InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Cytomegalovirus (CMV) Retinitis: Oogaandoening

Cytomegalovirus (CMV) Retinitis: Oogaandoening

Cytomegalovirus (CMV) Retinitis: Oogaandoening CMV retinitis is een mogelijk ernstige virale ooginfectie van het netvlies die het gezichtsvermogen bedreigt. Vaak gaat dit samen met het Acquired Immunodeficiency Syndrome (AIDS). Maar ook andere oorzaken resulteren mogelijk in de oogziekte. Het cytomegalovirus valt het netvlies in het oog aan waardoor de patiënt problemen met zijn gezichtsvermogen krijgt. Het oogprobleem valt te verhelpen indien een snelle behandeling volgt, al zijn er ook tal van complicaties mogelijk.

Epidemiologie Cytomegalovirus Retinitis

CMV is bij vijftig tot tachtig procent van de volwassen populatie latent aanwezig. De netvliesaandoening is voornamelijk aanwezig bij AIDS-patiënten en orgaangetransplanteerden, maar exacte cijfers hierover zijn niet gevonden in de geraadpleegde bronnen. De prevalentie van CMV-retinitis bij hiv-geïnfecteerde patiënten in ontwikkelingslanden is over het algemeen lager dan in Noord-Amerika en West-Europa. In ontwikkelingslanden is de prevalentie lager omdat veel patiënten reeds overlijden voordat het immuunsysteem verslechtert of CMV retinitis pas optreedt. Mannen zijn vaker dan vrouwen aangetast hoewel de ernst bij beide geslachten hetzelfde is. De leeftijd waarop CMV retinitis zich presenteert, schommelt gemiddeld tussen de twintig en vijftig jaar.

Oorzaken CMV Retinitis

Het cytomegalovirus is bij veel mensen sluimerend in het lichaam aanwezig zonder dat symptomen tot uiting komen. De meeste mensen zijn namelijk in staat om het virus via het immuunsysteem af te weren. Bij mensen met een verzwakt immuunsysteem echter, heeft het virus mogelijk wel kans om uit te breken en symptomen te veroorzaken. Dit gebeurt voornamelijk bij AIDS-patiënten, waar het virus bij minder dan 5% van de patiënten voorkomt. De incidentie van CMV retinitis bij AIDS-patiënten schommelde in de beginperiode toen AIDS pas was beschreven (1981) rond de 25%, maar dankzij innovatieve therapie (HAART = Highly Active AntiRetroviral Therapy) is dit cijfer aanzienlijk verlaagd. Het virus presenteert zich echter ook na een beenmergtransplantatie, chemotherapie, geneesmiddelen die het immuunsysteem onderdrukken en een orgaantransplantatie. Een CMV-infectie komt mogelijk eveneens voor in verschillende lichaamsdelen, meestal in het maagdarmstelsel en het netvlies (retina) in het oog. De meeste infecties gebeuren wanneer bij een patiënt het aantal T-cellen (T-lymfocyten, afweercellen) daalt tot onder de veertig.

Symptomen ooginfectie

Het cytomegalovirus tast één of beide ogen aan. Retinitis begint meestal in één oog en tast later eveneens het andere oog aan. De leeftijd waarop de virale ooginfectie zich presenteert, is veelal pas op volwassen leeftijd, afhankelijk van de onderliggende oorzaak van de oogziekte. De symptomen variëren in ernst per patiënt alsook van het netvliesgedeelte dat is aangetast. Volgende symptomen wijzen niet automatisch in de richting van het cytomegalovirus, maar de patiënt doet er goed aan toch onmiddellijk contact op te nemen met de oogarts bij deze problemen.

De meeste patiënten met CMV retinitis ervaren geen symptomen, maar mogelijk uit het virus zich wel. De patiënt heeft dan vlekken of drijvers (medische term is "floaters") in het oog, knippert hierdoor ook vaker, hij ziet wazig (wazig gezichtsvermogen) en zijn gezichtsscherpte is veelal gedaald. Hij heeft last van blinde vlekken (scotomen), en verliest eveneens het perifere gezichtsvermogen. Hierdoor ontstaat tunnelzicht.

Tot slot treden bij de patiënt soms wijzigingen op aan de oogzenuw zonder duidelijke symptomen van CMV retinitis.

Diagnose en onderzoeken

De oogarts voert een grondig oogheelkundig onderzoek uit via oftalmoscopie. Hij verwijdt tevens de pupillen van de patiënt met mydriatica zodat hij in staat is de binnenkantstructuren van de oog te inspecteren. Bijkomende onderzoeken omvatten een fluorescentieangiografie van de fundus en een oogechografie. Een bloedonderzoek en urineonderzoek zijn noodzakelijk voor de diagnose van CMV retinitis.

Behandeling oogafwijking

Een patiënt met een verzwakt immuunsysteem die last heeft van de bovengenoemde symptomen, raadpleegt best zo snel mogelijk zijn oogarts. Hij tracht de aandoening te stabiliseren en het gezichtsvermogen te herstellen zodat blindheid niet optreedt. Orale en intraveneuze medicatie en medicatie via een injectie helpt de gevolgen van CMV retinitis te minimaliseren en de progressie te vertragen. Ook een vitrectomie (glasvochtoperatie) is soms noodzakelijk. Hoe eerder de behandeling gestart is, hoe groter de kans dat het gezichtsvermogen zich herstelt. Ook indien slechts één oog geïnfecteerd is, beschermt de medicatie het andere oog. Verder is een jaarlijks oogonderzoek aangewezen. Tot slot zijn visuele en optische hulpmiddelen aanbevolen wanneer de patiënt een visuele handicap heeft.

Prognose oogaandoening

De behandeling van het virus moet zo snel mogelijk gebeuren daar een ernstige infectie leidt tot het verlies van het gezichtsvermogen. Wanneer de patiënt geen behandeling krijgt, is hij binnen de vier tot zes maanden of zelfs op een nog kortere termijn volledig blind. Sommige patiënten ervaren dat het gezichtsvermogen toch achteruit gaat ondanks een efficiënte en snelle behandeling. Het virus is dan resistent tegen de medicijnen, de medicijnen zijn niet meer effectief of het immuunsysteem van de patiënt is dan mogelijk verslechterd. Een mogelijke complicatie van CMV retinitis is netvliesloslating. Een systemische CMV-infectie is bovendien mogelijk. De nieren zijn daarnaast mogelijk aangetast door de medicatie die de ontsteking behandelt. Tot slot leidt de medicatie mogelijk tot een toestand van een laag aantal witte bloedcellen.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Oogproblemen bij AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome)Oogproblemen bij AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome)AIDS of het verworven immuundeficiëntie syndroom is het gevolg van een besmetting door het humaan immunodeficiëntie viru…
Ooginfecties door virussen: Virale infecties aan oog of ogenOoginfecties door virussen: Virale infecties aan oog of ogenDe ogen zijn mogelijk geïnfecteerd door schimmels, bacteriën, parasieten en ook virussen. Virale infecties in het oog le…
Floaters: Drijvers (mouches volantes, vlekken) in oog zienFloaters: Drijvers (mouches volantes, vlekken) in oog zienFloaters zijn bewegende vliegjes, kleine zwarte puntjes of schimmige stippen, grote wolkachtige vlekken of lange, smalle…
Achterste glasvochtloslating in oog: Vlekken & drijvers zienAchterste glasvochtloslating in oog: Vlekken & drijvers zienEen achterste glasvochtloslating treedt vaak op bij oudere patiënten. Het glasachtig lichaam, dat normaal via verschille…
CMV - Het cytomegalovirusHet cytomegalievirus (ook wel cytomegalovirus genoemd) of CMV is een virus dat bij een gezonde persoon geen schadelijke…
Bronnen en referenties
  • http://emedicine.medscape.com/article/1227228-clinical#showall
  • http://emedicine.medscape.com/article/1227228-overview#showall
  • http://emedicine.medscape.com/article/1227228-workup#showall
  • http://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-cytomegalovirus-retinitis
  • http://www.allaboutvision.com/conditions/cmv_retinitis_aids.htm
  • http://www.bausch.com/your-eye-concerns/diseases-and-disorders/cmv-retinitis#.VpzHsPnhDX4
  • http://www.oogartsen.nl/oogartsen/overige_oogziekten/oogafwijkingen_aids/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/T-cel
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000665.htm

Reageer op het artikel "Cytomegalovirus (CMV) Retinitis: Oogaandoening"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 05-02-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!