InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Anti-emetica: Medicatie tegen braken en misselijkheid

Anti-emetica: Medicatie tegen braken en misselijkheid

Anti-emetica: Medicatie tegen braken en misselijkheid Anti-emetica zijn medicijnen die symptomen van misselijkheid of braken helpen verlichten. Anti-emetica bestaan in diverse soorten omdat elk medicijn ontworpen is om te werken in bepaalde situaties. Misselijkheid en braken verschijnen bijvoorbeeld door reisziekte, maar ook na een operatie, tijdens de zwangerschap of in andere omstandigheden. Anti-emetica blokkeren specifieke neurotransmitters in het lichaam, waardoor misselijkheid en braken niet meer tot stand komen. Het is belangrijk om het gebruik van deze medicijnen met een arts of apotheker te bespreken want elk geneesmiddel veroorzaakt potentieel bijwerkingen en daarnaast moet de arts mogelijk de onderliggende oorzaak van misselijkheid en braken aanpakken.

Symptomen bij misselijkheid en braken

Tijdelijk lijden aan misselijkheid of braken vormt meestal geen probleem voor het lichaam. Wanneer de problemen echter aanhouden, gaan patiënten minder eten en drinken. Dit leidt tot onder andere gewichtsverlies, ondervoeding, uitputting, uitdroging, metabole alkalose (te lage zuurgraad van het bloed) en hypokaliëmie (verminderd kaliumgehalte in het bloed). Ook ontstaan soms ernstige problemen door constant braken, zoals nierproblemen, aspiratiepneumonie (longontsteking door vreemde stoffen) of bloedbraken. Verder verschijnen afhankelijk van de oorzaak nog andere symptomen bij patiënten die zich misselijk voelen en moeten braken. Ze kwijlen, zien er bleek uit, zweten meer, hebben een hogere hartslag (tachycardie) en hebben mogelijk ook diarree.

Soorten medicijnen

Er zijn veel verschillende oorzaken van misselijkheid en braken en daarom zijn verschillende klassen van anti-emetica beschikbaar.

Buikgriep

Sommige patiënten met gastro-enteritis (buikgriep) hebben veel last van misselijkheid en braken en dan zijn anti-emetica nuttig. Braken is wel goed om irriterende stoffen te verwijderen, maar overmatig braken tast het spijsverteringskanaal aan. Daarnaast gaan patiënten die misselijk zijn, minder goed of niet meer eten terwijl het lichaam juist voedingsstoffen nodig heeft. Vrij verkrijgbare medicijnen zoals natriumcitraat / dextrose / fructose (nauzene), fosforzuur (emitrol) of bismut-subsalicylaat (pepto-bismol) verzachten maag- en buikklachten terwijl het lichaam de infectie bestrijdt.

Kankerpatiënten

Patiënten met kanker die een behandeling krijgen met chemotherapie, krijgen vaak te maken met misselijkheid en braken. Artsen schrijven verschillende medicijnen vóór en na de chemotherapiebehandeling voor om symptomen te voorkomen, zodat de levenskwaliteit van de patiënt verbetert. Verschillende soorten medicijnen zijn hierbij nuttig, zoals serotonine- en dopamine-receptorblokkers, NK1-receptorblokkers en corticosteroïden. Ook patiënten die een behandeling via bestraling (radiotherapie) krijgen, kampen soms met een misselijk gevoel en braakneigingen waarvoor anti-emetica nuttig zijn.

Sommige anti-emetica voor kankerbehandelingen zijn onder andere:
  • aprepitant (Emend)
  • dexamethason (DexPak)
  • dolasetron (Anzemet)
  • granisetron (Kytril)
  • ondansetron (Zofran)
  • palonosetron (Aloxi)
  • prochlorperazine (Compazine)
  • rolapitant (Varubi)

Na een operatie

Patiënten die een operatie onder anesthesie ondergaan, klagen vaak na misselijkheid en braken na de operatie. Een paar verschillende soorten medicijnen zijn hierbij nuttig, zoals serotoninereceptorblokkers, dopaminereceptorblokkers en sommige corticosteroïden. Anti-emetica die artsen kunnen voorschrijven na een operatie omvatten:
  • dexamethason (Decadron)
  • droperidol (Inapsine)
  • granisetron
  • metoclopramide (Reglan)
  • ondansetron (Zofran)

Stoornissen met het evenwichtsorgaan

Reisziekte
Sommige antihistaminica en anticholinergica verminderen misselijkheid en braken als gevolg van bewegingsziekte (reisziekte). Deze geneesmiddelen onderdrukken namelijk de braakreflex. De medicijnen maken het binnenoor ongevoeliger voor de beweging van het hoofd. Het binnenoor speelt een belangrijke rol in het evenwicht van een persoon. Wanneer een persoon in een rijdende auto zit of op een boot vertoeft, is het binnenoor soms namelijk aangetast waardoor reisziekte ontstaat.

Voorbeelden van anti-emetica voor reisziekte omvatten:
  • difenhydramine (Benadryl)
  • dimenhydrinate (Dramamine, Gravol)
  • meclizine (Bonine)
  • promethazine (Phenergan)

Andere problemen
Duizeligheid, migraine (aanvallen van een aura en/of eenzijdige hoofdpijn), de ziekte van Ménière (duizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies) en labyrintitis zijn andere aandoeningen waarbij het binnenoor getroffen is en waarvoor anti-emetica nuttig zijn.

Anti-emetica zijn nuttig voor sommige zwangere vrouwen die lijden aan ernstige misselijkheid / Bron: PublicDomainPictures, PixabayAnti-emetica zijn nuttig voor sommige zwangere vrouwen die lijden aan ernstige misselijkheid / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Zwangerschap

Zwangere vrouwen met ochtendmisselijkheid (braken en misselijkheid) gebruiken anti-emetica om deze symptomen te verminderen. De arts schrijft deze medicijnen enkel voor bij vrouwen met ernstige misselijkheid, wat voorkomt bij hyperemesis gravidarum. Ook leidt de misselijkheid en het braken bij sommige vrouwen tot problemen in het dagelijks leven. Zij zijn dan ook gebaat met deze geneesmiddelen. Een paar verschillende medicijnen werken mogelijk als antibraakmiddel tijdens de zwangerschap. De arts bespreekt steeds alle eventuele bijwerkingen van anti-emetica want deze veroorzaken soms effecten bij zowel de moeder als de baby.

Sommige anti-emetica voor ochtendmisselijkheid omvatten:
  • dimenhydrinate (Dramamine)
  • prochlorperazine (Compazine)
  • promethazine (Pentazine)
  • vitamine B6

Soms schrijven artsen soms metoclopramide (Reglan) voor aan vrouwen die niet goed reageren op andere behandelingen. Het gebruik van cannabis of marihuana tijdens de zwangerschap is niet veilig, omdat hierdoor schade ontstaat aan de ontwikkelende foetus.

Bijwerkingen en complicaties door anti-emetica

Antibraakmiddelen verlichten de lastige symptomen van misselijkheid en braken, maar soms veroorzaken ze bijwerkingen en complicaties.

Milde klachten

Bijwerkingen van anti-emetica
De bijwerkingen van antibraakmiddelen hangen af van het type anti-emeticum:

Ernstige klachten

Symptomen die medisch advies vereisen, zijn onder meer:

Natuurlijke middelen tegen misselijk gevoel en braakneigingen

Sommige patiënten opteren voor een natuurlijke manier om het misselijk gevoel en de braakneigingen te doen verlichten. Zij opteren bijvoorbeeld voor gemberwortel. Gemberwortel is verkrijgbaar in snoep, drankjes en thee en verlicht bij een aantal patiënten de lastige symptomen. Verder onderzoek is echter wel nodig anno maart 2018 om deze natuurlijke behandeling wetenschappelijke te ondersteunen. De etherische oliën van sommige kruiden zijn ook nuttig voor de behandeling van misselijkheid en braken. Pepermunt, groene munt, citroen en gember etherische olie zijn inzetbaar bij veel patiënten.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zwangerschapsmisselijkheid? Koester het!Zwangerschapsmisselijkheid? Koester het!Zwangerschapsmisselijkheid, de meeste zwangere vrouwen vervloeken dat misselijke gevoel, dat soms nog gepaard gaat met b…
Reisziekte: Oorzaken, symptomen en behandelingenReisziekte: Oorzaken, symptomen en behandelingenEen andere benaming voor reisziekte is kinetosis. Er zijn verschillende vormen van reisziekte, waarvan zeeziekte en wage…
Bewegingsziekte (reisziekte): Oorzaken en behandelingBewegingsziekte (reisziekte): Oorzaken en behandelingBewegingsziekte is een veel voorkomende aandoening waarbij een patiënt zich niet lekker voelt door bepaalde soorten bewe…
Ziekte van Ménière: diagnose, symptomen, behandelingZiekte van Ménière: diagnose, symptomen, behandelingDe diagnose ziekte van Ménière is vervelend voor de betreffende persoon. De ziekte heeft een grote negatieve impact op h…
Aandoening: SchizofrenieAandoening: SchizofrenieSchizofrenie komt best veel voor. Ongeveer 1 op de 100 mensen krijgen ermee te maken. Lees hier onder over de aandoening…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Geraadpleegd op 15 maart 2018:
  • ANTI-BRAAKMIDDELEN (ANTI-EMETICA), https://consumed.nl/medicijnen/groepen/anti-braakmiddelen-anti-emetica/
  • Antiemetic Drugs, https://www.aviva.co.uk/health-insurance/home-of-health/medical-centre/medical-encyclopedia/entry/antiemetic-drugs/
  • Antiemetic Drugs, https://www.healthline.com/health/antiemetic-drugs-list
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Common Antiemetic Drugs, https://www.livestrong.com/article/124116-common-antiemetic-drugs/
  • Misselijkheid en/of braken, https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/misselijkheid_en_of_braken
  • Types and side effects of antiemetic drugs, https://www.medicalnewstoday.com/articles/320384.php
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay

Reageer op het artikel "Anti-emetica: Medicatie tegen braken en misselijkheid"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 22-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Klassen geneesmiddelen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!