InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Pijnstillende middelen zonder recept (zelfmedicatie)

Pijnstillende middelen zonder recept (zelfmedicatie)

Pijnstillende middelen zonder recept (zelfmedicatie) Zelfmedicatie is de naam voor het zelf aanschaffen en gebruiken van medicijnen die vrij verkrijgbaar zijn zonder recept van een arts. Tot die medicijnen hoort een grote groep pijnstillende middelen. De soorten pijnstillers die bij een drogist of apotheek vrij verkrijgbaar zijn hebben tot doel om de pijn te verzachten of liefst zoveel mogelijk of helemaal weg te nemen. Die middelen kunnen op verschillende manieren op het centrale zenuwstelsel werken. Afhankelijk van de soort en de werking van de pijnstillende middelen worden ze geleverd in tabletvorm om in zijn geheel in te nemen of door op te lossen in water.

Pijnstillende middelen en de pijnladder

Pijnstillers bestaan al vanaf 1832 toen door de Fransman Pierre Robiquet codeïne werd ontdekt. Pas veel later werd door de in 1948 opgerichte WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) een zogenaamde pijnladder bedacht. Een pijnladdder is een stapsgewijs plan voor de behandeling van pijn dat oorspronkelijk ontwikkeld is voor het behandelen van pijn bij kanker. De ladder bestaat uit 4 treden, te weten:
  • Stap 1: Niet-opiaten zoals paracetamol en vergelijkbare geneesmiddelen
  • Stap 2: NSAID’s zoals diclofenac, ibuprofen en naproxen
  • Stap 3: Zwak werkende opiaten zoals codeïne of tramadol.
  • Stap 4: Sterk werkende opiaten zoals buprenorfine, fentanyl, morfine, oxycodon en piritramide

In sommige beschrijvingen wordt echter uitgegaan van 3 treden omdat de eerste en tweede trede zijn samengevoegd. Weer een andere beschrijving geeft een indeling waarbij stap 1 is opgesplitst in Stap 1A (Paracetamol), Stap 1B (NSAID ibuprofen o.i.d.), Stap 1C (Paracetamol + NSAID).

NSAID’s en prostaglandinen

Geneesmiddelen die tot de NSAID's (Non-steroidal anti-inflammatory drugs) behoren hebben een pijnstillend effect door een remmende werking op de zogenaamde prostaglandinen. Prostaglandinen stimuleren het pijngevoel. Bij gebruik moet echter opgepast worden voor bijwerkingen waardoor maagirritatie of maagbloedingen kunnen ontstaan.

Verschil tussen weefselpijn en zenuwpijn

Door het verschil in weefselpijn en zenuwpijn moet ook de behandeling met medicijnen verschillend zijn. Daarbij zijn vooral voor weefselpijn middelen voor zelfmedicatie beschikbaar.

Weefselpijn

Weefselpijn is meestal het gevolg van duidelijk achterhaalbare oorzaken zoals:
  • Bevriezing
  • Brandwond
  • Infectie
  • Kanker
  • Klemblaar
  • Snijwond
  • Splinter

Gelijk met de genezing verdwijnt ook de pijn na verloop van tijd. Daarbij kan geprobeerd worden om de pijn te onderdrukken met pijnstillers. Meestal kan weefselpijn effectief worden bestreden met paracetamol, NSAID’s, en opiaten.

Zenuwpijn

Deze vorm van pijn is vaak chronisch (langdurig). De oorzaak kan dikwijls niet worden gevonden wat temeer geldt als er een psychologisch aspect gepaard gaat met de zenuwpijn. Bij behandeling wordt niet de oorzaak van de pijn aangepakt maar de pijn zelf die zich uit als een symptoom van de oorzaak. Zenuwpijn wordt meestal bestreden met antidepressivum, anti-epileptica, anestheticum, spierverslapper of hartritme-corrigerende medicamenten.

Zelfmedicatie: behandelen en werking middelen

De soort pijn, hevigheid en oorzaak zijn uitgangspunten voor zelfmedicatie of naar aan huisarts gaan. Veel pijnsoorten zijn best zelf te behandelen maar bij twijfel en extreme pijn is het raadplegen van een arts beter.

Behandelen

Het behandelen van pijn is uiteraard afgestemd op de soort pijn, de hevigheid en de oorzaak ervan en meestal gericht op weefselpijn en zenuwpijn of een combinatie daarvan. In veel gevallen is de hevigheid van de pijn niet zodanig dat de hulp van een huisarts nodig is en is zelfmedicatie een verantwoorde aanpak.

Remmende werking

Op de plaats van de pijn komen bij de zenuwuiteinden onder meer prostaglandines vrij. Gevolg daarvan is dat de uiteinden van de zenuwen nog gevoeliger worden en gevolg daar weer van is dat de pijn erger wordt. Veel pijnstillers remmen echter de productie van prostaglandines af waardoor minder pijn wordt ervaren.

Transporteren werkzame stoffen

De meeste pijnstillers komen via de slokdarm in het maagdarmkanaal terecht waar ze uiteenvallen en oplossen. Daarna worden de werkzame stoffen opgenomen door de maagwand en/of darmwand en komen in de bloedbaan waardoor de stoffen door het gehele lichaam worden getransporteerd.

Vrij verkrijgbare pijnstillende middelen

Het meest gebruikte pijnstillend middel is paracetamol dat tevens koortsverlagend werkt.

Paracetamol

Paracetamol wordt gebruikt bij artrose, gewrichtspijn, griep, hoofdpijn, holteontsteking, kiespijn, koorts, menstruatiepijn, middenoorontsteking, migraine, oorpijn, ovulatiepijn, reumatische pijn, spierpijn, spit, verkoudheid en zenuwpijn.

Andere middelen

Naast paracetamol zijn nog diverse andere middelen vrij verkrijgbaar die voor een deel dezelfde werking hebben maar zich onderscheiden door telkens een iets andere samenstelling. Enkele veel gebruikte middelen zijn:
Werkzame stofmerk
acetylsalicylzuurAspirine, Alka Seltzer bruis en Aspro bruis
diclofenac Voltaren K
ibuprofen Ibuprofen
naproxennatrium Aleve Classic
paracetamolPanadol
paracetamol en coffeïnePanadol plus, Finimal en Witte Kruis Sachets
paracetamol, coffeïne en propyfenazonSaridon

Pijnsoorten waarbij al deze middelen nagenoeg eenzelfde werking hebben zijn: hoofdpijn, kiespijn, menstruatiepijn, reumatische pijn, spierpijn, spit en zenuwpijn. Naast deze merken zijn sommige middelen ook in “eigen merken” verkrijgbaar onder meer bij het Kruidvat (Naproxennatrium 220mg) en Etos (Paracetamol).

Lees verder

© 2018 - 2019 Rickandie, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Welke medicijnen kun je innemen tegen spierpijn?Welke medicijnen kun je innemen tegen spierpijn?Er zijn verschillende hulpmiddelen die je kunt nemen tegen spierpijn. Dit kunnen natuurlijke of synthetische middelen zi…
Paracetamol tijdens de zwangerschapParacetamol tijdens de zwangerschapParacetamol is wereldwijd de meest gebruikte pijnstiller. Veel zwangere vrouwen vragen zich af of zij paracetamol mogen…
Waarom de paracetamolIedereen weet wel wat een medicijn is. Als je aan iemand vraagt wat een medicijn is, krijg je meestal een antwoord dat l…
Paracetamol en Aspirine niet zonder risicoParacetamol en Aspirine niet zonder risicoWorden Paracetamol en Aspirine binnenkort verboden? Deskundigen zouden een dergelijke maatregel erg op prijs stellen wan…
Medicijnen: zelfmedicatie – medicijnen zonder receptMedicijnen: zelfmedicatie – medicijnen zonder receptEr zijn heel wat medicijnen (pijnstillers, laxeermiddelen, neusdruppels, etc.) die zonder recept verkrijgbaar zijn. Toch…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: PublicDomainPictures, Pixabay
  • https://sedexx.nl/drogistartikelen/pijnstillende-middelen/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pijnstiller
  • https://gezondr.nl/pijnbestrijding-pijnstillers-alternatieve-pijnmedicatie/
  • https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/wondzorg/wondzorg_pijnbestrijding.html
  • https://www.medicsafe.nl/artikelen/pijnstillende-middelen.html
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pijnladder

Reageer op het artikel "Pijnstillende middelen zonder recept (zelfmedicatie)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rickandie
Gepubliceerd: 15-03-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Receptvrije medicijnen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!