InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Zonne-urticaria: Huiduitslag na blootstelling aan uv-stralen

Zonne-urticaria: Huiduitslag na blootstelling aan uv-stralen

Zonne-urticaria: Huiduitslag na blootstelling aan uv-stralen Zonne-urticaria (zonnebrandallergie) is een zeldzame huidaandoening waarbij patiënten enkele minuten na de blootstelling aan de zon een jeukende en rode huiduitslag ontwikkelen. Meestal verschijnt de huiduitslag op huidgebieden die zelden blootgesteld zijn aan de zon, zoals bijvoorbeeld de rug. De behandelingsopties voor zonne-urticaria bestaan uit medicatie, een desensibilisatiekuur en aanvullend ook voedingsaanpassingen. Preventief beperkt de patiënt echter best de blootstelling aan zonlicht.

Terminologie: Geen warmte-uitslag

Zonne-urticaria is niet hetzelfde als warmte-uitslag, die optreedt als gevolg van vocht. Zonne-urticaria is een specifieke reactie op de ultraviolette stralen (uv) in het licht zelf, in plaats van een reactie op warmte.

Epidemiologie van huidaandoening

De huiduitslag die tot stand komt bij zonne-urticaria komt zelden tot stand. Mogelijk is iedereen getroffen maar mensen tussen twintig en veertig jaar zijn het vaakst aangetast. De huidziekte komt even vaak voor bij alle huidtypen en ook bij beide geslachten. Personen met een lichte huidskleur (zoals blanken) zijn echter meer vatbaar voor deze huidaandoening dan personen met een donkere huidskleur (zoals Afrikanen of Aziaten).

De blootstelling aan zonlicht is een mogelijke oorzaak van de huidziekte / Bron: Blueeve, PixabayDe blootstelling aan zonlicht is een mogelijke oorzaak van de huidziekte / Bron: Blueeve, Pixabay

Oorzaken: Blootstelling aan uv-stralen

Zonne-urticaria is een vorm van urticaria (netelroos). De huidaandoening komt tot stand door blootstelling aan de ultraviolette stralen (uv-stralen) in zonlicht. Drie soorten uv-licht zijn mogelijk de oorzaak van de huiduitslag:
  • ultraviolette stralen met lange golflengte (uv A)
  • ultraviolette stralen met korte golflengte (uv B)
  • zichtbaar licht (zonlicht dat geen ultraviolet licht bevat)

Naast de blootstelling aan uv-stralen van zonlicht verschijnen de klachten ook door:
  • blootstelling van de huid aan kunstmatige lichtbronnen die uv bevatten
  • het dragen van dunne kleding waar zonlicht door kan schijnen

De exacte oorzaak van de huidreactie bij zonne-urticaria is anno maart 2018 onbekend. Wellicht is sprake van een soort allergische reactie. De allergische overgevoeligheid vindt plaats tussen de uv-straling en een fotoallergeen (soort chemische stof in het lichaam), maar de exacte chemische stof is niet bekend. De allergische reactie stuurt een chemisch signaal naar bepaalde huidcellen die hierop histamine gaan produceren. Via histamine wil het lichaam zich namelijk ontdoen van het allergeen (uitlokkende stof) dat een reactie veroorzaakt. Door de productie van histamine gaat de huid opzwellen en jeuken. Door de jeuk moet de patiënt de allergenen wel wegkrabben.

Risicofactoren van zonne-urticaria

Bij een aantal patiënten verergeren de klachten van zonne-urticaria. Zij zijn namelijk gevoelig voor enkele chemische stoffen zoals huidverzorgingsproducten, kleurstoffen, wasmiddelen en zonnebrandmiddelen. Wanneer patiënten deze irriterende stoffen vermijden, vermindert de ernst van de reactie.

Symptomen: Huiduitslag

Enkele minuten tot een tiental minuten na een korte blootstelling aan zonlicht (minder dan dertig minuten) ontstaat een huidreactie. Meestal verschijnt een huiduitslag aan gebieden die zelden blootgesteld zijn aan de zon, zoals de rug. De handrug en het gezicht zijn bijgevolg zelden aangetast. Ook zijn mogelijk patiënten aangetast die kledij met een dunne stof dragen. De patiënt heeft groepjes (clusters) van rode en jeukende cirkelvormige bultjes op de huid. De huiduitslag bedekt hierdoor de blootgestelde huid. Door een snelle zwelling van de huid ontstaat een agressieve, stekende en ook pijnlijke huiduitslag. In de meeste gevallen verdwijnt de huiduitslag binnen enkele uren na beëindiging van de blootstelling aan de zon. Patiënten met ernstige symptomen waarbij grote huidgebieden zijn getroffen, ervaren mogelijk secundaire symptomen. Deze omvatten bewustzijnsverlies, braken, bronchospasmen (spierkrampen aan luchtpijp met ademnood), een snelle hartslag (tachycardie), een lage bloeddruk (hypotensie), hoofdpijn, ijlen, bleekheid, misselijkheid en/of vermoeidheid. Zeer zelden verschijnen astma-achtige verschijnselen.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek
De arts voert een diagnostische fototest uit. Hij stelt enkele kleine huidgebieden bloot aan verschillende uv-sterktes. Daarna kijkt de arts naar de huid om een specifieke huiduitslag op te sporen. Ook een fotoplaktest behoort tot de mogelijkheden. Hierbij plakt de arts kleine pleisters met verschillende allergenen (uitlokkende stoffen) op de huid. Wanneer de arts de plakkers verwijdert, wordt de huid blootgesteld aan licht en bemerkt de arts mogelijke huidreacties. Tot slot is een fotoprovocatietest mogelijk. Hierbij stelt de arts huidplakjes gedurende verschillende dagen bloot aan verschillende soorten en sterktes van uv-licht. Artsen observeren elke reactie.

Differentiële diagnose
De arts mag zonne-urticaria niet verwarren met volgende ziekten:

Behandeling

De behandeling van zonne-urticaria bestaat uit medicijnen, desensibilisatie of voedingsaanpassingen.

Medicijnen verlichten de klachten / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen verlichten de klachten / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicijnen

Antihistaminica
Deze medicijnen bestrijden histamine die de huiduitslag veroorzaken. Hierdoor vermindert de roodheid, het prikkend gevoel en de jeuk. Antihistaminica bieden een snelle verlichting van de belangrijkste symptomen, maar ze voorkomen geen allergische huidreactie.

Immunosuppressiva
Immunosuppressiva zijn geneesmiddelen die de immuunrespons onderdrukken. Hierdoor ontstaat geen productie van histamine bij een huidreactie. Deze krachtige medicijnen bezitten mogelijk bijwerkingen, en zet de arts enkel in bij patiënten met zeer ernstige klachten. De arts opteert bijgevolg voor een korte behandelingskuur en volgt patiënten nauwlettend op.

Desensibilisatie

Patiënten zijn in staat om door middel van een desensibilisatiekuur een allergische huidreactie te voorkomen. De arts behandelt de huid met uv-licht (fototherapie) zodat de huid ongevoelig wordt voor licht. Na verloop van tijd voorkomt dit de huiduitslag bij blootstelling aan licht, of anders zijn de symptomen minder ernstig.

Voedingsaanpassingen

De reactie op zonlicht verergert soms door het consumeren van bepaalde voedingsmiddelen. De patiënt schrapt dan ook mogelijke allergenen uit de voeding. Deze behandeling is echter aanvullend bedoeld.

Prognose van huidaandoening

In de meeste gevallen verdwijnt de huiduitslag enkele uren nadat de patiënt wegblijft uit de zon of niet meer blootgesteld is aan uv-straling. De huidaandoening flakkert echter soms wel maanden of jaren op rij terug op, waardoor artsen vaak spreken over een chronische aandoening. Bovendien keert de zonne-urticaria sneller terug bij blootstelling aan de zon wanneer patiënten de aandoening reeds gehad hebben in het verleden.

Preventie: Beperken van blootstelling aan zonlicht

Het is verstandig om de blootstelling aan de zon te beperken. Via volgende methoden is dit mogelijk:
  • buitenactiviteiten overdag beperken
  • het dragen van hoeden met brede randen
  • het dragen van losse, donkere kleding die zoveel mogelijk huid bedekt
  • het gebruik van een parasol
  • in de schaduw zitten

Complicaties

Onbehandeld leidt zonne-urticaria tot pijn, angst en schaamte. Ook ontstaan soms donkerdere huidvlekken (hyperpigmentatie) of lichtere huidvlekken (hypopigmentatie) op de huid wanneer de huidletsels genezen zijn.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Urticaria: 'netelroos of galbulten'Urticaria: 'netelroos of galbulten'Urticaria is de medische naam voor netelroos of galbulten. Het is een veel voorkomende huidreactie. Ongeveer een kwart v…
Urticaria (netelroos/galbulten) jeukende en pijnlijke bultenEen ander woord voor urticaria is netelroos en galbulten. Het is een aandoening van de huid waarbij zwellingen meestal i…
Netelroos (urticaria)Urticaria (netelroos) zijn bultjes (soms groter) die ontzettend jeuken en overal op de huid voor kunnen komen. Ze ontwik…
Waterallergie: Allergische reactie op water met huiduitslagWaterallergie: Allergische reactie op water met huiduitslagAquagenische urticaria is een zeldzame aandoening met onbekende etiologie waarbij een patiënt allergisch is voor water.…
Urticaria: rode jeukende bultjes op huid, buik, armen, benenUrticaria: rode jeukende bultjes op huid, buik, armen, benenLast van rode jeukende bultjes op huid, buik, armen of benen? Mogelijk heb je last van urticaria, ook wel 'netelroos' of…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 7 maart 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential diagnoses, https://emedicine.medscape.com/article/1050485-differential-diagnoses#showall
  • Overview, https://emedicine.medscape.com/article/1050485-overview#showall
  • Solar urticaria Causes and treatment, https://cholinergicurticariasite.com/solar-urticaria-causes-and-treatment/
  • Solar Urticaria Prevention And Treatment, https://www.sunsaferx.com/health-and-wellness/solar-urticaria/
  • Solar urticaria, http://www.netdoctor.co.uk/conditions/skin-and-hair/a3635/solar-urticaria/
  • Solar urticaria, https://www.dermnetnz.org/topics/solar-urticaria/
  • Solar urticaria, https://www.dovemed.com/diseases-conditions/solar-urticaria/
  • Solar urticaria: Treatment, management, and symptoms, https://www.medicalnewstoday.com/articles/318969.php
  • Wat is zonne-urticaria precies?, http://www.e-gezondheid.be/wat-is-zonne-urticaria-precies/actueel/1535
  • Afbeelding bron 1: Blueeve, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Zonne-urticaria: Huiduitslag na blootstelling aan uv-stralen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 23-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!