InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Zwarte haartong: Verandering van bekleding op tong

Zwarte haartong: Verandering van bekleding op tong

Zwarte haartong: Verandering van bekleding op tong Sommige mensen hebben een donkerbruine tot zwarte verkleuring van de tong, hetgeen gekend als een ‘zwarte haartong’, ‘zwarte harige tong’ of ‘lingua villosa nigra’. Een zwarte haartong lijkt zeer verontrustend, maar meestal is dit niet zo’n zorgwekkend symptoom. De zwarte verschijning van de tong komt door een opbouw van bacteriën en schimmels op de papillen van de tong. Dit is vaak te wijten aan omgevingsfactoren zoals het gebruik van medicijnen, een slechte mondhygiëne en roken. Naast de veranderde bekleding op de tong en de gewijzigde tongkleur, ontstaan af en toe andere symptomen zoals een metaalachtige smaak in de mond en een vieze adem. De meeste oorzaken van een zwarte haartong zijn onschuldig, waardoor het voor de patiënt eenvoudig is om dit te verhelpen. De vooruitzichten voor patiënte met deze tongafwijking is dan ook uitstekend.

Epidemiologie van zwarte haartong

Ongeveer 0,5% van de bevolking krijgt te maken met een zwarte haartong. Mannen krijgen vaker met een haartong te maken dan vrouwen, wellicht omdat zij meer roken dan vrouwen. Verder komt de ziekte vooral voor bij volwassenen, maar zuigelingen krijgen hiermee eveneens te maken.

Oorzaken: Overgroei van schimmels of bacteriën

Opbouw van bacteriën

Normaal gezien bevinden zich steeds ‘goede’ bacteriën en schimmels in de mondholte. Door enkele risicofactoren zorgen de papillen van de tong voor een opbouw van bacteriën en schimmels, die vervolgens gaan groeien en zich gaan vermenigvuldigen. Door een overgroei van deze bacteriën en schimmels, geraakt het mondslijmvlies geïrriteerd, hetgeen resulteert in een zwarte haartong. Door de groei van de bacteriën en schimmels zijn de papillen (tongbekleding: fijne langwerpige uitstulpingen) tot vijftien keer groter dan hun normale grootte. De bekleding van de tong is hierdoor eveneens verdikt. De precieze oorzaak van een haartong is niet bekend, maar enkele risicofactoren dragen wel bij aan de kleurwijziging.

Besmettelijkheid

Een zwarte harige tong is niet besmettelijk. De bacteriën op de tong, die zorgen voor een zwarte kleur en de harige verschijning, zijn echter wel overdraagbaar bij het delen van drank of voedsel.

Roken veroorzaakt mogelijk een zwarte haartong / Bron: Geralt, PixabayRoken veroorzaakt mogelijk een zwarte haartong / Bron: Geralt, Pixabay

Risicofactoren

Normaalgezien zijn papillen roze of wit van kleur, maar voedsel, dranken, bacteriën en gist veroorzaken een kleurwijziging. Andere risicofactoren van een zwarte haartong zijn:

Symptomen: Verandering van bekleding op tong

Een patiënt met een zwarte haartong heeft een bruine, bruinzwarte tot zwarte verkleuring van de tong die harig oogt. Een gele tong en groene tong zijn echter eveneens gerapporteerd bij een haartong. Deze zwarte kleur verschijnt meestal op het laatste gedeelte van de tong (aan het achterste tweederde deel van de tong). Het verwijderen van deze ‘veranderde bekleding’ is niet mogelijk. Af en toe zijn tongvlekken zichtbaar bij een zwarte haartong. Daarnaast ervaart de patiënt een verandering in de smaakpapillen die tot achttien millimeter lang kunnen worden. Hierbij ervaart hij een metaalachtige smaak in de mond. Bovendien kampt hij met een slechte adem (halitose). Door de overmatige papilgroei heeft hij tot slot een kokhalzend of kietelend gevoel waarbij soms ook misselijkheid verschijnt. Wel ervaren niet alle patiënten deze klachten. Sommige patiënten met deze tongafwijking hebben namelijk helemaal geen andere symptomen.

Diagnose en onderzoeken

De arts bekijkt de tong en bevraagt de patiënt daarna over mogelijke oorzaken van de zwarte haartong, zoals de persoonlijke hygiëne, voedingsmiddelen of medicatiegebruik. Dankzij het typische uiterlijk van de tong en de geschiedenis van de patiënt, is de meestal snel in staat om een diagnose te stellen en leefstijladviezen aan de patiënt te geven om verlost te geraken van de zwarte haartong. Soms vermoedt de arts dat sprake is van een schimmelinfectie zoals mondspruw (oralecandidiasis). Deze infectie is eveneens in staat om een donkerbruine verkleuring van de tong te veroorzaken. De arts neemt hiervoor een afschraapsel van de tong en laat dit dan microscopisch onderzoeken.

Een gezonde voeding is nodig / Bron: Jill111, PixabayEen gezonde voeding is nodig / Bron: Jill111, Pixabay

Behandeling van zwarte harige tong

Zelfzorg

Een zwarte haartong kent veel onschuldige oorzaken die vlot te verhelpen zijn door veranderingen in de levensstijl.
  • een correcte mondhygiëne: minimaal twee keer per dag de tanden poetsen met een zachte tandenborstel, regelmatig flossen, mondspoelen met peroxide, heksenzel en menthol vermijden, een tongschraper gebruiken
  • een regelmatig tandartsbezoek (minimaal één keer per jaar)
  • stoppen met roken, alcohol drinken en drugsgebruik
  • voldoende vezels in de voeding opnemen
  • voldoende vocht opnemen (water drinken)

Professionele medische zorg

Houdt de zwarte haartong aan, zelfs na het aanpassen van de levensstijl, dan is een verder onderzoek door een (tand)arts nodig. De (tand)arts schrijft dan antibiotica (bacteriedodende medicijnen) of antimycota (schimmelbestrijdende medicijnen) voor om de bacteriën of schimmels te doden. Verder zijn supplementen van vitamine B3 nodig wanneer sprake is van een vitaminetekort. Daarnaast is een gezonde en evenwichtige voeding nodig om dit vitamintekort te voorkomen, dus eventueel verwijst de arts de patiënt ook door naar een voedingsdeskundige. Veroorzaken bepaalde medicijnen deze zwarte verkleuring, dan wijzigt de arts dit medicatiegebruik. Soms zet de arts een ureum- of tretinoïne-oplossing in. Hierdoor is het makkelijker om de aanslag op de tong te verwijderen met een tandenborstel of een tongschraper. Tot slot is het mogelijk om de papillen te verwijderen via een kooldioxide laser en electrodessicatie.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Haartong: een gekleurde aanslag op de tongHaartong: een gekleurde aanslag op de tongHaartong is een verandering van het bovenste laagje van het achterste gedeelte van de tong. De roze kleur wordt geleidel…
Zwarte haartong (zwarte tong): symptomen en behandelingZwarte haartong (zwarte tong): symptomen en behandelingZwarte haartong is een tong waarop een soort beslag aanwezig is, welke zwart, bruin, zwartbruin of groen van kleur is. Z…
Pijn aan de tong? Oorzaken en tips bij tongklachtenPijn aan de tong? Oorzaken en tips bij tongklachtenAls je problemen hebt aan de tong dan kan het moeilijker worden om eten te proeven, te slikken en zelfs te spreken. Dit…
Ik heb zwarte vlekken, stippen op de tong. Wat kan ik doen?Ik heb zwarte vlekken, stippen op de tong. Wat kan ik doen?Je staat 's ochtends voor de spiegel en ziet tot je schrik ineens zwarte vlekken op je tong. Het formaat kan zeer klein…
Pijnlijke tong en andere tongproblemenPijnlijke tong en andere tongproblemenVoelt je tong pijnlijk of geïrriteerd aan? Is ze opgezwollen of lijkt ze uiterlijk te zijn veranderd inzake grootte en k…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 23 augustus 2017:
  • Black Hairy Tongue, http://www.webmd.com/oral-health/guide/black-hairy-tongue#1
  • Black Hairy Tongue: Predisposing Factors, Diagnosis, and Treatment., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28247090 en https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs40257-017-0268-y
  • Black tongue causes, symptoms, and treatment, http://www.belmarrahealth.com/black-tongue-causes-symptoms-and-treatment/
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hairy tongue, https://www.dermnetnz.org/topics/hairy-tongue/
  • Tong: Afwijkingen aan de kleur, vorm en textuur, http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/diversen/173236-tong-afwijkingen-aan-de-kleur-vorm-en-textuur.html
  • ZWARTE HAARTONG (BLACK HAIRY TONGUE), https://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/zwarte-haartong-black-hairy-tongue.htm
  • Zwarte haartong: zwarte of bruine verkleuring van de tong, http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/125153-zwarte-haartong-zwarte-of-bruine-verkleuring-van-de-tong.html
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Zwarte haartong: Verandering van bekleding op tong"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 20-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!