InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Nagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandeling

Nagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandeling

Nagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandeling Wat is een nagelriemontsteking of paronychia en wat kun je doen aan een nagelriemontsteking? Een ontsteking van de huidplooi rondom een vinger- of teennagel (nagelwal), wordt paronychia, omloop of nagelriemontsteking genoemd. De nagelwal wordt pijnlijk (bij aanraking) en zwelt op, hetzij plotseling - acute paronychia genoemd -, hetzij geleidelijk - chronische paronychia genoemd. Dit is afhankelijk van de oorzaak. De aandoening kan - zeker indien deze onbehandeld blijft - één of meerdere nagels aantasten. De behandeling van paronychia bestaat uit medicijnen en zelfzorgmaatregelen. Slechts zelden is een chirurgische behandeling nodig. In lichte gevallen van nagelriemontsteking kan meerdere malen per dag een badje met soda helpen.

Wat is een nagelriemontsteking?

Paronychia is de medische term voor een ontsteking van de nagelriem of de nagelwal van een vingernagel of teennagel. De nagelwal is de huid rond de nagels en de nagelriem is het huidrandje dat op de nagel aansluit. Het is een courante aandoening, waarbij twee vormen worden onderscheiden: de acute vorm die plotseling optreedt en de chronische vorm die geleidelijk ontstaat en vaak ook langer aanhoudt. Chronische paronychia wordt meestal gezien bij de 'ingegroeide teennagel'.

Paronychia komt op iedere leeftijd voor. Mannen hebben het iets vaker dan vrouwen.

Oorzaak paronychia

De twee meest voorkomende oorzaken van paronychia zijn:

Pyogeen paronychia

Pyogeen betekent 'etterverwekkend'. Deze variant wordt veroorzaakt door bacteriën, vaak stafylokokken en/of streptokokken, na een wondje of beschadiging van de huid. Hierdoor krijgen ze de kans zich te vermenigvuldigen. Kleine traumata worden veroorzaakt door slechte nagelhygiëne, duimzuigen, nagelbijten, het te kort afknippen van de nagels en peuteren. Acute paronychia betreft meestal een pyogene paronychia.

Candida-paronychia

Dit is candidiasis (schimmelinfectie) van de nagelriem(wal), wat gepaard gaat met pijnlijke roodheid en zwelling. De boosdoener is Candida albicans - een gist die bij vrijwel iedereen aanwezig is als een normale bewoner van de huid. Als gevolg van een langdurige beschadiging van de nagelriemen kan deze chronische variant ontstaan. Het komt vaak voor bij mensen die vaak natte handen hebben of hun handen vaak wassen. Hierdoor wordt de huid rond de nagels opgeweekt en toegankelijk voor microrganismen.

Nagelriemontsteking symptomen

De symptomen van acute paronychia treden meestal binnen een dag op en bestaan uit een rode en (druk-)pijnlijke zwelling aan één kant van de nagelwal met pusvorming in de nagelwal of onder de nagel. Indien de aandoening niet wordt behandeld, kan de nagel loslaten van het nagelbed en na verloop van tijd zelfs afvallen.

De symptomen van chronische paronychia ontwikkelen zich geleidelijk over een periode van enkele maanden. Gezwollen, rode en pijnlijke nagelriemen staan voorop. Er is vaak geen sprake van pusvorming. De aandoening kan op de lange duur aanleiding geven tot een verkleuring en slecht uitgroeien van de nagelplaten.

Diagnose en onderzoek

Anamnese en lichamelijk onderzoek

De diagnose van paronychia is voornamelijk gebaseerd op anamnese en lichamelijk onderzoek. Soms is aanvullende onderzoek nuttig.

Identificeren van de ziekteverwekker

Pyogeen paronychia is het gevolg van een bacteriële infectie; daarom kan een kweek helpen bij het identificeren van het veroorzakende organisme. Het KOH-preparaat wordt gebruikt voor de directe diagnostiek van schimmelinfecties van de huid en kan nuttig zijn als een Candida-infectie wordt vermoed, zoals bij chronische paronychia. De Tzanck test (of uitstrijkje) kan worden gebruikt om de leden van de virale familie herpesviridae te detecteren.

Beeldvormend onderzoek

Hoewel beeldvormend onderzoek vaak niet nodig is bij paronychia, kan een röntgenfoto van de vingertop nodig zijn bij vermoeden van osteomyelitis, een infectie van het bot. Dit kan het geval zijn bij terugkerende infecties, verhoogde bezinking (BSE), of de aanwezigheid van risicofactoren voor osteomyelitis. Een röntgenfoto kan ook verkregen worden als een vreemd lichaam (corpus alienum) wordt vermoed of als er sprake is van een recent vingertrauma.

Loslatende nagels / Bron: CopperKettle, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Loslatende nagels / Bron: CopperKettle, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Differentiële diagnose

Enkele aandoeningen kunnen aangemerkt worden als differentiële diagnose, omdat ze soortgelijke symptomen kunnen hebben als paronychia. Het gaat onder meer om de volgende aandoeningen:

Nagelriemontsteking behandeling: zalf en soda

Badje met soda

In lichte gevallen, dat wil zeggen bij geringe roodheid van de nagelwal en bij het uitblijven van abcesvorming - kan een acute paronychia binnen enkele dagen vanzelf verdwijnen. Het is daarbij van belang dat de aangedane plek wordt ontzien en dat men stoten probeert te voorkomen. Een nat verbandje kan verlichting geven, maar heeft geen gunstig invloed op het beloop. Algemeen kan een warm badje met soda worden geadviseerd bij een nagelriemontsteking. Dit meerdere malen per dag.

Pusophoping

Bij pusophoping in de nagelriem dient de pus verwijderd worden. Dit gebeurt door een klein sneetje in het abces te maken, waarlangs het pus kan wegvloeien. Soms kan de pus ook ontlast worden door de nagelriem met behulp van een chirurgisch instrumentje op te tillen. Wanneer de infectie zich heeft uitgebreid onder de nagel, dan moet een gedeelte van de nagelbasis verwijderd worden ten behoeve van een goede drainage. Ernstige gevallen van acute paronychia worden behandeld met antibiotica.

Chronische nagelriemontsteking

Bij chronische paronychia moeten de nagelriemen herstellen. Met het oog hierop is het van belang dat overmatig water en zeepgebruik wordt voorkomen. Ook moeten kleine traumata vermeden worden. Voorts kan de huisarts een lokale behandeling van de nagelriemen met een gist- of bacteriedodende zalf adviseren. In hardnekkige gevallen - als de schimmel ook het nagelbed en de nagel heeft aangedaan - kan een orale kuur met antischimmelmedicatie of antibiotica nodig zijn. De genezing van chronische paronychia vergt vaak een lange adem.

Ingroei van de nagel voorkomen

Ingroei van de nagel kan voorkomen worden door nagels recht af te knippen en goed zittend schoeisel te dragen. Voorts is het verstandig om verkeerde gewoontes zoals het bijten op nagels en nagelriem en het te kort afknippen van (de zijkanten van) de nagels aan te bevelen. Ook kan het minder vaak in contact komen van de handen met water en chemicaliën een belangrijke rol spelen bij de preventie van deze aandoening.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hoe wordt omloop aan de nagel behandeld?Hoe wordt omloop aan de nagel behandeld?Bij iedere nagel groeit het in een nagelriem. Bij een nagelriemontsteking kan de nagelriem en ook de vingertop pijnlijk…
Omloop of paronychium, symptomen en behandelingOmloop of paronychium, symptomen en behandelingRuim 2 miljoen Nederlanders hebben last van dwangmatig nagelbijten. Dit is iets dat al vaak in de jeugd ontstaat. Niet a…
Paronychia (omloopje)Paronychia (omloopje)Paronychia is een vervelende aandoening aan het nagelbed. Een ontsteking aan het nagelbed kan van een acute of een chron…
Fijt: een aandoening door een ontstoken vingertopFijt: een aandoening door een ontstoken vingertopFijt is een ontsteking die meestal ontstaat in een vingertop en die kan ontstaan door een klein wondje door bijvoorbeeld…
Nijnagel of nijdnagel verzorgen en behandelingNijnagel of nijdnagel verzorgen en behandelingEen nijnagel of nijdnagel bestaat uit een stukje verharde en gedroogde huid dat langs de nagelriem recht omhoog staat. H…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Chris Craig (Ciotog), Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Dr. R.I.F. van der Waal, prof. dr. H.A.M. Neumann (red.): Praktische dermatologie - Klinische atlas met 470 afbeeldingen in kleur, Prelum uitgevers, Houten, 2009.
  • Emedicine.medscape. Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/1106062-differential-diagnoses (ingezien op 29-11-2016)
  • Emedicine.medscape. Paronychia Workup, http://emedicine.medscape.com/article/1106062-workup (ingezien op 28-11-2016)
  • W.H.J.M. van den Bosch en Th.B. Voorn: Omloop/paronychia, in: Kleine kwalen in de huisartspraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.679-682.
  • Afbeelding bron 1: CopperKettle, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Chalco, Wikimedia Commons (GFDL)

Reageer op het artikel "Nagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Matthew, 17-12-2015 01:55 #3
Ik heb dit nu ongeveer een maand, en het gaat niet weg. Het ligt open, waardoor er nu geen pus ophoopt, maar het is zeer gezwollen en doet heel erg pijn. Ene kant van de nagel begint het huid al los te raken, hier maak ik mij erg zorgen om. Wat moet ik precies doen? met water wassen? of soda? Reactie infoteur, 18-12-2015
Algemeen kan een warm badje met soda worden geadviseerd bij een nagelriemontsteking, 3x daags. Neem daarnaast de andere aanbevelingen in acht die in het artikel gegeven worden.

Bas, 05-01-2014 17:45 #2
Ik heb dit ook zo'n 2 jaar. Maar bij mij is de nagel eraf en er is een rare en kromme nagel voor teruggekomen, waar ook vloeistof (geen pus) onder vandaan komt. Ik zoek ook al lang naar een behandeling waar geen snijden of prikken aan te pas komt.

Caenen Ghislaine, 03-10-2013 14:54 #1
Beste,

Tijdens het wandelen zijn mijn grote tenen zeer pijnlijk geworden onder mijn nagels. De dag erna bij het er drukken kwam er veel wondvocht uitů dat de pijn duidelijk verminderd. Wat is nu het beste om te doen? In een soda badje zitten of droog houden met een pleister er op?
Wacht uw antwoord af.
alvast dank

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 05-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Nagelaandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!