Buikslagaderaneurysma: Gescheurd aneurysma met pijn in buik
Bij een buikslagaderaneurysma ontstaat een ballonachtige uitstulping (verwijding) in het onderste deel van de aorta, het grootste bloedvat dat bloed naar de buik, het bekken en de benen vervoert. De aorta loopt van het hart naar het midden van de borst en de buik. Wanneer een buikslagaderaneurysma scheurt of openbreekt, kan dit leiden tot levensbedreigende bloedingen. Bij een klein aneurysma is een nauwlettende opvolging noodzakelijk. De behandeling bestaat uit een operatie wanneer het aneurysma groot is, snel groeit of al is gescheurd. De vooruitzichten zijn minder gunstig als een groot aneurysma openbreekt.- Synoniemen buikslagaderaneurysma
- Epidemiologie
- Leeftijd en geslacht
- Associatie met risicofactoren
- Mechanisme
- Verzwakte vaatwand
- Scheuren van het aneurysma
- Oorzaken: Vergroting van de aorta
- Risicofactoren
- Levensstijl en medische geschiedenis
- Genetische factoren
- Risicogroepen
- Oudere mannen
- Mensen met cardiovasculaire aandoeningen
- Symptomen van een gescheurd aneurysma: Pijn in de buik
- Alarmsymptomen
- Hevige buikpijn
- Symptomen van interne bloeding
- Diagnose en onderzoeken
- Behandeling: Afwachten of opereren
- Prognose bij openbreken van het aneurysma
- Complicaties
- Preventie: Gezonde levensstijl en monitoring
- Praktische tips voor het omgaan met buikslagaderaneurysma
- Regelmatige medische controles
- Gezonde levensstijl behouden
- Medicijnen om de bloeddruk te beheersen
- Chirurgische interventie bij grotere aneurysma's
- Wees alert op symptomen van een scheuring
- Emotionele en psychologische ondersteuning
- Misvattingen rond buikslagaderaneurysma
- Een buikslagaderaneurysma komt alleen voor bij oudere mannen
- Buikslagaderaneurysma's zijn altijd pijnlijk
- Een buikslagaderaneurysma heeft altijd direct gevolgen als het barst
- Chirurgie is de enige behandelingsoptie voor een buikslagaderaneurysma
- Roken is de enige risicofactor voor buikslagaderaneurysma's
- Buikslagaderaneurysma's kunnen alleen worden vastgesteld met een operatie
- Als een buikslagaderaneurysma niet barst, is het niet gevaarlijk
Synoniemen buikslagaderaneurysma
Een buikslagaderaneurysma (AAA) staat ook bekend als een 'abdominaal aorta-aneurysma'.Epidemiologie
Het buikslagaderaneurysma (AAA) is een aandoening waarbij de grote bloedvaten in de buik uitzetten, wat kan leiden tot een gescheurd aneurysma, een potentieel levensbedreigende situatie. De prevalentie is hoger bij mannen boven de 65 jaar, vooral degenen met risicofactoren zoals roken en hoge bloeddruk.Leeftijd en geslacht
De aandoening komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen, en de incidentie neemt toe met de leeftijd, vooral bij mannen boven de 65 jaar.Associatie met risicofactoren
Roken, hoge bloeddruk, en een familiegeschiedenis van aneurysma's zijn belangrijke risicofactoren voor het ontwikkelen van een buikslagaderaneurysma. Ook arteriosclerose verhoogt het risico.Mechanisme
Het mechanisme van een buikslagaderaneurysma is een verzwakking van de vaatwand, wat leidt tot uitzetting van de slagader. Als het aneurysma groter wordt, kan het scheuren, wat leidt tot ernstige interne bloeding en pijn in de buik.Verzwakte vaatwand
De vaatwand van de buikslagader kan door factoren zoals hoge bloeddruk, atherosclerose, of genetische aanleg verzwakken, wat de uitzetting van de slagader mogelijk maakt.Scheuren van het aneurysma
Wanneer een aneurysma te groot wordt, kan het scheuren, wat een ernstige medische noodsituatie is. Dit veroorzaakt hevige buikpijn en kan snel leiden tot shock of overlijden zonder onmiddellijke behandeling.Oorzaken: Vergroting van de aorta
Het precieze mechanisme achter de vorming van een aneurysma (uitstulping van een deel van een slagader) is niet volledig begrepen. Een aneurysma ontstaat meestal door een zwakte in de wand van de slagader. Bij een buikslagaderaneurysma leidt deze zwakte tot een vergroting van de aorta, die uiteindelijk kan openbreken.Risicofactoren
Factoren die het risico op een buikslagaderaneurysma verhogen zijn onder meer:- aderverkalking (medische term: atherosclerose). Atherosclerose ontstaat wanneer vetten en andere stoffen zich ophopen op de binnenwand van een bloedvat. blanke huidskleur hoge bloeddruk (hypertensie) infecties in de aorta trauma (zoals een auto-ongeluk) vaatziekten in de aorta genetische aanleg (familiegeschiedenis) mannelijk geslacht roken
Een buikslagaderaneurysma komt voornamelijk voor bij mannen ouder dan zestig jaar. Naarmate het aneurysma groter wordt, neemt het risico op scheuren of openbreken toe. Dit kan levensbedreigend zijn.
Levensstijl en medische geschiedenis
Roken en een ongezonde levensstijl dragen aanzienlijk bij aan het risico op het ontwikkelen van een AAA. Mensen met een geschiedenis van hart- en vaatziekten of arteriosclerose hebben een verhoogd risico.Genetische factoren
Familieleden van mensen die een buikslagaderaneurysma hebben gehad, lopen een verhoogd risico om de aandoening te ontwikkelen, wat wijst op genetische aanleg.Risicogroepen
De belangrijkste risicogroep voor een buikslagaderaneurysma zijn oudere mannen, vooral degenen met een geschiedenis van roken of hoge bloeddruk. Mensen met een familiegeschiedenis van aneurysma's hebben ook een verhoogd risico.Oudere mannen
Mannen boven de 65 jaar hebben een veel hoger risico op het ontwikkelen van een AAA, vooral als ze een rokersgeschiedenis hebben.Mensen met cardiovasculaire aandoeningen
Patiënten met hoge bloeddruk of arteriosclerose hebben een verhoogd risico, en degenen met een familiegeschiedenis van AAA zouden regelmatig gecontroleerd moeten worden op tekenen van de aandoening.Symptomen van een gescheurd aneurysma: Pijn in de buik
Een aneurysma ontwikkelt zich vaak langzaam over vele jaren, waardoor veel patiënten asymptomatisch blijven. Symptomen verschijnen meestal plotseling als het aneurysma snel uitbreidt, scheurt of als er bloed lekt in de wand van het vat (aortadissectie).Symptomen van een gescheurd aneurysma omvatten:
- Duizeligheid
- Acute buikpijn: plotselinge, ernstige buikpijn
- Klamme huid
- Lage bloeddruk (hypotensie)
- Shock
- Snelle hartslag (tachycardie) en een snelle pols
- Flauwvallen
- Misselijkheid en braken
- Pijn in de buik of aan de zijkant van de buik: deze pijn is diep, ernstig, plotseling, hardnekkig of constant. De pijn kan uitstralen naar de lies, billen of benen.
- Rugpijn: vaak gepaard met uitstralingspijn naar de rug
- Overmatig zweten (diaphoresis)
Bij een gescheurd aneurysma is het belangrijk om snel medische hulp te zoeken, aangezien deze aandoening levensbedreigend kan zijn. Een tijdige diagnose en behandeling kunnen het risico op complicaties aanzienlijk verminderen. Symptomen kunnen variëren afhankelijk van de locatie van het aneurysma, zoals in de buik, borst of hersenen.
Alarmsymptomen
Alarmsymptomen van een buikslagaderaneurysma kunnen zijn: plotselinge, hevige buikpijn, lage rugpijn, en een gevoel van zwakte of duizeligheid, wat kan wijzen op het scheuren van het aneurysma.Hevige buikpijn
Bij een gescheurd aneurysma is er vaak plotselinge en intense buikpijn die kan uitstralen naar de rug of zij. Dit is een dringend teken van een medische noodsituatie.Symptomen van interne bloeding
Andere symptomen die kunnen optreden zijn flauwvallen, een snelle hartslag, en een gevoel van naderende bewusteloosheid door interne bloeding.Diagnose en onderzoeken
Lichamelijk onderzoekDe arts voert een lichamelijk onderzoek uit en kan een knobbel of zwelling in de buik voelen. De buik kan stijf aanvoelen en nabij de navel kan een kloppend gevoel worden waargenomen. De arts zal ook de polsslag in de benen meten.
Diagnostische onderzoeken
Bij patiënten zonder symptomen of wanneer de arts de diagnose wil bevestigen, zijn beeldvormende onderzoeken nodig:
- Angiografie: Radiografisch beeld van de bloedvaten, vaak gebruikt voor pre-operatieve planning. CT-scan van de buik: Hiermee kan de grootte en locatie van het aneurysma worden bevestigd. Echografie van de buik: Dit onderzoek wordt vaak als eerste ingezet voor de diagnose. MRI-scan van de buik: Gebruikt om de grootte en locatie van het aneurysma verder in beeld te brengen.
