InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Lewy-body-dementie (DLB): symptomen, oorzaak en behandeling

Lewy-body-dementie (DLB): symptomen, oorzaak en behandeling

Lewy-body-dementie (DLB): symptomen, oorzaak en behandeling Lewy-body-dementie (DLB) is na de ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie de meest voorkomende vorm van dementie. Net als bij Alzheimer treden er bij Lewy-body-dementie veranderingen in de hersenen op door eiwitophopingen. Lewy-body-dementie begint geleidelijk en heeft een uitgebreid palet aan symptomen. Lewy-body-dementie kenmerkt zich door sterke schommelingen in de klachten. De ene dag kun je nog gewoon deelnemen aan een gesprek terwijl je de volgende dag apathisch bent en geen woord uitbrengt.
Lewy-lichaampjes onder de microscoop / Bron: Dr. Andreas Becker upload here Penarc, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Lewy-lichaampjes onder de microscoop / Bron: Dr. Andreas Becker upload here Penarc, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Wat is Lewy-body-dementie?

Lewy-body-dementie is een ziekte die gepaard gaat met abnormale afzettingen van een eiwit in de hersenen, dat alfa-synucleïne wordt genoemd. Dit eiwit kan zich ophopen waardoor oplosbare samenklonteringen ontstaan die Lewy-lichaampjes heten. Dit leidt tot problemen met betrekking tot denken, bewegen, gedrag en stemming. Typerend voor deze vorm van dementie is dat de symptomen per uur of per dag kunnen variëren. Lewy-body-dementie is een van de meest voorkomende oorzaken van dementie. Grofweg vijftien procent van de mensen met dementie heeft Lewy-body-dementie, Het stellen van de juiste diagnose kan aanvankelijk een uitdaging zijn. Vroege symptomen van Lewy-body-dementie worden vaak verward met soortgelijke symptomen die worden aangetroffen bij andere hersenziekten, zoals de ziekte van Alzheimer of bij psychiatrische stoornissen zoals schizofrenie. Lewy-body-dementie kan alleen of samen met andere hersenaandoeningen voorkomen. Lewy-body-dementie wordt ook aangetroffen bij patiënten die lijden aan de ziekte van Parkinson. In de loop van de tijd kunnen mensen met dementie met Lewy-body-lichaampjes of dementie bij de ziekte van Parkinson vergelijkbare symptomen ontwikkelen.

Wie heeft er last van?

Er zijn in Nederland ongeveer 260.000 mensen met dementie. Na alzheimer is Lewy-body-dementie in Nederland de meest voorkomende vorm van dementie. Het begint meestal na het vijftigste levensjaar, hoewel jongere mensen het soms ook hebben. Lewy-body-dementie lijkt iets vaker bij mannen dan vrouwen voor te komen.

Verloop

Lewy-body-dementie is een progressieve ziekte, wat betekent dat de symptomen langzaam beginnen en na verloop van tijd verslechteren. De ziekte duurt gemiddeld 5 tot 8 jaar vanaf het moment van diagnose tot de dood, maar de tijdspanne kan variëren van 2 tot 20 jaar. Hoe snel symptomen zich ontwikkelen en hoe het verloop van de ziekte is, verschilt sterk van persoon tot persoon, afhankelijk van de algehele gezondheid, leeftijd en ernst van de symptomen.

Aanvankelijk kunnen de symptomen van Lewy-body-dementie nog vrij mild zijn en kun je vaak nog redelijk normaal functioneren, zonder er al te veel last van te hebben in de uitvoering van je dagelijkse bezigheden en taken. Naarmate de ziekte voortschrijdt en de klachten verergeren, heb je meer hulp nodig vanwege een afname van je mentale vermogens en mobiliteit. Zo zorgt de verminderde mobiliteit er bijvoorbeeld voor dat je niet meer zelfstandig ergens heen kan. In de latere stadia van de ziekte ben je vaak vaak volledig afhankelijk van anderen voor hulp en zorg, zowel van mantelzorgers als professionele zorgverleners.

Symptomen Lewy-body-dementie

Lewy-body-dementie begint geleidelijk en heeft een uitgebreid palet aan symptomen. De symptomen van Lewy-body-dementie zijn de volgende:
  • hallucinaties
  • bewegingsstoornissen
  • slechte regulatie van lichaamsfuncties (autonoom zenuwstelsel)
  • cognitieve problemen
  • slaapstoornissen
  • gedrags- en stemmingsveranderingen

Hallucinaties

Hallucinaties kunnen een van de eerste symptomen zijn van Lewy-body-dementie en komen vaak voor. Je kunt last krijgen van beelden zien die in het geheel niet aanwezig zijn (visuele hallucinaties), geluiden horen die er niet zijn (akoestische, auditieve of gehoorshallucinaties), niet aanwezige geuren ruiken (olfactorische of reukhallucinaties), het proeven van niet aanwezige smaken (gustatoire of smaakhallucinaties), je voelt dingen die er niet zijn (tactiele of gevoelshallucinaties).

Bewegingsstoornissen

Parkinsonisme (de kenmerkende combinatie van symptomen die voor het eerst beschreven is bij de ziekte van Parkinson) wordt al vroeg gezien bij de ziekte van Parkinson, maar kan zich later ook ontwikkelen bij Lewy-body-dementie . Specifieke symptomen zijn:
  • spierstijfheid of stijve spieren
  • schuifelend lopen, langzame bewegingen of bevroren houding
  • tremor of trillen, meestal in rust
  • evenwichtsproblemen en frequent vallen
  • gebogen houding
  • verlies van coördinatie
  • kleiner handschrift dan gebruikelijk voor de persoon
  • verminderde gezichtsuitdrukking
  • moeite met slikken
  • een zwakke stem

Slechte regulatie van lichaamsfuncties (autonoom zenuwstelsel)

Bloeddruk, hartslag (pols), zweten en het spijsverteringsproces worden gereguleerd door een deel van het zenuwstelsel, waarlangs boodschappen (prikkels) van de hersenen naar delen in het lichaam worden gestuurd en omgekeerd. Het autonome zenuwstelsel wordt aangetast door Lewy-body-dementie. Dit kan leiden tot duizeligheid, vallen en darmproblemen zoals obstipatie. Ook kun je last krijgen van veranderingen in lichaamstemperatuur, problemen met de bloeddruk, gevoeligheid voor warmte en koude, seksuele stoornissen, urine-incontinentie en een slecht reukvermogen.

Cognitieve problemen

Je kunt cognitieve problemen ervaren vergelijkbaar met die van de ziekte van Alzheimer, zoals onvoorspelbare veranderingen in concentratie, aandacht, alertheid, waakzaamheid, vergeetachtigheid, verdwalen, een verminderd beoordelingsvermogen en moeite met organiseren en plannen. De klachten kunnen van dag tot dag en soms gedurende de dag variëren. Deze schommelingen komen vaak voor bij Lewy-body-dementie en daarmee onderscheidt het zich van de ziekte van Alzheimer.

Slaapstoornissen

Slaapstoornissen komen vaak voor bij mensen met Lewy-body-dementie, met typisch slaperigheid overdag en een verstoorde REM-slaap. Kenmerkend zijn de volgende klachten:
  • Remslaapgedragsstoornis (rapid eye movement sleep behavior disorder), een soort slaapstoornis, waarbij je abnormaal gedrag vertoont tijdens de remslaap.
  • Overmatige slaperigheid overdag: twee of meer uur per dag slapen of steeds in slaap vallen.
  • Slapeloosheid: moeilijkheden om in slaap te vallen of te blijven slapen, of te vroeg wakker te worden.
  • Rusteloze benen syndroom: een aandoening waarbij je een zeer vervelend gevoel ervaart in je benen en waarbij je tijdens het rusten de drang voelt om je benen te bewegen om deze onaangename of ongewone sensaties te stoppen. Lopen of bewegen verlicht meestal tijdelijk de klachten.

Gedrags- en stemmingsveranderingen

Lewy-body-dementie kan leiden tot veranderingen in gedrag en stemming en deze klachten kunnen verergeren naarmate de cognitieve functies afnemen. Gedrags- en stemmingsveranderingen kunnen bestaan uit:
  • Depressie
  • Apathie (gebrek aan emotie, motivatie of enthousiasme)
  • Angst
  • Agitatie en rusteloosheid
  • Waanideeën
  • Paranoïde

Onderzoek en diagnose

Het stellen van een diagnose begint met een uitgebreid vraaggesprek waarbij ook iemand van de familie wordt betrokken. De arts zal tevens je medische voorgeschiedenis in ogenschouw nemen en lichamelijk onderzoek uitvoeren. Ook is neuropsychologisch onderzoek van belang. Hierbij worden een aantal tests afgenomen waarmee onder meer het geheugen, taal en spraak, concentratievermogen, werktempo, waarneming, ruimtelijk inzicht en planning in kaart worden gebracht. Middels een bloedonderzoek worden de niveaus van hormonen of vitamines in het lichaam gecontroleerd. Daarnaast kan beeldvormend onderzoek van de hersenen (CT- of MRI-scans) worden uitgevoerd. De evaluatie van al deze onderzoeken zal een klinische diagnose opleveren. Al deze onderzoeken moeten eventuele andere oorzaken voor het verminderen van je hersenfuncties uitsluiten, zoals een nieraandoening, een psychiatrische aandoening, alcoholisme, vitaminetekorten en doorbloedingsstoornissen.

Medicatie bij Lewy-body-dementie / Bron: Stevepb, PixabayMedicatie bij Lewy-body-dementie / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling van Lewy-body-dementie

Behandeling van Lewy-body-dementie richt zich op de symptomen teneinde de kwaliteit van leven voor zowel de patiënt als de mantelzorger(s) te maximaliseren. Naast medicamenteuze behandelingen kan ook muziektherapie en fysiotherapie nuttig zijn.

Medicijnen

Vroegtijdige behandeling van cognitieve symptomen met dezelfde geneesmiddelen die worden voorgeschreven bij de ziekte van Alzheimer kunnen soms de progressie van de ziekte tijdelijk remmen. Cholinesteraseremmers zijn geschikt bij hallucinaties en kunnen deze helpen verminderen en moeten deel uitmaken van een behandelstrategie voor de lange termijn. Soms wordt aanvullend quetiepine of clozapine voor psychose voorgeschreven.

Het behandelen van slaapstoornissen is belangrijk voor een optimale cognitieve functie. Melatonine (deze hormoon speelt een rol in het slaap-waakritme van ons lichaam) en clonazepam (dit middel brengt overprikkelde zenuwen in de hersenen tot rust) worden voorgesteld voor de behandeling van remslaapgedragsstoornis.

Levodopa kan enige verbetering in de motorische functie bieden. Levodopa helpt de hersenen bij de aansturing van spieren. Dit middel wordt gebruikt bij de ziekte van Parkinson en rusteloze benen (restless legs).

Andere behandelingen

Bij andere behandelmogelijkheden kan onder meer gedacht worden aan:
  • Fysiotherapie bij problemen met dagelijkse bewegingen en het onderhouden of opbouwen van je conditie.
  • Muziektherapie biedt de mogelijkheid om zonder woorden met elkaar te communiceren.

Prognose en levensverwachting

Er is anno 2019 nog geen genezing of definitieve behandeling voor Lewy-body-dementie ontdekt. De levensverwachting is 5 tot 7 jaar. Het is echter mogelijk dat de tijdspanne ergens tussen 2 en 20 jaar ligt, afhankelijk van verschillende factoren, waaronder je algehele gezondheid, leeftijd en ernst van de symptomen.

Lees verder

© 2018 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Lewy-body-dementie, wat is dit?Lewy-body-dementie, wat is dit?Lewy-body-dementie (LBD) is minder bekend en wordt vaak ten onrechte gediagnosticeerd als de ziekte van Parkinson. Dit o…
Dementie, wat is het?Dementie, wat is het?Dementie, een verzamelnaam voor verschillende niet-aangeboren hersenaandoeningen. Deze aandoening komt voor naarmate men…
Verschillende dementievormen zoals Alzheimer en ParkinsonVerschillende dementievormen zoals Alzheimer en ParkinsonVerschillende vormen van dementie kunnen soms voor verwarring zorgen. Er is immers geen groot verschil tussen Alzheimer…
Wat is dementie?Wat is dementie?Dementie is een hersenaandoening. Hierbij staan geheugenstoornissen op de voorgrond. Dit geheugenverlies leidt tot een v…
Alles over Dementie1 op de 1600 vrouwen gaat dood aan een vorm van dementie. Daarmee behoort dementie tot 1 van de 5 meest voorkomende vrou…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: GDJ, Openclipart (bewerkt)
  • https://www.alz.org/alzheimers-dementia/what-is-dementia/types-of-dementia/dementia-with-lewy-bodies
  • https://www.webmd.com/alzheimers/guide/dementia-lewy-bodies
  • https://www.healthline.com/health/dementia/lewy-body-dementia
  • https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/delirium-and-dementia/lewy-body-dementia-and-parkinson-disease-dementia
  • https://www.physio-pedia.com/Lewy_Body_Disease
  • Afbeelding bron 1: Dr. Andreas Becker upload here Penarc, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Lewy-body-dementie (DLB): symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 04-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!