InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Milt: functie, wat doet de milt, klachten aan milt & ligging

Milt: functie, wat doet de milt, klachten aan milt & ligging

Milt: functie, wat doet de milt, klachten aan milt & ligging Milt: ligging, functie en miltklachten. De milt is een orgaan die een belangrijke rol speelt bij de afweer en is gelegen in de buikholte. De milt ligt linksboven in je buik, achter de maag. De milt is een paarsachtig orgaan die links onder het middenrif en achter de maag ligt. Soms moet de milt vanwege onherstelbare beschadiging operatief worden verwijderd, maar je kunt zonder milt in leven blijven. Andere organen compenseren het verlies.

Milt


Ligging van de milt in het lichaam / Bron: Decade3d/Shutterstock.comLigging van de milt in het lichaam / Bron: Decade3d/Shutterstock.com

Ligging van de milt

De milt is het sterkst doorbloedde orgaan in het lichaam, maar waar ligt de milt? Linksboven in je buik, achter de maag, bevindt zich de milt. De punt van de staart van de alvleesklier ligt mediaal van de milt. Je voelt de milt niet zitten omdat het beschermt wordt door de ribbenkast. Dit orgaan speelt een belangrijke in je afweersysteem. De milt is een donkerpaars, blauw-rode, enigszins eivormig of koffieboonvormig orgaan, sponzig en zacht, ongeveer ter grootte van een vuist. De milt is grofweg 10 tot 12 centimeter lang, een breedte van circa 6-8 centimeter en bij gezonde volwassenen 150 tot 200 gram zwaar. De milt is gelokaliseerd linksboven in de buik, vlakbij de maag en het middenrif. De onderste ribben bieden de milt bescherming.

Milt: functies en taken

Velerlei functies

De milt is een belangrijk orgaan waarvan we de functies als volgt kunnen samenvatten:
  • Fagocytose: het onschadelijk maken of opruimen van ziektekiemen.
  • Vorming van lymfocyten (witte bloedcellen).
  • Afbraak van rode bloedcellen, waarbij ijzer en bilirubine ontstaan. De afvalstof bilirubine wordt via het bloed naar de lever getransporteerd om vervolgens met de gal te worden afgevoerd naar de dunne darm. IJzer wordt opgeslagen en opnieuw gebruikt voor de productie van hemoglobine.
  • Bloedreservoir: bij flinke lichamelijke inspanning kan de milt zich als een spons samenknijpen en daarmee extra bloed in de omloop brengen. Dit samenknijpen zorgt mogelijk voor de bekende steek in de zij tijdens lichamelijk inspanning, bijvoorbeeld hardlopen.
  • Productie van rode bloedcellen voor de geboorte, voor de periode dat er botten gevormd zijn.

Afweersysteem

De milt speelt dus kortom een belangrijke rol in ons afweersysteem. Dit orgaan is het grootste lymfeorgaan waar veel lymfocyten hun werk doen en waar tevens 'oude' bloedcellen uit het bloed worden gefilterd.

Vergrote milt / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)Vergrote milt / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Klachten door een vergrote milt

Een vergrote milt wordt 'splenomegalie' genoemd en is geen ziekte op zich, maar het gevolg van een onderliggende aandoening. Bij veel aandoeningen kan er een vergrote milt opreden:
  • Infecties:
    • hepatitis (leverontsteking)
    • ziekte van Pfeiffer
    • psittacose (papegaaienziekte)
    • subacute bacteriële endocarditis (een ontsteking van de binnenbekleding van het hart
    • brucellose (komt van de bacterie Brucella, kan van dier naar mens overgaan, bij mensen heet het Maltakoorts)
    • kala-azar (zwarte koorts of viscerale leishmaniasis, na malaria de dodelijkste parasitaire ziekte)
    • malaria
    • syfilis (een seksueel overdraagbare aandoening)
    • tuberculose (tbc)
  • Bloedarmoede:
    • hereditaire elliptocytose (een erfelijke vormen van bloedarmoede
    • hereditaire sferocytose (een congenitale vorm van bloedarmoede)
    • sikkelcelziekte (een erfelijke ziekte van het bloed, kan vooral bij kinderen een vergrote milt) veroorzaken
    • thalassemie (een erfelijke bloedziekte waarbij het lichaam onvoldoende en afwijkend hemoglobine aanmaakt)
  • Vormen van bloedkanker en myeloproliferatieve ziekten:
    • ziekte van Hodgkin (met symptomen als vergrote lymfeklieren, koorts en vermoeidheid), en andere lymfomen
    • leukemie (bloedkanker)
    • myelofibrose (kenmerkt zich door een overmatige vorming van bindweefsel / fibrose in het beenmerg
    • polycythaemia vera (een zeldzame chronische beenmergaandoening
    • stapelingsziekten (stofwisselingsziekten waarbij afvalstoffen zich opstapelen doordat bepaalde stoffen in de cel niet door de lysosomen worden opgeruimd)
    • ziekte van Gaucher (een erfelijke stofwisselingsziekte)
    • ziekte van Niemann-Pick (een erfelijke stofwisselingsziekte)
    • ziekte van Wolman (een zeldzame, erfelijke vetstapelingsziekte)
    • ziekte van Hand-Schüller-Christian (een zeldzame vorm van een histiocytose)
    • langerhanscelhistiocytose (LCH, een ziekte waarbij er sprake is van een woekering van langerhanscellen in de lichaamsweefsels)
  • Andere oorzaken:
    • levercirrose
    • amyloïdose (een zeldzame ziekte waarbij een eiwit, 'amyloïd', zich in allerlei weefsels en organen ophoopt en het functioneren ervan aantast)
    • syndroom van Felty (een ​​complicatie is van langdurige reumatoïde artritis)
    • sarcoïdose (een ziekte waarbij spontaan allerlei ontstekingen ontstaan in verschillende organen en weefsels van het lichaam)
    • systemische lupus erythematodes (SLE, een auto-immuunziekte)
    • miltcysten (cysten in de milt komen zelden voor)
    • druk van buitenaf op de aders van de milt of naar de lever
    • bloedstolsel in een ader van de milt of een ader naar de lever

Pijn aan de milt door gescheurde milt

Een scheur van de milt wordt 'miltruptuur' genoemd en treedt maar heel zelden spontaan op. Door een harde stomp in de maagstreek kan er een miltruptuur optreden. Bij een miltruptuur scheurt het miltkapsel en het daaronder gelegen weefsel. Het treedt vaak op bij buikletsel als gevolg van auto-ongevallen en sportongevallen of mishandeling.De belangrijkste verschijnselen zijn:
  • bloeddrukdaling;
  • pijn in de miltstreek (pijn in de milt) / de buik is pijnlijk en drukgevoelig; en
  • een tekort aan bloed in het vaatstelsel kan leiden tot verwardheid, bewusteloosheid (flauwvallen) en shock.

Miltcysten

Een cyste is een holte gevuld met vocht. Miltcysten komen zelden voor en ontstaan vaak als gevolg van een parasitaire infectie. Miltcysten geven bijna nooit klachten en worden vaak bij toeval ontdekt. De volgende klachten kunnen soms optreden:
  • een vaag vol en onaangenaam gevoel linksboven in de buik;
  • het gevoel na weinig inname van voedsel toch veel gegeten te hebben;
  • (uitstralende) pijn in de omgeving van de linkerkant van de borst, rug en schouder;
  • kortademigheid.

Wandelende milt

Een wandelende milt wordt 'splenoptosis' genoemd. Deze aandoening komt zelden voor. De milt wordt goed ondersteund door het ligament phrenicicolicum. Afwezigheid van dit ligament bij de geboorte zorgt voor een zogeheten 'wandelende milt', welke via een chirurgische ingreep kan worden gefixeerd. In sommige gevallen moet de milt echter worden weggenomen, omdat ze andere organen verdrukt en (buik)pijn veroorzaakt.

Bijmiltjes

De meeste mensen hebben één milt, de milt is een solitair orgaan. Doch bij 15-30 procent van de mensen kan er sprake zijn van extra miltjes, zogenaamde bijmiltjes. Deze komen vooral gezien bij patiënten met een bloedziekte.

Milt verwijderen

Soms moet de milt vanwege onherstelbare beschadiging of een bepaalde aandoening operatief worden verwijderd. Dat wordt 'splenectomie' genoemd. In principe kun je zonder milt in leven blijven, ofschoon je lichaam wel een deel van het vermogen kwijtraakt om beschermende antilichamen te produceren en ongewenste micro-organismen uit het bloed te filteren. Het lichaam is daardoor minder goed in staat om infecties te bestrijden, vooral pneumokokkeninfecties. Uit de praktijk blijkt dat andere organen en dan vooral de lever, het verlies compenseren door hun vermogen om infecties te bestrijden op te voeren en oude rode bloedcellen te verwijderen.

Lees verder

© 2014 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Milt: raadselachtigste orgaan van de mensDe milt is het meest raadselachtige orgaan. Je milt zit onder de linkerlong, hoog achter in de buikholte en hij is een b…
Milt (opslagplaats voor bloedplaatjes)Milt (opslagplaats voor bloedplaatjes)De milt is een opslagplaats voor de bloedplaatjes in het menselijk lichaam. Bloedplaatjes zorgen ervoor dat bij een verw…
Waarom voel ik steken bij mijn milt?Waarom voel ik steken bij mijn milt?De milt is een multifunctioneel orgaan dat onderdeel is van het zogenaamde 'lymfesysteem' en bevindt zich aan je linkerz…
Gezondheid: Pijn in de zijGezondheid: Pijn in de zijWe hebben er allemaal wel eens last van, pijn in de zij. Maar als het aanhoudt en een zeurende of acute pijn wordt, is h…
Miltpijn: Locatie, symptomen en oorzaakMiltpijn: Locatie, symptomen en oorzaakDe milt is een orgaan welke zich aan de linkerkant van het lichaam bevindt, boven de maag en onder de ribben. Het is een…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/RicardoImagen
  • J.A.M. Baar, C.A. Bastiaansen, A.A.F. Jochems: Anatomie & fysiologie. Bohn Stafleu van Loghum, tweede druk, 2007.
  • Patrice van Efferen. Mordern medisch woordenboek - Praktische snelzoekgids van A-Z. Elmar, Rijswijk, 5e druk 2009.
  • www.merckmanual.nl/mmhenl/sec14/ch179/ch179b.html
  • www.merckmanual.nl/mmhenl/sec14/ch179/ch179c.html
  • Afbeelding bron 1: Decade3d/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Milt: functie, wat doet de milt, klachten aan milt & ligging"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Vriend, 26-05-2019 17:21 #3
Bij mijn man is een stuk van de darm weggehaald, wegens kanker.
Nu heeft hij een milt intact, wat houdt dit nu precies in?

Madeleine B., 04-04-2019 21:23 #2
Mijn milt is verwijderd na een alvleesklier staartverwijdering, vanwege een metastase aldaar van een maligne anaal melanoom. Momenteel zijn er metastases in de lever en ben ik begonnen met immuuntherapie, ipilmumab en nivomulab. Na 3 kuren was het ASAT en ALAT gehalte te hoog in de lever en dat verhoogt zich nog steeds. De kuur is gestopt, vandaag met prednison gestart.
Kunnen de leverwaarden mede verhoogd zijn door de compensatie van de lever vanwege de splenectomie? Of, zoals men nu vermoed, als bijwerking op de immuuntherapie.
In welke mate neemt de lever de compensatie van de milt over, bij immuuntherapie?

Bij voorbaat dank voor het antwoord.

Wil, 22-09-2015 15:05 #1
Mijn milt is 50 jaar geleden na een sportongeval verwijderd. Sindsdien ben ik gevoelig voor vooral griepinfecties. Sinds enkele jaren heb ik reuma. Kan het tekort aan witte bloedcellen daarvan de oorzaak zijn? Reactie infoteur, 13-10-2015
De precieze oorzaak van reumatoïde artritis is nog niet bekend. Vermoedelijk raakt het afweersysteem ontregeld door een samenspel van erfelijke aanleg en omgevingsfactoren. U kunt er hier meer over lezen: http://goo.gl/MCD9Py

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 22-09-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!