InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > PCOS: symptomen, oorzaak, behandeling en zwanger worden

PCOS: symptomen, oorzaak, behandeling en zwanger worden

PCOS: symptomen, oorzaak, behandeling en zwanger worden Bij het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS), ook wel bekend als 'polycysteus ovarieel syndroom', produceren de eierstokken te veel mannelijk hormoon. Het is anno 2019 niet duidelijk waardoor PCOS precies wordt veroorzaakt. Wel is bekend dat PCOS vaker voorkomt bij meisjes en vrouwen met overgewicht. Afvallen kan soms helpen. PCOS komt bij ongeveer 5 tot 10 procent van alle vrouwen voor. Bij PCOS wordt de eisprong onregelmatig of deze blijft uit. Andere symptomen van PCOS zijn overbeharing en puistjes. Bij vrouwen met PCOS lijken stemmingsstoornissen vaak voor te komen. Overgewicht lijkt daarbij een rol te spelen, evenals de verstoorde hormoonbalans. Behandeling van PCOS bestaat uit afvallen. Voorts kunnen hormonen helpen de eisprong op te wekken.

PCOS


Wat is het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)?

PCOS staat voor polycysteus ovarium syndroom. Bij meisjes en vrouwen met PCOS produceren de eierstokken te veel mannelijk hormoon. Daarnaast hebben vrouwen met PCOS vaak iets vergrote eierstokken doordat er cysten in de eierstokken aanwezig zijn. Hoe deze cysten ontstaan is niet duidelijk, maar ze zijn in ieder geval goedaardig.

Synoniemen

Andere namen voor het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS) zijn polycystische ovariumziekte, functioneel ovarium hyperandrogenisme, ovarium hyperthecosis, sclerocystisch ovarium syndroom en Stein-Leventhal syndroom, maar deze laatste is een wat verouderde benaming.

Oorzaak van PCOS

Normaal gesproken ontwikkelen zich in de eerste helft van de menstruatiecyclus enkele eiblaasjes of follikels in de eierstokken. Meestal groeit er maar één verder, welke tot ovulatie (eisprong) komt. Als je PCOS hebt, worden in de eierstok echter meerdere kleine follikels gevormd, die zich moeilijk ontwikkelen en tot ovulatie komen. Het gevolg is onderontwikkelde vochtblaasjes die cysten worden genoemd.

Ontstaan van PCOS
Hoe PCOS precies ontstaat is anno 2019 niet bekend, maar men vermoedt dat er niet één oorzaak is en dat er meerdere hormonen bij zijn betrokken. Vaak zie je het volgende beeld:
  • veelal een verhoogde waarde van het LH (luteïniserend hormoon), welke de eisprong opwekt;
  • mogelijk een verhoging van de testosteronwaarde;
  • soms ook een verhoging van het insuline (het hormoon dat de waarden van de bloedsuikers regelt);
  • een onvoldoende waarde van het FSH (follikel stimulerend hormoon), welke de rijping van de eiblaasjes stimuleert.

Als gevolg van onvoldoende waarde van het FSH, is de rijping van de eiblaasjes verstoord, waardoor de eisprong vaak uitblijft en er onregelmatigheid ontstaat in de menstruatiecyclus:
  • de periode tussen de menstruaties is langer dan vijf tot zes weken (oligomenorroe); of
  • de menstruatie blijft gedurende een half jaar of langer uit (amenorroe).

Verminderde vruchtbaarheid met PCOS
Vrouwen met PCOS zijn minder vruchtbaar, doordat als gevolg van de verstoorde hormoonspiegels de eicellen niet of onregelmatig groeien.

Symptomen van PCOS

Bij PCOS merken meisjes meestal in de puberteit dat er iets aan de hand is, doordat zij niet ongesteld worden of juist heel onregelmatig met hevige bloedingen. Andere mogelijke verschijnselen van PCOS zijn:
  • mannelijke beharing met soms haren op de kin, de borsten of de onderbuik;
  • hyperpigmentatie van de huid.;
  • diabetes;
  • overgewicht; en
  • acne, veel puistjes.

Doordat het niet te voorspellen is of en wanneer er een eicel vrijkomt, is het onduidelijk of en wanneer je vruchtbaar bent.

Complicaties

Complicaties van PCOS kunnen bestaan uit:

Obesitas is geassocieerd met PCOS en kan complicaties van de aandoening verergeren.

Onderzoek en diagnose

Een arts kan door middel van bloedonderzoek en met behulp van een echo vaststellen of je PCOS hebt. Door inwendig echoscopisch onderzoek kan bekeken worden of er meerdere eiblaasjes in de eileiders voorkomen. Met bloedonderzoek kan bepaald worden hoe hoog de waarden van het FSH, LH, testosteron, oestrogeen en progesteron is.

Differentiële diagnose
Bij de diagnostiek zal de arts andere aandoeningen willen uitsluiten die onregelmatige of afwezige maandstonden met zich meebrengen, zoals:

Behandeling van PCOS

Kunstmatige bloeding opwekken

Wanneer de menstruatie lang uitblijft, kan het verstandig zijn om ten minste vier keer per jaar kunstmatig een bloeding op te wekken zodat het slijmvlies van de baarmoeder afgestoten wordt. Vaak kan dit met behulp van de anticonceptiepil. Deze behandeling verkleint de kans op baarmoederslijmvlieskanker.

Medicatie bij PCOS / Bron: Stevepb, PixabayMedicatie bij PCOS / Bron: Stevepb, Pixabay

Leefsfijlveranderingen

Bij overgewicht is afvallen de behandeling van eerste keus. Het blijkt dat de cyclus zich spontaan kan herstellen na gewichtsverlies. Het is vaak geen sinecure om af te vallen. Je kunt daarbij hulp en ondersteuning krijgen van een diëtiste. Naast gezonde en gevarieerde voeding, is dagelijks voldoende lichaamsbeweging zeer belangrijk.

Menstruatiecyclus reguleren met medicijnen

Om je menstruatiecyclus te reguleren, kan de arts medicijnen aanbevelen. De arts kan bijvoorbeeld combinatiepillen voorschrijven, dat wil zeggen pillen die oestrogeen en progestine bevatten. Deze verminderen de androgeenproductie en reguleren het oestrogeen.

Acne en overbeharing

Bij acne of overbeharing zal de ernst van de klachten van invloed zijn op de vraag of behandeling nodig is. Om overmatige haargroei te verminderen, kan de arts een anticonceptiepil voorschrijven. Deze vermindert de androgeenproductie die overmatige haargroei kan veroorzaken. Andere medicijnen zijn ook mogelijk, zoals crème dat de groei van het gezichtshaar bij vrouwen vertraagt. Er kunnen ook behandelingen worden uitgevoerd om ongewenste haargroei in het gezicht tegen te gaan. Elektrische epilatie is bijvoorbeeld een effectieve methode om ongewenste haargroei in het gezicht permanent te verwijderen.

PCOS en zwanger worden / Bron: Greyerbaby, PixabayPCOS en zwanger worden / Bron: Greyerbaby, Pixabay

PCOS en zwager worden

Behandeling met tabletten (clomifeencitraat, 6-12 cycli) of injecties (gonadotrofine, 12 cycli) kan de kans op zwangerschap vergroten. Hiermee wordt geprobeerd een eisprong te wekken. Bovenvermelde injecties worden soms gecombineerd met Intra-uteriene inseminatie (afgekort: IUI), een behandeling waarbij bewerkt zaad van de eigen partner in de baarmoederholte wordt gebracht. Ook kan overwogen worden een laparoscopische operatie aan de eierstokken uit te voeren middels een techniek die Elektro-coagulatie wordt genoemd. Door kleine gaatjes in de eierstok te branden, kan er een verandering van hormonen optreden, wat soms leidt tot het herstel van de eisprong. Tot slot zijn er methodes als Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie (ICSI), waarbij een (geselecteerde) zaadcel in het plasma van de eicel wordt geïnjecteerd, en In Vitro Fertilisatie (IVF), een vruchtbaarheidsbehandeling waarbij de bevruchting buiten het lichaam tot stand komt.

PCOS en dieet of voeding

In die gevallen waarbij PCOS wordt geassocieerd met overgewicht of obesitas, is gewichtsverlies de meest effectieve methode om een normale ovulatie/menstruatie te krijgen, maar veel vrouwen vinden het erg moeilijk om substantieel af te vallen en als ze al afvallen, vliegen de kilo's er vaak later weer aan. Een koolhydraatarm dieet, waarbij een significant deel van de totale koolhydraten wordt verkregen uit fruit, groenten en volle graanproducten, geeft over het algemeen een betere regelmaat in de menstruaties.

Vitamine D-tekort
Een vitamine D-tekort kan een rol spelen in de ontwikkeling van het metabool syndroom, zodat de behandeling van een eventueel tekort zeer zeker geïndiceerd is. Onderzoek toont echter geen aanwijzingen dat vitamine D-suppletie metabolische en hormonale ontregelingen bij PCOS vermindert of verzacht.

Prognose

Vroege diagnose en behandeling kunnen het risico op sommige van de complicaties, zoals diabetes type 2 en hartziekten, verminderen.

Lees verder

© 2015 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is het polycysteus-ovariumsyndroom?Wat is het polycysteus-ovariumsyndroom?Bij een derde van de vrouwen komt verminderde vruchtbaarheid voor. Dit kan door het polycysteus-ovariumsyndroom zijn ver…
Onvruchtbaar en verminderd vruchtbaarheidOnvruchtbaar en verminderd vruchtbaarheidOnvruchtbaar zijn is een nachtmerrie voor iedere vrouw die zwanger wil worden. Vooral als het blijkt dat deze onvruchtba…
Oorzaken van bloedstolsels tijdens menstruatieOorzaken van bloedstolsels tijdens menstruatieHet verliezen van bloedstolsels tijdens een menstruatie zal de meerderheid van de vrouwen minimaal een keer in hun leven…
Overgewicht en zwangerschapOvergewicht en zwangerschapVeel vrouwen die een kinderwens hebben, kampen met overgewicht. In dit artikel kan je meer lezen over de relatie tussen…
Oorzaken van het uitblijven van de menstruatieOorzaken van het uitblijven van de menstruatieNiet op tijd ongesteld worden komt redelijk vaak voor. Wanneer u dit voor de eerst keer meemaakt, zal u misschien wel sc…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/daizuoxin
  • http://www.martiniziekenhuis.nl/Behandelingen--onderzoeken/Onze-specialismen/GynaecologieVerloskunde/Behandelingen/PCOS-Behandeling/
  • http://www.zrt.nl/index.php?page=27&profilepage=516
  • http://watisgezondevoeding.nl/pcos-minder-koolhydraten-lager-testosteron/
  • https://www.mchaaglanden.nl/stimulansz/ziekten-a-z/polycysteus-ovariumsyndroom--pcos-
  • http://www.umcutrecht.nl/nl/Ziekenhuis/Afdelingen/Hart-en-vaatcentrum/Ziektebeelden,-onderzoeken-en-behandelingen/PCOS
  • Mayo Clinic. Polycystic ovary syndrome (PCOS): Symptoms and causes. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pcos/symptoms-causes/dxc-20342150 (ingezien op 14-9-2017)
  • Mayo Clinic. Polycystic ovary syndrome (PCOS): Treatment. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pcos/diagnosis-treatment/treatment/txc-20342167 (ingezien op 14-9-2017)
  • Wikipedia. Polycystic ovary syndrome. https://en.wikipedia.org/wiki/Polycystic_ovary_syndrome#Prognosis (ingezien op 14-9-2017)
  • http://www.nvog.nl/Sites/Files/0000000109_PCOS_.pdf
  • https://www.thuisarts.nl/polycysteus-ovariumsyndroom-pcos/ik-heb-polycysteus-ovariumsyndroom
  • Afbeelding bron 1: Bacho/Shutterstock
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Greyerbaby, Pixabay

Reageer op het artikel "PCOS: symptomen, oorzaak, behandeling en zwanger worden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 21-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vrouwelijke geslachtsorganen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!