InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Heesheid kan ernstige oorzaak hebben

Heesheid kan ernstige oorzaak hebben

Heesheid kan ernstige oorzaak hebben Iedereen is wel eens hees of schor. Bijvoorbeeld na lang en hard praten. Of na een avondje stappen en tijdens een verkoudheid. Kinderen kunnen zich letterlijk schor schreeuwen. In het gros van de gevallen is stemverlies een onschuldig, voorbijgaand symptoom. Het gevolg van een keelontsteking, waarbij de stembanden wat gezwollen zijn en er slijm op zit. Als de heesheid niet wil verdwijnen, of telkens terugkomt, zou er wel eens iets anders aan de hand kunnen zijn. Van poliepen op de stembanden tot keelkanker.

Heesheid


Wat is heesheid?

Heesheid (dysfonie) is een verzamelwoord voor praktisch alles wat met stemafwijkingen te maken heeft. Het is een probleem van de stembanden die niet goed meer sluiten tijdens praten of zingen. De stem is dan niet helder meer. In elk geval is er sprake van functieverlies. Er ontstaan dan klachten zoals heesheid. De stem kan ook schor of rauw zijn, waarbij de toonhoogte onwillekeurig voortdurend verandert.

Bron: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Meestal tijdelijk
In een normale situatie bepaalt de spanning in de stembanden welke geluiden u voortbrengt. U hebt dat proces 'volledig' in de hand. Allerlei spiertjes zijn voortdurend in de weer om de stemspanning op de juiste manier te regelen, zoals u dat graag wilt. Door allerlei oorzaken kan de fijnafstemming het laten afweten. Heesheid is dan ook een zeer vervelende klacht die – meestal tijdelijk – diep kan ingrijpen in het dagelijks leven thuis en het functioneren op de werkvloer.

Symptomen en soorten heesheid

De oorzaak van heesheid of een schorre stem is doorgaans onschuldig van aard, zoals een verkoudheid of een andere voorbijgaande keelontsteking, wat gepaard gaat met keelpijn. De klachten en verschijnselen variëren van een hese, schorre, gesluierde of geknepen stem tot volledig stemverlies, al naargelang het een hypertone en hypotone heesheid betreft. Het is zeer belangrijk om bij elke heesheid die langer duurt dan twee weken naar de huisarts te gaan. Er kan namelijk iets aan de hand zijn wat minder onschuldig is. De twee soorten heesheid zijn:

Hypertone heesheid

De stem is geknepen. Dat komt doordat de adem te veel weerstand ondervindt in de stemspleet. De stembanden klappen dan dicht door de moeite die u doet om u verstaanbaar te maken. Meestal is stemverlies het gevolg.

Hypotone heesheid

De stemspleet is dan niet gesloten, meestal door verzwakte stembandspiertjes. Het veroorzaakt de karakteristieke heesheid met veel ademgeruis.

Oorzaken van heesheid en een schorre keel

De oorzaken zijn talrijk en niet allemaal te vangen in het onderstaande lijstje. Ze variëren van roken tot keelkanker. Van belang is om onderscheid te maken tussen de ‘onschuldige’, direct herleidbare oorzaken en de meer verborgen gronden die sluipend om de hoek komen kijken en in het begin geen reden tot ongerustheid wekken. Zoals gezegd is het lijstje beslist niet compleet. Het geeft echter wel aan hoe talrijk de oorzaken van heesheid en een schorre keel kunnen zijn, zoals:

Verkoudheid

Door een infectie van de bovenste luchtwegen zwellen de stembanden op. Het is de veelvoorkomende oorzaak van heesheid. Er kunnen echter ook andere virale of bacteriële keelinfecties in het spel zijn. Ook dan zijn de stembanden aangedaan.

Roken en alcohol

Tabaksrook prikkelt de luchtwegen. Dat geldt ook bij langdurig alcoholmisbruik. Er is dan sprake van stembandirritatie.

COPD

De slijmvliezen van de luchtwegen zijn chronisch geïrriteerd, zoals bij longemfyseem. Ook de stembanden ondervinden daarvan de gevolgen. Inhalatiemedicijnen kunnen eveneens heesheid veroorzaken.

Anatomische afwijkingen

Heesheid door een abnormale vorm van de stembanden.

Papillomen van de stembanden

Deze wratjes komen telkens terug, vooral bij jonge mensen (papillomatis laryngis).

Hysterie

Een hysterische woedeaanval of zeer hard schreeuwen heeft soms heesheid tot gevolg. Drukke kinderen zijn vaak hees omdat ze urenlang spelend tegen elkaar schreeuwen of kwekken. Ook ‘normaal’ geforceerd stemgebruik leidt soms tot heesheid (gezwollen stembanden).

Zangknobbeltjes

Ze ontstaan dikwijls door verkeerd spraakgebruik en bevinden zich doorgaans aan de voorzijde van de stembanden. Ook cysten en andere goedaardige knobbeltjes en poliepen zijn in dat opzicht berucht en veroorzaken heesheid.

Stress

Heesheid is soms het gevolg van stress doordat de spieren van het strottenhoofd te krampachtig worden samengespannen.

Bron: GabboT, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)Bron: GabboT, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
Hormonale oorzaak
Veranderingen in de hormoonhuishouding, een te snel of te langzaam werkende schildklier en bepaalde hormoonpreparaten kunnen heesheid veroorzaken.

Verdikte, oedemateuze stembanden

Het oedeem is meestal verspreid over de stembanden. Het betreft vaak een symptoom bij chronische laryngitis.

Oprispingen, brandend maagzuur

Het zuur tast het slijmvlies van de stembanden aan en leidt tot heesheid en functieverlies.

Ouderdom, gewichtsverlies en algehele malaise

De stembanden verzwakken, worden dunner of de flexibiliteit ervan wordt minder, waardoor ze niet goed meer sluiten.

Infectie van het stembandslijmvlies (laryngeale papillomatose)

Functieverlies door ontsteking van de stembanden.

Neurologische aandoeningen

Zoals de ziekte van Parkinson.

Reinkes oedeem

Door tabaksrook wordt de stem vaak lager. Vooral vrouwen kunnen daar moeite mee hebben omdat ze vinden dat ze een ‘mannenstem’ krijgen. Stoppen met roken is dan de enige, duurzame remedie.

Laryngitis subglottica

Komt vooral bij kinderen voor. Het slijmvlies onder de stembanden is opgezwollen. Het kind heeft het dan benauwd, meestal ’s avonds. Het kan niet goed inademen en is hees. Door de blafhoest wordt deze aandoening ook wel pseudokroep genoemd.

Keelkanker

Deze vorm van kanker, die vaak begint met heesheid en slikproblemen, komt vooral bij rokers voor. Er kunnen echter meer oorzaken een rol spelen. Meestal betreft het een carcinoom van de plaveiselepitheelcellen aan de voorzijde van de stembanden. Carcinoom boven en onder de stembanden komt minder vaak voor. De prognose is echter veel slechter.

Behandeling

De behandeling bestaat onder meer uit bestraling en operatieve verwijdering van de tumor. Tijdig ontdekt is deze vorm van kanker redelijk goed te genezen. Van cruciaal belang is dan ook om de vroege symptomen serieus te nemen. Iedereen met een heesheid (schor) die langer dan enkele weken tot een maand duurt, zou zich bij de huisarts moeten melden voor verder onderzoek.

Bron: Kazejin, PixabayBron: Kazejin, Pixabay

Verlamming van de stembanden

Deze aandoening komt nogal eens voor door het zeer lange verloop van de nervus recurrens, een innerverende zenuw die mede de stembanden aanstuurt. Deze zenuw loopt links onder de aorta en rechts onder de arteria subclavia (sleutelbeen) door. Vooral door hart- en vaatafwijkingen, en als gevolg daarvan mogelijk stuwing en anomalieën in het vaatstelsel, ontstaat daardoor wel eens een verlamming van de linker stemband. Heesheid, een benauwd gevoel en soms ook kortademigheid zijn enkele van de symptomen die daarmee gepaard gaan.

Naar de huisarts

Als u hees bent moet u uw stem sparen, maar dat spreekt vanzelf. Bij de drogist zijn bovendien allerlei middelen verkrijgbaar tegen heesheid. Van gorgelvloeistoffen tot ‘snoepjes’, sprays en pijnstillers. Natuurlijk kunt u er baat bij hebben. Heesheid is echter een symptoom, een verschijnsel dat op een aandoening wijst. Als u wekenlang last blijft houden van heesheid is het belangrijk om naar de huisarts te gaan en niet door te modderen met drogisterij-artikelen en allerlei huismiddeltjes, zoals gorgelen met zoutwater.

Lees verder

© 2013 - 2018 Orion, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is heesheidHeesheid is een stoornis van het stemgeluid. De meeste mensen zijn ooit al eens hees geweest. Maar wat is heesheid nou p…
Keelkanker oorzaken, symptomen en behandelingKanker ontstaat wanneer cellen zich ongeremd delen en hun functie verliezen. Wanneer een kwaadaardige tumor zover groeit…
Heesheid: oorzaken en behandelingHeesheid: oorzaken en behandelingHeesheid is iets wat de meeste mensen wel eens of zelfs vrij vaak ervaren. Je kunt hees worden doordat je verkouden bent…
Help, ik ben mijn stem kwijt!Je stem kwijt zijn of zo hees zijn dat je stem af en toe wegvalt is een vervelend probleem. Pas dan besef je hoe vaak en…
Heesheid: plotselinge of aanhoudende heesheid oorzakenHeesheid: plotselinge of aanhoudende heesheid oorzakenWat is heesheid, wat veroorzaakt heesheid en wat te doen aan heesheid? Heesheid, ook wel 'dysfonie' genoemd, is een scho…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Efraimstochter, Pixabay
  • Codex Medicus, 'Keel-, neus- en oorheelkunde', E. van Dishoeck
  • https://www.dokterdokter.nl/aandoening/keelontsteking/?
  • 'Biologie van de mens', Th. Rooswinkel, Wolters-Noordhoff, Groningen
  • Afbeelding bron 1: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: GabboT, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Kazejin, Pixabay

Reageer op het artikel "Heesheid kan ernstige oorzaak hebben"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

P. C. M., 24-10-2017 14:33 #5
Had ook last van keelpijn en heesheid vooral na inspanning. Bleek toch een hartprobleem te zijn. Doctoren ontkenden dat maar verplegend personeel vertelde dat het een bekend probleem was. Ben inmiddels aan mijn hart geopereerd.

Hanny, 02-05-2017 16:44 #4
Hanny 2-05-2017 ik heb al zeker 6 weken last van heesheid, ben ook naar kno arts geweest, en ze is met cameraatje naar binnen geweest, mijn stembanden werkten goed en ze zag niets bijzonders, alleen achter in mijn keel bij tongaanzet iets rood, ik kon weer gaan en hoefde niet terug te komen, maar nu 3 weken verder nog steeds last vooral met telefoneren en druk zetten op mijn stem, mijn man is doof dus moet ik soms wel eens harder praten en dikwijls herhalen, ook trekt het soms naar mijn oren!hoop op goede raad!

Elisabeth, 18-01-2017 15:42 #3
Ik heb al geruime tijd last van heesheid. Als ik langere tijd praat bv aan de telefoon heb ik er veel last van.
De laatste tijd heb ik in een gesprek haast altijd last van die heesheid schraap meerderen keren mijn keel maar dit helpt haast niet. Ik zie als ik in mijn keel kijk niet echt bijzonderheden, maar ik maak mij wel zorgen. Dit komt mede om dat men mij in een gesprek ook altijd vraagt of ik last heb van mijn stem. Ik ben geboren in 1946, ik hoop dat u mij raad kan geven.

Mar, 22-10-2016 08:13 #2
Ik heb een maand of 3 antibiotica gehad i.v.m. een luchtweginfectie. Ging maar niet over toen een kuurtje prednison gehad en nu steeds als ik 's morgens wakker ben hoesten, met slijm en de hele dag erg hees. Maak me nu wel zorgen.

Dicky Verrips, 31-01-2015 19:19 #1
Kan heesheid ook komen door antibiotica, door het gebruik daarvan ga ik als rotter praten.
hopelijk kunt u een antwoord geven.

Infoteur: Orion
Laatste update: 05-10-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Medische weetjes
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!