Wat wel en niet te eten/drinken/doen tijdens je zwangerschap

Eten voor twee is niet nodig tijdens de zwangerschap, ondanks dat men zegt: Je moet eten voor twee! Doordat je waarschijnlijk automatisch gaat bezuinigen op de hoeveelheid beweging heeft jouw lichaam geen calorieën voor twee nodig. Het gaat net als voor de zwangerschap om gezond en gevarieerd eten. Toch zijn er dingen die je beter wel en niet kunt eten. Hieronder worden de do’s en don’ts besproken tijdens de zwangerschap wat betreft eten. En ook waarom het een do of een don’t is.

Er zijn een aantal aandachtpunten voor zwangere vrouwen als het op voedsel aankomt, namelijk voldoende foliumzuur, weinig vitamine A, vermijden van schadelijke stoffen en absoluut geen Listeria en Toxoplasma gondii.

Foliumzuur

Zo men de wens heeft om zwanger te worden, wordt het aangeraden om te beginnen met een foliumzuursupplement van 400 microgram (0,4 mg). Dit zou men moeten gebruiken tot minstens twee maanden in de zwangerschap. De reden voor dit alles is het voorkomen van het risico op neuralebuis-defecten, bijvoorbeeld ‘spina bifida’ of het ‘open ruggetje’ voor en rond de periode van de bevruchting. Dit supplement is echter een extra toevoeging, de normale toevoer via voedsel moet hiernaast dus gewoon plaatsvinden. Belangrijke bronnen voor foliumzuur zijn: volkorenproducten, kaas, eieren, citrusvruchten, bladgroenten en koolsoorten.

Oppassen met Vitamine A

Vitamines zijn over het algemeen goed en gezond, maar een overdosis kan schadelijk zijn. Als men goed en gevarieerd eet is een vitamine supplement niet nodig. Vooral met vitamine A is voorzichtigheid geboden. Een hoge dosis van vitamine A (meer dan 10.000 IE per dag) kan ervoor zorgen dat de vrucht beschadigd of kan een aangeboren afwijking vooroorzaken.
Lever en leverproducten zijn in het bijzonder rijk aan vitamine A, dus het beste is deze producten te beperken tijdens de zwangerschap.

Schadelijke stoffen

Nicotine van sigaretten, geneesmiddelen en alcohol (zelf een zeer matig gebruik) kunnen schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Geneesmiddelen zou men alleen op doktersadvies mogen gebruiken, ook al zijn het onschuldige pijnstillers of geneesmiddelen van de drogisterij. Ook met geneeskrachtige kruiden en kruidenpreparaten moet men voorzichtig zijn, soms is een goede samenstelling niet bekend of zijn de kruiden niet getest en zijn de schadelijk voor het kind.

Listeria en Toxoplasma gondii

De infectieziekte Listeriose wordt veroorzaakt door de listeria monocytogenes bacterie. Deze bacterie kan leiden tot een miskraam, vroegtijdige geboorte of de dood van de foetus. Om te voorkomen dat men in aanraking komt met de listeria monocytogenes bacterie geldt een gouden vuistregel: vermijdt alle rauwe en half rauwe producten. De bacterie is zeer hardnekkig en vermenigvuldigd zich zelf in de koelkast. Ook de diepvriezer kan de bacterie niet klein krijgen. Een van de grootste besmettingsgevaren zijn buitenlandse kazen, want deze worden gemaakt van rauwe melk.

Ook Toxoplasmose is een infectieziekte. Deze infectie wordt veroorzaakt door een parasiet, genaamd toxoplasma gondii. Deze ziekte wordt ook wel de ‘kattenziekte’ genoemd, omdat men via uitwerpselen van katten met de parasiet in aanraking kan komen. De parasiet kan ook toevallig op vlees voorkomen, maar als men vlees gewoon goed door verhit hoeft het geen probleem te vormen. Gevolgen van deze parasiet zijn miskraam en ernstige afwijkingen van het kind. Als men voor de zwangerschap al met de parasiet in aanmerking is gekomen, dan ik men hiervoor immuun.

De DON’Ts

Er zijn twee soorten don’ts tijdens de zwangerschap, namelijk voedsel/drinken/gedragingen die men absoluut niet zou moeten eten/drinken/doen en voedsel/drinken/gedragingen wat men met mate zou moeten eten/drinken/doen.

Wat wordt absoluut afgeraden?

1. Rauwe melk (voor alle rauw producten geldt risico op listeria en toxoplasma)
2. Rauw vlees zoals tartaar; halfdoorbakken biefstuk
3. Rauw vleeswaar zoals filet american; ossenworst; rosbief; fricandeau
4. Rauwe kip(pevlees)
5. Rauwe vis
6. Vacuümverpakte vis (zoals gerookte zalm, i.v.m. listeria bacterie)
7. Rauwe schaal- of schelpdieren
8. Kaas van rauwe melk zoals brie; camembert; roquefort (‘au lait cru’, gepasturiseerde melk mag wel)
9. Onverpakte kaas waarvan je niet weet of het van rauwe melk is gemaakt
10. Eet geen gerechten waarin rauwe eieren verwerkt zijn zoals in aardappelpuree, bavarois en zelfgemaakte mayonaise ivm salmonella
11. Lever (veel vitamine A, welke schadelijk is voor het ongeboren kind)
12. Kruiden die echt vermeden moeten worden zijn: efedra, aloë, sassafras, kava kava, absint-alsem, borage (komkommerkruid), groot en klein hoefblad, smeerwortel en boerenwormkruid.
13. Alcohol drinken (kans op nadelige gevolgen voor kind: misvormingen)
14. Meer dan vier koppen koffie drinken per dag (te veel cafeïne is niet goed voor het kind)
15. Roken
16. Lijnen (geeft kans op tekorten aan voedingsstoffen)
17. Kattenbak verschonen (kans op besmetting met toxoplasma). Als men in de tuin gaat werken is het dus aan te raden rubberen handschoenen te gebruiken, vanwege de kans dat er katten zijn geweest.
18. Lang bewaren van verse producten, zoals vleeswaren en rauwkostsalades (listeria bacterie)

Wat moet met mate gegeten worden?

1. Leverproducten zoals paté; leverpastei; leverworst. Niet meer dan 15 à 20 gram er dag. Hierin zit veel vitamine A. Teveel vitamine A is schadelijk voor het ongeboren kind.
2. Rookworst, rookvlees, rauwe ham, omdat hier veel zout in zit wat de bloeddruk verhoogt.
3. Drop. In drop zit een bestanddeel van zoethoutwortelextract (glycerinezuur) waardoor je bloeddruk kan gaan stijgen.
4. Zout en zoutproducten, zoals kant-en-klare sausen en soepen, aroma’s, omdat zout de bloeddruk verhoogt.
5. Eten van roofvissen, zoals zwaardvis, haai, koningsmakreel en verse tonijn (deze vissen kunnen relatief gezien veel kwik bevatten, waar ongeboren baby’s gevoelig voor zijn)
6. Geneeskrachtige kruiden en kruidenpreparaten (sommige kruiden zijn schadelijk voor ongeboren kind, zoals venkel, fenegriek, anijs, nigelle (nieszaad), moederkruid, salie, senna, rabarber, gember, meidoorn en dong quai
7. Pimba (kalebaskalk) gebruiken (kan veel lood in zitten, wat schadelijk voor het kind kan zijn).

De DO’s

Goed eten tijdens de zwangerschap betekent vaak spruitjes, kool, witlof en broccoli. In deze groenten zitten namelijk anti-oxidanten en ijzer, welke goed zijn voor de baby. Ook is het belangrijk voldoende vitamine E binnen te krijgen, natuurlijke bronnen van vitamine E zijn: noten, zaden en plantaardige olie. Iedere dag iets eten wat vlees, vis of ei is, is goed voor de eiwitten. Eet 1-2 keer per week (liefst vette) vis ivm de gunstige invloed van omega-3-vetzuren op de ontwikkeling van de hersenen van de baby. Ook moet er gedacht worden aan voldoende calcium, een halve liter tot driekwart liter is niet overbodig. Om verstopping te voorkomen valt vezelrijk voedsel aan te bevelen, zoals fruit met schil, peulvruchten, en alles waar volkoren op staat. © 2008 Brigitte_, gepubliceerd in Zwangerschap (Mens en Gezondheid) op 19-03-2008, laatst gewijzigd op 28-03-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Brigitte_ is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Gezond je zwangerschap in!: Wanneer je in verwachting bent wordt er veel van je lichaam gevraagd. Er zijn veel dingen die je lichaam beschermen en ondersteunen. Waar moet je aan denken voor en tijdens de zwa…
• Zwangerschap en Migraine: Een bekende reden voor migraine is de verandering in de hormoonspiegel. Bij vrouwen verandert de hormoonspiegel sterk tijdens de zwangerschap. Als je zwanger bent, kan de situatie v…
• Zwangerschap: dingen die je maar beter kunt vermijden: Veel vrouwen die zwanger willen worden, of zwanger zijn, zijn bewust bezig met hun gezondheid. In dit artikel gaan we verder in op wat je beter kunt ver…
• Zwangerschaps fabeltjes: Als je zwanger bent of wilt worden, komen er zoveel mensen aan met allerlei wijsheden. Hierbij een lijst met fabeltjes die gaan over de zwangerschap of geslachtsbepaling van je kindj…
• Vroege symptomen en signalen van zwangerschap: Wat zijn de eerste signalen bij een zwangerschap? Indien je er naar informeert, blijken de meeste vrouwen de eerste signalen gedurende een zwangerschap te herke…

Bronnen en/of referenties

• www.voedingscentrum.nl