Tramadol: een sterke pijnstiller bij matige tot erge pijn

Tramadol is een morfineachtige pijnstiller, ook wel een opioïd genoemd en het behoort tot de sterkere pijnstillers. Het wordt voorgeschreven als lichtere pijnstillers, zoals paracetamol niet meer voldoende werken. Het is alleen op recept verkrijgbaar en wordt vooral gebruikt bij zenuwpijn. Soms wordt het ook voorgeschreven bij pijn door gewrichtsslijtage. Het medicijn zorgt ervoor dat de pijnprikkel niet tot nauwelijks doordringt in de hersenen. Bij langdurig gebruik kan er een tolerantie optreden.

Wat het is

Tramadol is een morfineachtige pijnstiller die tot de opioïden gerekend wordt. Het valt niet onder de Opiumwet zoals de zwaardere opiaten zoals morfine. Het heeft een sterke pijnstillende werking en artsen schrijven het voor bij matige tot erge pijn, zenuwpijn, maar ook bij artrose. Tramadol wordt soms ook gebruikt als hoestprikkelonderdrukker. Het is uitsluitend op recept verkrijgbaar en wordt verkocht als tablet, zetpil, capsule, druppels en als injectievloeistof. Een voordeel van deze pijnstiller is dat het in tegenstelling tot andere opiaten in een lage dosering nauwelijks een remmende werking heeft op de ademhaling.

Zenuwpijn

Zenuwpijn is een hevige pijn waarbij een scherp, stekend of branderig gevoel aanwezig is. Vaak gaat het om de gevoelszenuwen die berichten versturen van de pijnlijke plek naar de hersenen wanneer er sprake is van een verwonding. Wanneer deze zenuwen beschadigd of geïrriteerd raken worden er onjuiste berichten naar de hersenen gestuurd. Via de hersenen wordt er pijn gevoeld, terwijl dat er geen sprake is van een verwonding. Het medicijn tramadol zorgt ervoor dat pijnsignalen via de zenuwen niet of minder sterk aankomen, waardoor pijn minder of niet meer wordt gevoeld.

Behandeling
Er wordt als eerste aanbevolen om paracetamol te gebruiken in geval van pijn omdat dit vaak goed werkt en de minste bijwerkingen geeft. Als dit onvoldoende werkt, zal een huisarts meestal een pijnstiller met een ontstekingsremmende werking voorschrijven, zoals ibuprofen of diclofenac. Als dit onvoldoende werkt, wordt er vaak gekozen voor tramadol.

Het effect
Vooral bij zenuwpijn door suikerziekte kan tramadol helpen. Bij normale tabletten, bruistabletten en druppels is de pijn meestal binnen een uur verminderd. Zetpillen werken meestal binnen twee tot drie uur. Zetpillen en capsules blijven ongeveer zes tot acht uur werken. Tabletten en capsules met gereguleerde afgifte werken ongeveer twaalf uur lang.

Gewrichtspijn

Bij artrose is het kraakbeen in een gewricht versleten en dit kan erg pijnlijk zijn. Hierdoor kan bewegen moeizaam gaan. De klachten van pijn en stijfheid kunnen soms verdwijnen en af en toe terugkomen. Vooral ’s ochtends na het opstaan kan er stijfheid ontstaan. Mochten paracetamol, ibuprofen, diclofenac of naproxen onvoldoende helpen, kan een arts tramadol voorschrijven.

Tolerantie en verslaving

Zoals geldt voor alle opiaten, kan er na verloop van tijd een tolerantie ontstaan. Er is een hogere dosis nodig voor het gewenste effect. Op het moment dat er met het middel wordt gestopt, treden er ontwenningsverschijnselen op. Zodra iemand het middel weer is ontwend, kan er weer met de normale startdosis worden begonnen. Tramadol werkt trager en is minder sterk dan morfine en is daarom niet interessant voor drugsverslaafden. Een psychische verslaving aan een opiaat bij pijnpatiënten komt zelden voor. Toch wordt tramadol afgeraden aan ex-drugsverslaafden.

Bijwerkingen

Zoals geldt voor alle medicijnen, kunnen er naast het gewenste effect ook bijwerkingen ontstaan. Meestal zijn de bijwerkingen in de eerste week het sterkst en verdwijnen ze geleidelijk. Het lichaam moet aan het middel wennen. De meest voorkomende bijwerkingen zijn: misselijkheid, verstopping, draaiduizeligheid, overmatig zweten en sufheid. Hierdoor kan het reactievermogen minder zijn en moet je uitkijken met deelname aan het verkeer en bedienen van gevaarlijke machines. Mochten de bijwerkingen na een paar weken niet zijn verdwenen of je hebt er erg veel last van, raadpleeg dan de huisarts.