InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Subunguaal melanoom: zwart streepje of vlekje onder nagel

Subunguaal melanoom: zwart streepje of vlekje onder nagel

Subunguaal melanoom: zwart streepje of vlekje onder nagel Een subunguaal melanoom betreft huidkanker onder een teennagel of vingernagel, die meestal zichtbaar wordt bij de duim of grote teen als een bruine tot zwarte verkleuring van de nagel. Een melanoom is een vorm van huidkanker, die ontstaat uit de melanocyten. Dat zijn de pigmentcellen van de huid. Veel nagelmelanomen vangen aan met een bruine of zwarte verkleuring van de nagel. Tref je bruine of zwarte verticale strepen aan op het nagelbed, dan is het belangrijk om dit door de huisarts te laten beoordelen. Maar zo'n verkleuring kan echter ook worden veroorzaakt door een groot aantal andere factoren, zoals een bacteriële infectie met Pseudomans aeruginosa of een gistinfectie met Candida. Een bloeduitstorting onder de nagel als gevolg van een trauma is ook mogelijk, evenals het gebruik van medicijnen, lokale huidaandoeningen of door systemische ziekten. Bij personen met een donkere huid is het op oudere leeftijd veelal zelfs als een fysiologisch verschijnsel te beschouwen.

Subunguaal melanoom


Streep of strepen onder teennagel of vingernagel

Een bruine of zwarte streep of strepen onder teennagel of vingernagel, kan wijzen op een subunguaal melanoom. Een melanoom is een vorm van huidkanker, die ontstaat uit de melanocyten. Een subunguaal melanoom is een variant van het acrolentigineus melanoom, welke zich bevindt zich op de handpalmen en de voetzolen, en onder of rondom de nagels. Een subunguaal melanoom wordt meestal aangetroffen onder de nagel van een duim of grote teen, maar elke vingernagel of teennagel kan zijn aangedaan. Het subunguaal melanoom is dus onder de nagel gelokaliseerd. Vaak wordt het miskend en ten onrechte voor een onschuldige afwijking aangezien. Een subunguaal melanoom heeft diverse uitingsvormen. Het kan zichtbaar worden als:
  • een tumor;
  • een longitudinale bruine band in de nagel (melanonycia striata), dus in de lengterichting; of
  • een diffuse (wijd uiteenlopende) bruinzwarte verkleuring van de nagel.

Subunguaal hematoom: bloeduitstorting onder de nagel / Bron: Drgnu23, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Subunguaal hematoom: bloeduitstorting onder de nagel / Bron: Drgnu23, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Subunguaal hematoom: kanker onder de nagel

Een subunguaal melanoom moet onderscheiden worden van een subunguaal hematoom, de medische benaming van bloeduitstorting onder de nagel. Hierbij moet er altijd een voorgeschiedenis zijn die daarbij past, zoals stoten, een voorwerp dat op de nagel valt, joggen/hardlopen, ander trauma, het gebruik van bloedverdunners, etc. Als dat niet het geval is, dan is het onderscheid van een subunguaal melanoom met een subunguaal melanoom moeilijk te maken. Een bloeduitstorting onder de nagel schuift op naarmate de nagel groeit. Dat is bij een melanoom duidelijk niet het geval.

Bij wie komt het subunguaal melanoom voor?

Het subunguaal melanoom is een zeldzame huidaandoening. Slechts ongeveer 1% van alle melanomen bij personen met een lichte huidskleur betreft een subunguaal melanoom. Het ontstaat bij mensen van alle etnische achtergronden, ongeacht hun huidskleur. Een melanoom van de huid is een relatief zeldzaam verschijnsel bij mensen met een donkere huid, maar een subunguaal melanoom komt bij elk huidtype ongeveer even vaak voor. Uit de literatuur blijkt dat 20% van alle melanomen bij mensen met huidtype V en VI (donkere huid) zich onder de nagel bevindt, terwijl dat bij huidtype I en II (lichte huid) slechts 1% is. Het is daarmee de meest voorkomende vorm van melanoom bij diep gepigmenteerde individuen. Het subunguaal melanoom komt het meest voor bij mensen tussen de leeftijd van 40 en 70 jaar. Mannen en vrouwen worden even vaak getroffen.

Oorzaken melanoom onder de nagel

Een subunguaal melanoom is een kwaadaardige woekering van pigmentcellen die ontstaat in de nagelwortel van een vingernagel of teennagel. Mogelijk spelen erfelijke aanleg en/of traumata ofwel verwondingen aan de nagel, een rol bij het ontstaan van het subunguaal melanoom, maar de precieze oorzaak is anno 2019 nog niet opgehelderd.

Risicofactoren nagelmelanoom

De belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van het melanoom van de huid is overmatige blootstelling aan ultraviolette (UV-)straling, maar voor het subunguaal melanoom is dit oorzakelijk verband anno 2019 nog niet aangetoond. Risicofactoren zijn onder meer:
  • een donkere huidskleur hebben
  • ouder zijn dan 50 jaar
  • voorgeschiedenis van een trauma aan de vingers of tenen
  • het hebben van een immunosuppressieve stoornis, zoals hiv

Subunguaal melanoom herkennen en symptomen

Hoe en waaraan kun je een subunguaal melanoom herkennen?

Bruine of zwarte streep of vlek onder de nagel

Een subunguaal melanoom begint vaak als een bruine band in de nagel in de lengterichting (melanonycia striata), een solitaire bruine streep. In de loop van de tijd (weken tot maanden), wordt de bruine (pigment) band breder, vooral aan zijn proximale uiteinde (de rand die rondom de nagelplaat loopt) en onregelmatiger in pigmentatie, waaronder lichtbruin en donkerbruin. Ook kan er zich een tumor of knobbeltje ontwikkelen, die kan zweren of bloeden. Voorts kan er nageldystrofie optreden, waarbij de nagel dunner wordt, gaat barsten of vervormen.

Amelanotisch melanoom

In de helft van de gevallen betreft het een amelanotisch melanoom, waarbij geen pigment zichtbaar is. Er kan zich hierbij een tumor of knobbeltje onder de nagelplaat vormen, wat kan leiden tot een nagelloslating (ofwel onycholyse). Het kan soms lijken op een wrat. Het is meestal pijnloos, maar een invasieve tumor kan de onderliggende structuren verdringen en ernstige pijn veroorzaken.

Diagnose en onderzoek

Heb je een bruine of zwarte verkleuring onder de nagel, of het nu in de vorm is van een stipje, puntje, vlekje, band of streep onder de nagel, die er niet uitgroeit maar aanwezig blijft, dan is het belangrijk om een afspraak te maken met je huisarts om dit te laten beoordelen.

Hutchinson's sign

Bij een melanoom kan het zogeheten 'Hutchinson's sign' aanwezig zijn. Dit duidt op een bruine verkleuring van de huid van de nagelriem. Deze verkleuring wordt veroorzaakt door pigment van ingroeiende melanoomcellen. Deze breiden zich uit vanuit een subunguaal melanoom. Maar bij een hematoom is dit soms ook het geval. Daarom geeft het 'Hutchinson's sign' geen uitsluitsel; het is eerder een indicatie of aanwijzing.

ABCDEF-regel

De arts kan de ABCDEF-regel hanteren om een onschuldige donkere verkleuring van een nagel te onderscheiden van een subunguaal melanoom:

ABCDEFRisicofactoren
A van 'age' (leeftijd)Het ontstaan na de leeftijd van 40 jaar
B van 'brown' (bruin)Bruinzwarte lijn zichtbaar, >3 mm, onregelmatige begrenzing
C van 'change' (verandering)Verandering in kleur of breedte of aspect van de nagelplaat, bijvoorbeeld een snelle ontwikkeling, groei of donkerder worden
D van 'digit' (aantal)Betrokkenheid van één enkele nagel, met name de grote teen, duim of wijsvinger
E van 'extension' (uitbreiding) Aanwezigheid van pigmentatie van de omliggende huid (zie 'teken van Hutchinson');
F van 'family' (familie)In de familie komen dysplastische naevi (onrustige moedervlekken) of melanomen voor

Biopsie

De gouden standaard van diagnostiek van een subunguaal melanoom is histologisch onderzoek (weefselonderzoek). Een biopt (een stukje weefsel) is nodig om een melanoom uit te sluiten. Dit wordt door de patholoog onderzocht onder de microscoop.

Subunguaal melanoom behandeling

Een subunguaal melanoom moet operatief verwijderd worden. Dit vereist het verwijderen van het melanoom met een bepaalde marge. Vaak wordt hierbij het distale kootje (het uiteinde van de vinger of teen) geamputeerd. Soms kan de chirurg een deel van het kootje intact laten, mits de benodigde marge (volgens het behandelprotocol) dit toelaat. Het verwijderen van de lokale lymfeklieren draagt volgens de literatuur niet bij aan de overlevingskansen.

Prognose en levensverwachting

De vooruitzichten en levensverwachting voor een subunguaal melanoom zijn slechter dan voor andere soorten melanomen, omdat de diagnose vaak in een laat stadium wordt gesteld. Men wacht vaak te lang om naar de huisarts te gaan met klachten. De vijfjaarsoverleving voor een subunguaal melanoom kan sterk variëren, van 16 tot 87 procent, afhankelijk van hoe uitgebreid de kanker is uitgezaaid. Als algemene regel geldt dat hoe vroeger de kanker wordt ontdekt, hoe beter de kans op effectieve behandeling en overleving is. De prognose van een persoon hangt vaak samen met hoe diep de tumor de huid is binnengedrongen. Hoe dieper een tumor is, hoe ongunstiger de prognose.

Lees verder

© 2016 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pijnlijke nagel: symptomen en oorzaken van pijn onder nagelsPijnlijke nagel: symptomen en oorzaken van pijn onder nagelsEen pijnlijke nagel of pijn onder de nagel is een hinderlijke klacht. Het kan hierbij gaan om pijn onder een vingernagel…
Bloeding onder de nagel: Subunguaal hematoomBloeding onder de nagel: Subunguaal hematoomEen subunguaal hematoom is de medische term voor een voorbijgaande bloeding die optreedt onder een vinger- of teennagel.…
Krant-nagels, super gave en originele manier van nailartEen nieuwe en populaire trend onder de nail arts is Newspaper Nail Art, oftewel krantnagels! Probeer het nu en en ga ori…
Scheur midden in nagel: Mediane canaliforme nageldystrofieScheur midden in nagel: Mediane canaliforme nageldystrofieMijn (duim)nagel scheurt in de lengte. Wat is er aan de hand? Bij het ziektebeeld mediane canaliforme nageldystrofie zij…
Melanoom, een vorm van huidkankerMelanoom, een vorm van huidkankerIedereen heeft ze moedervlekken. De één wat meer dan de ander. Sommige vallen op en irriteren je, de andere heb je geen…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/RicardoImagen
  • http://www.dermnetnz.org/topics/melanoma-of-nail-unit/
  • http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/82963-bloeduitstorting-onder-de-nagel-blauwe-nagel-behandelen.html
  • http://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/subunguaal-hematoom.htm
  • https://www.henw.org/archief/volledig/id5832-diagnostiek-van-melanomen.html
  • Huidarts. Melanoom van de nagel (subunguaal melanoom). https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/melanoom-van-de-nagel-subunguaal-melanoom/ (ingezien op 9-3-2018)
  • Huidziekten.nl. Melanonychia striata. https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MelanonychiaStriata.htm (ingezien op 25-9-2017)
  • Medical News Today. Subungual melanoma: Symptoms, risk factors, and treatment. https://www.medicalnewstoday.com/articles/319100.php (ingezien op 9-3-2018)
  • M.C. Pasch. Melanonychia. Nederlands tijdschrift voorn dermatologie en venerologie | Volume 24 | Nummer 02 | februari 2014.
  • Afbeelding bron 1: Drgnu23, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Subunguaal melanoom: zwart streepje of vlekje onder nagel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 05-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Nagelaandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!