Dwangstoornis: een psychische aandoening

Dwangstoornis: een psychische aandoening

Dwangstoornis: een psychische aandoening Iemand die lijdt aan een dwangstoornis heeft last van obsessies en dwangmatig handelen. Deze psychische aandoening is een angststoornis waarbij mensen zoveel mogelijk hun angst proberen te ontwijken. Dit doen ze door dwangmatig te denken en er eventueel naar te handelen. Het wordt ook wel een obsessief-compulsieve stoornis genoemd. Iemand is zich ervan bewust dat de dwanggedachten geen zin hebben, toch kunnen ze er niet mee stoppen. Een voorbeeld van een dwangstoornis is smetvrees.

Wat het is

Een persoon die lijdt aan een dwangstoornis heeft last van dwanggedachten (obsessies) en dwanghandelingen (compulsies). In de psychologie is dwang een angststoornis. Een dwanghandeling wordt uitgevoerd om angst te verminderen. Iemand doet al het mogelijke om zijn angst te ontlopen. Iemand die lijdt aan dwang weet dat de dwanggedachten en handelingen geen zin hebben en dat het onzin is, toch kunnen zij er niet mee stoppen. Wanneer je niet toegeeft aan dwang, zal de angst toenemen.

Obsessies en compulsies

Bij dwang voelt iemand zich gedwongen bepaalde dingen te denken of te doen. Het kan alleen in gedachten plaatsvinden, bijvoorbeeld steeds alles willen tellen. Hoe harder je probeert ergens niet aan te denken, hoe meer je er juist aan denkt. Je kunt je ook gedwongen voelen dingen te doen, om bepaalde rituelen uit te voeren. Een dwangstoornis heeft twee kanten: obsessies en compulsies. Deze dwangstoornis wordt daarom obsessief-compulsieve stoornis (OCS) genoemd.

Obsessie

Hierbij heb je last van opdringerige gedachten en beelden die steeds terugkomen. Het lijkt wel alsof iemand hierdoor bezeten raakt. De gedachten zijn zo hardnekkig dat je ze niet los kunt laten, hoe hard je het ook probeert. Een obsessie wordt als erg onaangenaam ervaren en het kan iemand erg nerveus en rusteloos maken. Hij kan zo angstig worden, dat iemand in paniek kan raken. Zo kan iemand geobsedeerd raken door:

  • De gedachte om besmet te raken of anderen te besmetten
  • De gedachte om rampzalige fouten te maken
  • De gedachte om anderen iets aan te doen
  • Seksuele gedachten
  • Religieuze gedachten

Compulsie

Dit is een reactie op de dwangmatige gedachte waarbij iemand dwangmatige handelingen gaat uitvoeren. Vaak gaat dit via vaste patronen en zeer strikte regels. Zo kunnen er rituelen ontstaan bij bijvoorbeeld handen wassen, bidden, dingen controleren, verzamelen en in gedachten woorden uitspreken. Zo kan iemand wel vijftig keer per dag zijn handen wassen en wanneer hij dat niet doet, wordt hij angstig en nerveus.

Angststoornis

Dwang is een angststoornis, waarbij de dwangstoornis centraal staat. Door de obsessie ontstaan er allerlei sterkte gedachten waar je angstig en onrustig van wordt en dit kan alleen maar verdwijnen door de dwangmatige handeling uit te voeren. Een kenmerk van deze stoornis is dat iemand de situatie die angst oproept, zoveel mogelijk probeert te vermijden. Hoe meer de angst wordt ontlopen, hoe sterker de angst meestal wordt.

Oorzaken

Meestal heeft een dwangstoornis meerdere oorzaken. Er is vaak een combinatie van erfelijke aanleg, wat iemand heeft meegemaakt en persoonlijke eigenschappen. Vermoedelijk speelt erfelijkheid een rol omdat het vaker in bepaalde families wordt gezien. Daarnaast speelt opvoeding een rol. Het kan zijn dat een kind een bepaalde angst heeft aangeleerd, wat de basis is om later een dwangstoornis te krijgen. Er kunnen ook lichamelijke factoren een rol spelen. Bij mensen met een dwangstoornis zijn bepaalde gebieden in de hersenen actiever dan bij anderen. Het kan ook ontstaan wanneer iemand iets ingrijpends heeft meegemaakt, zoals relatieproblemen of het verlies van een dierbare.

Andere psychische problemen

Iemand met een dwangstoornis heeft vaak andere psychische problemen. Soms is het lastig om verschillende problemen uit elkaar te halen. Een cognitief gedragstherapeut zal met iemand in gesprek gaan en dit proberen te achterhalen.

Andere angststoornissen

Een dwangstoornis is een angststoornis. Het kan samengaan met andere angststoornissen, zoals een paniekstoornis. In dit geval kan iemand de angst hebben om een paniekaanval te krijgen. Dit gevoel kan optreden in een volle zaal, in een volle lift of tijdens sociale situaties zoals een feestje of vergadering.

Depressie

Vaak gaat een dwangstoornis samen met een depressie. Hierbij voelt iemand zich langere tijd somber, lusteloos en kan nergens plezier aan beleven. Hij ziet alles somber in en weet vaak niet meer hoe hij hieruit moet komen. Het gaat vaak gepaard met schuldgevoelens en in sommige gevallen denkt iemand dat het beter is dat hij er niet meer is. Het wordt vaak gezien dat iemand met een dwangstoornis depressief wordt.

Lees verder

© 2014 - 2019 Ymbakker, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Dwangstoornis: hulp vragen als eerste stapDwangstoornis: hulp vragen als eerste stapIemand die lijdt aan een dwangstoornis, heeft last van dwangmatig denken en soms van dwangmatig handelen. Dit is een psy…
Dwangstoornis en de relatie tot vermijdingsgedragDwangstoornis en de relatie tot vermijdingsgedragDwangmatig denken en handelen wordt ook wel een obsessief-compulsieve stoornis genoemd. Dit is een soort obsessie, waarb…
Dwangstoornis: het vaststellen van de diagnoseDwangstoornis: het vaststellen van de diagnoseIemand die lijdt aan een dwangstoornis heeft dwanggedachten waarbij vaak ook sprake is van dwangmatig handelen. Dit doet…
DwangstoornissenIeder mens controleert zichzelf wel eens. Heb je dat licht echt wel uitgedaan? Zit die deur echt wel op slot? Het is hee…
Dwangstoornis, vaak persoonlijk geheim, wel te behandelenDwangstoornis, vaak persoonlijk geheim, wel te behandelenDwangstoornis is een heel bijzonder probleem dat uit twee elementen bestaat. Het ene element is een dwanggedachten en he…
Bronnen en referenties
  • Boek: zorgboek dwang. ISBN 9789086480487

Reageer op het artikel "Dwangstoornis: een psychische aandoening"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Ymbakker
Laatste update: 04-10-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Dwang
Bronnen en referenties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!