InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Nekpijn: Oorzaken en behandelingen van pijn in de nek

Nekpijn: Oorzaken en behandelingen van pijn in de nek

Nekpijn: Oorzaken en behandelingen van pijn in de nek De nek behoort tot de cervicale wervelkolom. De cervicale wervelkolom is een complexe structuur die steun biedt aan het hoofd. Het bestaat uit kleine wervels, schijven, gewrichten, zenuwwortels, spieren en ligamenten. Hierdoor is de nek heel gevoelig voor een letsel en voor pijn. Iedereen heeft ooit wel eens te maken gehad met nekpijn, al komt nekpijn vaker bij vrouwen dan bij mannen voor. De meeste oorzaken van een pijnlijke nek zijn onschuldig en verdwijnen binnen enkele minuten tot dagen. Maar sommige aandoeningen alsook omgevingsfactoren veroorzaken constante of langdurige pijn in de nek, soms in combinatie met nog andere symptomen. Diverse zelfzorgtips maar ook medische behandelingen zijn beschikbaar bij pijnklachten in de nek.
Nekpijn komt tot stand door een ontsteking of irritatie aan de botten, gewrichten, ligamenten, schijven, spieren en zenuwen. Dit gebeurt door zowel aandoeningen als omgevingsfactoren.

Aandoeningen en pijnklachten in de nek

Enkele aandoeningen veroorzaken pijn in de nek.

Aneurysma

Een uitstulping van een deel van een slagader is een teken van een aneurysma. Wanneer dit gebeurt in de hersenen, is sprake van een ‘cerebraal aneurysma’. Wanneer dit aneurysma openscheurt, treedt onder andere snel ontstane hoofdpijn, nekpijn en aangezichtspijn met pijnscheuten op.

Discushernia

Bij een discushernia van de nek, ook gekend als een ‘nekhernia’ treedt een uitstulping (hernia) van de tussenwervelschijf (discus) op, waardoor druk ontstaat op een grote zenuw uit het ruggenmerg. Door deze druk ontstaat een plaatselijke ontsteking van de zenuw, wat pijn met zich meebrengt. Dit type zenuwpijn is gekend als ‘neuropatische pijn’. Uitstralende pijn naar de arm, en een doof en/of prikkelend gevoel in de arm, komt hierbij voor (paresthesieën).

Hemofilie

Bij de zeldzame bloedstollingsaandoening hemofilie ontbreken stollingsfactoren, waardoor inwendige en uitwendige bloedingen tot stand komen. Wanneer een inwendige hersenbloeding aanwezig is, resulteert dit in onder andere dubbelzien (diplopie), een acute buik en nekpijn. Een bloedtransfusie met de nodige stollingsfactoren verhelpt deze aandoening, die veelal goede vooruitzichten heeft.

Horner-syndroom

Het Horner-syndroom, een neurologische ziekte, brengt een afhangende bovenste ooglid (ptosis), vernauwde pupil (miosis), een teruggetrokken oogbol en de onmogelijkheid om te zweten (anhidrose) met zich mee. Kenmerkend aan deze aandoening is dat dit slechts aan één zijde van het gezicht gebeurt. De zenuwbaan van de hersenen naar het gezicht en de ogen is aan één kant van het lichaam namelijk onderbroken. De behandeling hiervan verloopt ondersteunend.

Infectie en ontsteking

Bij enkele infecties is ook sprake van nekpijn; meestal voelt deze dan warm en gezwollen aan. Voorbeelden van deze infecties zijn:

Kyfose

Kyfose is een aandoening die vaak optreedt bij atleten, waaronder fietsers, honkbalvangers en bodybuilders. Deze sporters staan vaak met de schouders afgerond naar voren en de kin naar voren, waardoor een achterwaartse kromming van de wervelkolom ontstaat. Elke beweging die dit soort houding bevordert, leidt mogelijk tot kyfose.

Letsel / trauma

Bij een ongeval krijgt een patiënt mogelijk te maken met een hersenschudding (mild hersenletsel door stoot tegen schedel) en een whiplash. Het hoofd maakt bij een whiplash een soort slingerbeweging (onbedoeld en onverwacht snel naar voren en naar achteren geduwd) die verder reikt dan de normale nekbeweging. Hierdoor ontstaat schade aan de spieren en ligamenten in de nek, waardoor zwakte in de nek, pijn aan de nek en nekstijfheid tot stand komen. Verder veroorzaken trauma’s soms microscopische breuken in de nekspieren, waardoor een ontsteking in de nek ontstaat. Ook hierdoor ontstaat nekpijn. Bij een letsel of trauma is voldoende hersteltijd nodig voordat de patiënt weer terugkeert naar het normale ritme met activiteiten en sporten.

Nekaandoeningen en afwijkingen aan de nek

Een spinale infectie, spinale stenose (vernauwing van de wervelkolom met vernauwing en zwakte) of een nekfractuur zijn allemaal aandoeningen die leiden tot in een pijnlijke nek. Nekproblemen komen echter ook voor bij een tumor in de nek, zoals bij een spinale tumor (tumor in het ruggenmerg), een chordoom (kwaadaardige primaire bottumor) of tubereuze sclerose (neurocutane aandoening met tumoren).

Ouderdomsaandoening

Bij het verouderen ontstaat cervicale artrose, een reumatische aandoening van gewrichtskraakbeen van de nek. Hierdoor zijn pijn, stijfheid, gewrichtsgeluiden (nekcrepitaties) en hardheid van de nek mogelijk. Bij deze ziekte vormt het lichaam osteofyten (benige botuitsteeksels rond gewrichten) die de gewrichtsbewegingen aantasten. Ook de tussenwervelschijven zijn onderhevig aan de veroudering. Zij verliezen dan namelijk de elasticiteit en de hoogte. Naarmate de aandoening vordert, ontstaat mogelijk een discushernia (nekhernia).

Spondylolisthese

Spondylolisthese, ook gekend als ‘spondylolisthesis’ en ‘spondyloptosis’, is een aangeboren aandoening waarbij een wervel (meestal de lendenwervel) vooruit of achteruit steekt ten opzichte van de volgende wervels. Dit gaat niet altijd gepaard met klachten maar soms verschijnt (hevige) pijn in de rug en een stijve rug en pijn bij het bewegen. Strekoefeningen en medicijnen verlichten deze klachten. Bij patiënten met ernstige klachten is een operatie nodig.

Omgevingsfactoren en pijnlijke nek

Ook bij een aantal omgevingsfactoren gaat een pijnlijke nek gepaard.

Obesitas leidt mogelijk tot pijnklachten in de nek / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)Obesitas leidt mogelijk tot pijnklachten in de nek / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
Levensstijl
Spierpijn en nekstijfheid zijn kenmerkend bij een slechte houding, obesitas (zwaarlijvigheid) en zwakke buikspieren. Deze slechte houding loopt de patiënt bijvoorbeeld op door oogproblemen in combinatie met een abnormale hoofdpositie, al is in de meeste gevallen wel geen oogafwijking aanwezig bij de patiënt. De nek buigt bij een slechte houding voorwaarts, waardoor druk ontstaat op het nek- en schoudergebied.

Slaaphouding

Het slapen op de buik verhoogt de kans dat de spanning op de nek vergroot. Wanneer de patiënt een slechte matras of een slecht hoofdkussen heeft, verergert dit de klachten van pijn in de nek en vermoeidheid.

Slechte stretching na inspanning

Zich goed stretchen (uitrekken) na een lichamelijke training is nodig, want wanneer dit niet (goed) gebeurt, ontstaan strakke, pijnlijke spieren door een spierverrekking of spierscheuring. De spieren moeten afkoelen na een inspanning, dus stretchen is altijd nodig. Dit verbetert eveneens de bloedsomloop.

Stress

Stress veroorzaakt druk op de spieren van de nek, rug en schouders, die gespannen aanvoelen.

Te lang stilzitten veroorzaakt mogelijk nekpijn / Bron: Concord90, PixabayTe lang stilzitten veroorzaakt mogelijk nekpijn / Bron: Concord90, Pixabay
Te lang zitten
Te lang stilzitten veroorzaakt een pijnlijke nek. Voldoende pauze is nodig tijdens het werk. Bij bureauwerk is ergonomisch materiaal in combinatie met een goede houding nodig om nekpijn te verminderen of voorkomen.

Symptomen van acute of chronische nekpijn

Acute nekpijn

Acute nekpijn is zeer stekende of schietende pijn (schietpijn) die zich mogelijk verplaatst naar de schouders. Zwakte in de armen of het verlies van coördinatie in de armen en benen (ataxie) is hierbij eveneens mogelijk. Treedt acute nekpijn op in combinatie met een verlies van eetlust, gewichtsverlies, misselijkheid en braken, dan wijst dit mogelijk op een infectie of spinale tumor.

Chronische nekpijn

Chronische nekpijn is een langere periode aanwezig, namelijk langer dan zes maanden. Dit ontstaat bijvoorbeeld door druk op de zenuw door een discushernia, al zijn ook andere oorzaken bekend. De arts kijkt naar de intensiteit van de pijn en naar de andere symptomen van de patiënt, en bepaalt dan of een chirurgische ingreep nodig is voor chronische nekpijn.

Hoofdpijn komt mogelijk tot stand / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn komt mogelijk tot stand / Bron: Geralt, Pixabay
Nekklachten en andere tekenen
Meestal is nekpijn wel lokaal, en zijn andere lichaamsdelen niet betrokken. Klachten die nog optreden in combinatie met een pijnlijke nek omvatten een stijve nek (nekstijfheid) en moeite met bewegen van het hoofd van links naar rechts, maar in ernstige gevallen zijn volgende tekenen mogelijk:

Diagnose en onderzoeken bij pijn in nek

Lichamelijk en neurologisch onderzoek

Een lichamelijk onderzoek in combinatie met een geschiedenis van de patiënt, is meestal voldoende om nekpijn te identificeren en de oorzaak te achterhalen. Tijdens het lichamelijk onderzoek betast de arts de nekspieren of gewrichten. Indien hij warmte detecteert, is mogelijk sprake van een infectie of een chronische auto-immuunaandoening (lichaam tast eigen immuunsysteem aan). Wanneer reeds pijn bij lichte druk op specifieke drukpunten in de nek, evenals in andere delen van het lichaam ontstaat, wijst dit op fibromyalgie (chronische aandoening met pijn en vermoeidheid). Verder krijgt de patiënt ook een neurologisch onderzoek waarbij de arts de boven- en onderkant van het lichaam onderzoekt, maar ook kijkt hij hierbij naar loopafwijkingen en eventuele blaasproblemen of darmstoornissen, wat mogelijk wijst op neurologische schade.

Diagnostisch onderzoek

Soms zijn echter diagnostische onderzoeken nodig om de oorzaak van nekklachten te achterhalen. Hiervoor gebruikt de arts volgende testen:
  • een botscan: Een botscan herkent problemen met de wervelkolom, zoals artrose, breuken of infecties.
  • een discografie: Dit radiografisch onderzoek bevestigt eventuele problemen met nekwervelschijven.
  • een elektromyografie: Een elektromyografie (meting van de elektrische spieractiviteit) identificeert zenuwschade.
  • een MRI-scan: Een MRI-scan is inzetbaar om een discushernia op te sporen.
  • een myelografie: Een myelografie toont een ruggengraat- of ruggenmergletsel.
  • een röntgenfoto: Een radiografisch onderzoek onthult dan een vernauwing van de wervelschijfruimte (spinale stenose), de aanwezigheid van artrose en breuken.

In ongeveer 80-90% van de gevallen vindt de arts geen specifieke oorzaak van de nekklachten.

Zelfzorg bij behandeling van pijnlijke nek

Pijn en zwelling verminderen met ijs bij een spierverrekking, een sportletsel of een ander soort trauma, is meestal een goed idee. Warmte aanbrengen is niet aanbevolen bij deze letsels daar de klachten hierdoor verergeren. Warmte is echter wel effectief wanneer nekpijn het gevolg is van spanning of stress, want hierdoor ontspannen de spieren. Voldoende rust is in alle situaties wel aanbevolen, maar lichte bewegingen (die binnen de pijngrenzen vallen) zijn na enkele dagen wel nodig om spierstijfheid te voorkomen. Een aantal patiënten met nekklachten is gebaat met een ergonomisch hoofdkussen. Medisch advies is in ieder geval noodzakelijk wanneer andere symptomen optreden of wanneer de nekpijn langer dan enkele dagen aanwezig is.

Bij nekpijnklachten zijn sommige pijnstillers effectief / Bron: Stevepb, PixabayBij nekpijnklachten zijn sommige pijnstillers effectief / Bron: Stevepb, Pixabay

Professionele medische behandeling bij nekklachten

Heel wat medische behandelingen zijn mogelijk, afhankelijk van de locatie van de pijn (spieren, gewrichten, zenuwen, …), de intensiteit van de pijn en het soort pijn (acuut of chronisch).

Cervicale tractie
Bij een cervicale tractie trekt de arts zachtjes aan het hoofd en de nekspieren. Hierdoor vergroten de neurale doorgangen.

Chirurgie
Af en toe is bij ernstige nekpijn een operatie nodig. Dit gebeurt echter in uitzonderlijke omstandigheden, wanneer alle andere behandelingen geen effect hebben.

Fysiotherapie
Nekpijnpatiënten krijgen soms een verwijzing naar een fysiotherapeut. Hij zet een combinatie van nekpijnoefeningen, hitte- of koudetherapie, massage en andere technieken in. Soms is deze therapie mogelijk in een ziekenhuisafdeling of een revalidatie-eenheid in het ziekenhuis.

Nekkraag
Een nekkraag beperkt het bewegingsbereik van de nek en ondersteunt het hoofd, zodat de druk op de nek niet meer aanwezig is. Deze draagt de patiënt kortstondig omdat anders de spieren verzwakken. Gaan liggen helpt ook voor het beperken van de nekbewegingen, zodat de spieren sneller genezen.

Pijnstillers
Vrij verkrijgbare pijnstillers (niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen) zoals ibuprofen verlichten de pijn en zijn ontstekingsremmend.

Triggerpunttherapie
Soms gebruikt de arts erg dunne naaldjes om triggerpunten (plaatselijke samentrekkingen in spiervezels) weg te werken. Deze harde knobbeltjes die pijn veroorzaken, zijn eveneens met massage weg te krijgen.

Prognose van pijnlijke nekklachten

Nekpijn vertraagt de activiteiten van het dagelijks leven. Bij een aantal patiënten verdwijnen de symptomen vrij snel (binnen enkele minuten, uren tot dagen). De tijdelijke klachten vloeien dan voort uit een slechte positie van het hoofd, een slechte ergonomische of ongemakkelijke positie, stress of te lang zitten of staan. Sommige patiënten kampen echter met ernstige nekpijn die langer aanhoudt. Nekpijn die niet weggaat, vereist medische hulp.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hoofdpijn door nekklachtenHoofdpijn door nekklachtenAan het ontstaan van nekklachten kunnen allerlei oorzaken ontleend worden, zoals een ongeval waardoor een whiplash ontst…
Pijn in de nek: behandeling en tips bij nekpijnPijn in de nek: behandeling en tips bij nekpijnPijn in de nek komt bij redelijk veel mensen voor, zeker sinds de opmars van smartphone en tablet. Bij het gebruik van d…
Whiplash en nekklachtenDikwijls staan er nieuwsberichten in de krant waarin vermeld wordt dat een persoon een auto-ongeluk heeft moeten bekopen…
Pijn in nek: symptomen en mogelijke oorzaken van nekpijnPijn in nek: symptomen en mogelijke oorzaken van nekpijnPijn in nek of nekpijn kan erg vervelend en belastend zijn. Pijn in nek of nekpijn is met rugpijn en schouderpijn, een v…
Nekpijn? Laat je hoofd niet hangen!Nekpijn staat op de derde plaats van chronische pijnklachten bij volwassenen. Meestal wordt nekpijn veroorzaakt door ove…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Osteoclinic, Pixabay
  • Geraadpleegd op 21 augustus 2017:
  • A to Z: Cervicalgia, https://kidshealth.org/Oxford/en/parents/az-cervicalgia.html
  • Aanslepende nekpijn, http://www.bondmoyson.be/ovl/gezond-actief/ZiektesBehandelingen/Rugweb/nekpijn/Pages/Behandelingen.aspx#tab=ctl00_PlaceHolderMain_hreftab2
  • Behandelingen, http://www.bondmoyson.be/ovl/gezond-actief/ZiektesBehandelingen/Rugweb/nekpijn/Pages/Behandelingen.aspx
  • Cervicalgia – Causes, Symptoms, Treatment & Exercises, http://www.paincare.org/cervicalgia/
  • Cervicalgia (pain in the neck): Causes, symptoms, treatment, and exercise tips, http://www.belmarrahealth.com/cervicalgia-pain-neck-causes-symptoms-treatment-exercise-tips/
  • CERVICALGIA SYMPTOMS AND TREATMENT, http://www.southeasternspine.com/spinal-procedures-treatments/spinal-anatomy-and-conditions/cervicalgia/
  • Cervicalgia, http://www.painneck.com/cervicalgia
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • How to Treat Cervicalgia (Neck Pain), http://www.healthline.com/health/cervicalgia#overview1
  • Nekklachten: oorzaken nekpijn, pijn in de nek (en schouder), http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/80867-nekklachten-oorzaken-nekpijn-pijn-in-de-nek-en-schouder.html
  • Oorzaken, http://www.bondmoyson.be/ovl/gezond-actief/ZiektesBehandelingen/Rugweb/nekpijn/Pages/Oorzaken.aspx
  • Soorten, http://www.bondmoyson.be/ovl/gezond-actief/ZiektesBehandelingen/Rugweb/nekpijn/Pages/Soorten.aspx
  • Spondylolisthesis: symptomen, diagnose en behandeling, http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/ziekten/106805-spondylolisthesis-symptomen-diagnose-en-behandeling.html
  • Verlichten.dhtml
  • Afbeelding bron 1: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Concord90, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Nekpijn: Oorzaken en behandelingen van pijn in de nek"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 15-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 20
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!