Intra-operatieve radiotherapie bij borstsparende behandeling

Intra-operatieve radiotherapie bij borstsparende behandeling Voor patiënten met borstkanker zijn er in grote lijnen twee behandelopties: een niet-sparende operatie (borstamputatie) en een borstsparende operatie waarbij de chirurg de tumor verwijdert. Wat vrij goed gekend is, is dat na een borstsparende operatie veelal een uitwendige radiotherapie volgt waarbij iemand gedurende meerdere weken elke werkdag een bestralingssessie krijgt. Vrij nieuw is dat hiervoor een IORT-behandeling bestaat: Dit is een afkorting voor Intra-Operatieve RadioTherapie. Hierbij gebeurt de bestraling tijdens de operatie zelf en dit op de plaats waar de tumor heeft gezeten. Bij deze behandeling komen radiotherapeut en chirurg komen samen wat resulteert in een multidisciplinaire aanpak.

Doelgroep Intra-operatieve radiotherapie bij borstsparende behandeling

Uit internationaal onderzoek blijkt dat de behandeling veilig toe te passen valt bij borstkankerpatiënten die:
  • boven de zestig jaar zijn,
  • een niet al te grote tumor hebben (kleiner dan twee centimeter),
  • een tumor hebben die niet te dicht bij de huid of de borstwand ligt,
  • geen metastasen van borstkanker (medische term voor "uitzaaiingen") in de lymfeklieren bezitten en
  • gevoelig zijn voor vrouwelijke hormonen

Praktisch

De totale operatie kent een duurtijd van ongeveer anderhalf uur.

Operatie

De operatie begint de dag voor de operatie waarbij de arts een klein beetje radioactieve stof in de borst aanbrengt zodat hij de dag daarop de poortwachtklier vindt. De patiënt krijgt een volledige narcose. De chirurg verwijdert de tumor en de eerste poortwachtklier in de borst die in verbinding staat met de borst. De anatoom-patholoog onderzoekt onmiddellijk dit stuk weefsel. Is deze afwijkend en zijn er uitzaaiingen aanwezig, dan gebeurt er geen IORT. Is de poortwachtklier niet aangetast door de tumor, dan verwijdert de chirurg de tumor waarbij hij steeds een stuk gezond weefsel rond de tumor meeneemt. De patholoog bekijkt daarna of de tumor voldoende is weggehaald en pas daarna start de IORT op. Hierna berekent de chirurg samen met de radiotherapeut de bestralingsdosis, die afhankelijk is van de grootte en diepte van de tumor. De chirurg plaatst onder de klierschijf van de borst een beschermende schijf die de bestraling die later volgt, tegenhoudt. Hierdoor overbelast de bestraling de onderliggende weefsels zoals hart, longen en ribben niet. De chirurg maakt de klierschijf tijdelijk dicht. Een lineaire versneller (stralingsapparaat) bestraalt daarna éénmalig de wondranden. Dit neemt ongeveer tien tot vijftien minuten in beslag. Eventueel volgt er nog een okselklieruitruiming wanneer tumorcellen in de schildwachtlymfeknoop aangetroffen zijn door de patholoog.

Voordelen

  • Bescherming weefsels: Door de beschermende schijf zijn de achterliggende weefsels zoals hart, longen en ribben beschermd voor de bestraling.
  • Cosmetisch fraai: Op cosmetisch vlak gaat een patiënt hierop vooruit: Littekenweefsel is bijna niet zichtbaar waardoor de borst mooier blijft.
  • Huidvriendelijk: De huid krijgt geen bestraling omdat deze tijdens de operatie openligt. Enkel de wondranden krijgen een bestralingssessie. Daardoor vertoont de huid gaan afwijkingen.
  • Kort en krachtig: De behandeling is kort en krachtig: De bestraling vindt tijdens de operatie plaats en gebeurt dus maar éénmalig. Hierdoor stijgt de levenskwaliteit van de patiënt.
  • Minder klierweefsel: Minder klierweefsel krijgt een bestraling..
  • Pijn: De patiënt ervaart weinig en meestal zelfs geen pijn na de bestraling.
  • Snel herstel: De patiënt herstelt na de ingreep sneller.

Bijwerkingen

Wonde: Deze trekt mogelijk in het begin.

Niet in alle ziekenhuizen

De IORT-behandeling is niet in elk ziekenhuis mogelijk. Hiervoor is namelijk op de operatiekamer een bestralingsmachine vereist, wat een vrij uitzonderlijke situatie is en waarvoor een vergunning noodzakelijk is. In Nederland en België zijn er reeds enkele ziekenhuizen met deze installatie uitgerust. Stilaan zijn meer en meer ziekenhuizen uitgerust met een bestralingsmachine in de operatiekamer.

Welke ziekenhuizen?

Nederland

Deze techniek is bekend in:

  • Den Haag: Medisch Centrum Haaglanden
  • Den Haag: Radiotherapiecentrum West
  • Eindhoven: Sint-Catharina-Ziekenhuis

België

In België vindt de techniek plaats in:

  • Kortrijk: AZ Groeninge
  • Wilrijk: Sint-Augustinus-ziekenhuis

Kritiek

Deze bestralingstechniek komt uit Milaan waar hij in 2003 is ontwikkeld. In Nederland passen ziekenhuizen de techniek sinds begin 2010 toe voor borstkanker. Al vanaf begin de jaren 90 gebruiken artsen deze behandeling voor patiënten met endeldarmkanker. Zeer goede resultaten zijn reeds beschikbaar bij de gunstige selectie van patiënten. Ondanks het feit dat deze techniek veel voordelen biedt, zijn er anno juli 2019 nog studies gaande over de bewezen effectiviteit van de intra-operatieve radiotherapie. Ook is deze therapie nog relatief jong waardoor er nog geen resultaten op lange termijn beschikbaar zijn.

Lees verder

© 2014 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Verschillende operatievormen & behandelingen bij borstkankerVerschillende operatievormen & behandelingen bij borstkankerDankzij het bevolkingsonderzoek, waarbij vrouwen tussen de 50 en de 75 jaar, elke twee jaar voor worden opgeroepen, kan…
Radiotherapie bij longtumor door oncoloog en radiotherapeutRadiotherapie bij longtumor door oncoloog en radiotherapeutPatiënten met longkanker krijgen veelal een bestralingsbehandeling (radiotherapie) om de longtumor te verkleinen of vern…
Borstkanker: symptomen, stadia, behandelingBorstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. De oorzaken van borstkanker zijn niet bekend, maar er z…

Chemotherapie: wat is het en hoe werkt het?Chemotherapie: wat is het en hoe werkt het?Chemotherapie is een onderdeel van de behandeling voor patiënten met kanker. Chemotherapie wordt ook wel cytostatica of…
Oorzaken van pijn  galsteen, niersteen en ileus (kolieken)Oorzaken van pijn galsteen, niersteen en ileus (kolieken)Een koliek is een zeer heftige, plotseling optredende pijnaanval. Kolieken komen doorgaans golfsgewijs en de pijn is mee…
Bronnen en referenties
  • http://www.kanker.be/nieuws/bestraling-tijdens-heelkundige-ingreep-voor-borstkanker-beter-dan-erna
  • http://www.hln.be/hln/nl/33/Fit-Gezond/article/detail/1658009/2013/06/25/AZ-Groeninge-Kortrijk-werkt-met-bestraling-tijdens-operatie-bij-borstkanker.dhtml
  • http://www.st-augustinus.be/ik-ben-patient/medische-diensten/oncologisch-centrum/?eID=dam_frontend_push&docID=2334.
  • https://www.youtube.com/watch?v=-Q-uWQldyOU
  • http://www.borstkanker.nl/inwendige_bestraling

Reageer op het artikel "Intra-operatieve radiotherapie bij borstsparende behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 06-04-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Radiotherapie
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!