Gezichtsvermogen: Schade aan ogen door slechte gewoonten
Het gezichtsvermogen verslechtert doorgaans bij veroudering. Veel veertigplussers dragen dan ook een bril of contactlenzen. Eén van de vaakst voorkomende oogaandoeningen bij ouderen is bijvoorbeeld leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Hoewel niet altijd mogelijk is om een oogziekte bij ouderen volledig te voorkomen, kunnen enkele stappen de achteruitgang van het gezichtsvermogen vertragen. Diverse gewoonten dragen namelijk bij aan een verminderd gezichtsvermogen.
Algemene gezondheid verwaarlozen
De
ooggezondheid is rechtstreeks verbonden met de algehele gezondheid.
Diabetes mellitus (suikerziekte), een hoog
cholesterolgehalte en een
hoge bloeddruk kunnen milde tot ernstige problemen voor de ogen veroorzaken. Het is niet altijd mogelijk om alle gezondheidsproblemen te vermijden, maar voldoende slaap krijgen, regelmatig sporten en een
gezonde en evenwichtige voeding consumeren helpt diverse gezondheidsproblemen te voorkomen.
Een goede
contactlenshygiëne hanteren is essentieel.
Contactlenzen moeten dagelijks, wekelijks of maandelijks worden vervangen. Na deze tijd moeten ze worden weggegooid. Wanneer de oude contactlenzen zijn weggegooid maar dezelfde bewaardoos wordt hergebruikt, kunnen ziektekiemen in de contactlensdoos overgebracht worden naar de nieuwe contactlenzen. Deze kunnen vervolgens in de ogen terechtkomen, wat kan leiden tot
hoornvlieszweren,
ooginfecties,
jeukende ogen, een
wazig gezichtsvermogen en een
overgevoeligheid voor licht. Het is belangrijk om de contactlensbewaardoos om de drie à vier maanden te vervangen. De bewaardoos kan ook regelmatig worden gesteriliseerd door hem gedurende vijf minuten in het water te koken.
Om de contactlenzen goed schoon te maken, is het belangrijk een speciale contactlensreiniger te gebruiken. Het gebruik van water of
speeksel verhoogt het risico op bacteriële besmetting, wat kan leiden tot een ooginfectie en
oogirritatie. Als het in bepaalde omstandigheden niet mogelijk is om contactlensvloeistof te gebruiken voor het reinigen van de contactlenzen, kan kokend water als alternatief worden gebruikt.
Geen oogbescherming dragen
Oogletsels
Veel
oogletsels zijn te voorkomen door het dragen van geschikte oogbescherming. Een aangepaste bril of oogbescherming is noodzakelijk in de volgende omstandigheden:
- aan de auto werken
- het gras maaien
- koken met olie
- lassen
- met chemicaliën werken
- vuurwerk bekijken en afsteken
- zwemmen
- …
UV-stralen
Ook een
zonnebril die
UV-stralen blokkeert, is nodig wanneer men naar buiten gaat, zodat de ogen beschermd zijn tegen schadelijke UV-stralen. Lange perioden van blootstelling aan
zonlicht kunnen leiden tot zonnebrand op het vooroppervlak van het oog (
fotokeratitis),
maculadegeneratie,
cataract,
pinguecula en pterygium, en in sommige gevallen tot
kanker van het ooglid. Het dragen van een zonnebril is ook belangrijk op bewolkte dagen.
Leefstijl
Geen evenwichtige voeding consumeren
Het eten van een evenwichtige
voeding is cruciaal voor de ooggezondheid. De ogen hebben namelijk
vitaminen en voedingsstoffen nodig om gezond te blijven, net als de rest van het lichaam. Voedingsmiddelen met vitamine C, zink, vitamine E en
omega-3 vetzuren worden aanbevolen. Deze voedingsstoffen zijn te vinden in bladgroenten, zeevruchten, noten en groenten en fruit. Water is eveneens essentieel. Als iemand niet genoeg water drinkt, kunnen
uitdrogingsverschijnselen optreden. De ogen produceren dan te weinig tranen om vochtig te blijven, wat kan leiden tot droge, rode en jeukende ogen. Ongeveer acht glazen
water per dag drinken beschermt de ogen en de algehele gezondheid.

Roken is slecht voor de ogen /
Bron: Geralt, Pixabay
Roken
Roken is schadelijk voor de algehele gezondheid en voor de ogen. Stoppen met
roken is niet eenvoudig, maar het komt de algehele gezondheid ten goede en vermindert het risico op het ontwikkelen van oogziekten die kunnen leiden tot blijvend verlies van het gezichtsvermogen.
Te veel tijd besteden aan het kijken naar schermen
Schermen maken voor de meeste mensen een vast onderdeel uit van het dagelijks leven, maar te veel tijd besteden aan het kijken naar een scherm kan schadelijk zijn voor de ogen. Mensen knipperen hierdoor minder, waardoor ze sneller last krijgen van
droge ogen,
rode ogen, jeukende ogen en
vermoeide ogen. Het nemen van voldoende pauzes is belangrijk om de ogen rust te geven en om het
Computer Vision Syndrome te voorkomen. Het is vooral belangrijk om niet te laat op de avond naar heldere schermen te kijken. Staren naar schermen bij weinig licht kan namelijk meer oogvermoeidheid en
slaapstoornissen veroorzaken.
Te weinig slapen
Een
slaapgebrek kan leiden tot spierwitte ogen, rode ogen, gezwollen ogen of jeukende ogen. Minimaal zeven uur slaap per nacht is belangrijk voor zowel de ogen als de rest van het lichaam. Het kijken naar een scherm vlak voor het slapen kan de slaap verstoren. Het is raadzaam om minimaal één uur voor bedtijd geen smartphones, tablets of computers te gebruiken.
Ogen
Geen regelmatig oogonderzoek laten uitvoeren
Veel problemen met het gezichtsvermogen kunnen worden voorkomen als ze tijdig door een oogarts worden gedetecteerd. Daarom moeten mensen
regelmatig de ogen laten controleren, afhankelijk van hun leeftijd en medische geschiedenis. Bij
oogpijn of aanhoudende
oogproblemen is een
oogonderzoek essentieel.
In de ogen wrijven en de ogen aanraken
Een gemiddelde persoon raakt ongeveer zestien keer per dag zijn
gezicht aan, wat betekent dat er zestien kansen zijn voor bacteriën om in de ogen terecht te komen.
In de ogen wrijven of deze aanraken is daarom niet verstandig. Als het toch nodig is, is het essentieel om de
handen goed te wassen om het risico op een ooginfectie te verminderen. Bij jeukende ogen kan een koud kompres helpen om de jeuk te verlichten. Als er iets in het oog zit dat irritatie veroorzaakt, moet dit voorzichtig worden uitgespoeld met water of de oogarts moet worden geraadpleegd.

Voorzichtigheid is geboden bij het aanbrengen, dragen en verwijderen van make-up rond de ogen /
Bron: Manuel Marín, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)Make-up misbruiken
Voorzichtigheid is geboden bij het aanbrengen en dragen van
make-up rond de ogen. Verwijder altijd de make-up aan het einde van de dag en wees uiterst voorzichtig bij het aanbrengen van cosmetica op of in de buurt van de ogen. Het aanbrengen van eyeliner of mascara te dicht bij de wimperlijn kan de olieklieren verstoppen en leiden tot een ophoping van bacteriën. Het is belangrijk om mascara en andere make-up om de drie maanden te vervangen om te voorkomen dat zich gevaarlijke bacteriën vormen die ooginfecties kunnen veroorzaken.
Te veel op kunsttranen of andere oogsmeermiddelen vertrouwen
Kunsttranen of oogsmeermiddelen kunnen de bloedtoevoer naar de ogen verminderen, waardoor de ogen minder bloeddoorlopen lijken. Overmatig gebruik van deze middelen kan ervoor zorgen dat de ogen eraan gewend raken. Als iemand voortdurend
oogdruppels gebruikt om van bloeddoorlopen ogen af te komen, is het verstandig een oogarts te bezoeken.
Wimpers uittrekken
De
wimpers helpen voorkomen dat stof en vuil in het oog komen. Mensen die hun wimpers uittrekken doen dit vaak als reactie op
stress en
angst. Het verminderen van stress en het beheersen van angst is belangrijk om deze gewoonte te stoppen.
Ooggezondheid en de invloed van omgevingsfactoren
Blootstelling aan luchtvervuiling en de gezondheid van de ogen
Luchtvervuiling kan aanzienlijke schade aan de ogen veroorzaken, vooral in stedelijke gebieden met hoge concentraties van fijnstof, roet en andere verontreinigende stoffen. Deze deeltjes kunnen de ogen irriteren, leiden tot ontstekingen, droge ogen en zelfs verergering van bestaande oogaandoeningen zoals allergieën of astma. Het dragen van een zonnebril of oogbescherming kan helpen om de ogen te beschermen tegen deze vervuilende stoffen.
Effecten van klimaatverandering op de ogen
Klimaatverandering heeft invloed op de luchtkwaliteit en weersomstandigheden, wat op zijn beurt gevolgen heeft voor de gezondheid van de ogen. Hevige luchtvervuiling, extreme droogte en verhoogde blootstelling aan UV-straling kunnen de ogen uitdrogen, irritaties veroorzaken en het risico op oogziekten verhogen. Het is van belang om rekening te houden met veranderende klimaatomstandigheden en preventieve maatregelen te nemen, zoals het dragen van oogbescherming bij intensieve blootstelling aan de zon of droge lucht.
Ooggezondheid en werkgerelateerde risico's
Blootstelling aan schadelijke stoffen op de werkvloer
Veel mensen zijn dagelijks blootgesteld aan schadelijke stoffen op de werkvloer die schadelijk kunnen zijn voor de ogen, zoals chemicaliën, rook, stof of schadelijke gassen. Dit verhoogt het risico op irritatie, allergische reacties en ooginfecties. Werknemers die in risicovolle omgevingen werken, zoals laboratoria of fabrieken, moeten altijd de juiste beschermende uitrusting dragen, zoals veiligheidsbrillen, om hun ogen te beschermen tegen deze stoffen.
Langdurige blootstelling aan computerschermen en oogvermoeidheid
Werken met computers, tablets en smartphones voor lange periodes kan leiden tot oogvermoeidheid, een aandoening die vaak wordt geassocieerd met droge ogen, hoofdpijn en verminderde concentratie. Deze symptomen worden vaak aangeduid als het "digitale oogsyndroom." Het is belangrijk om regelmatig pauzes te nemen, de werkhouding aan te passen en de omgeving te optimaliseren (bijvoorbeeld door het gebruik van schermfilters of het instellen van oogvriendelijke verlichting) om de belasting van de ogen te verminderen.
Oudere leeftijd en oogaandoeningen: preventie en zorg
Leeftijdsgebonden oogaandoeningen en hun impact
Naarmate we ouder worden, neemt het risico op het ontwikkelen van oogaandoeningen zoals cataract, glaucoom en maculadegeneratie toe. Deze aandoeningen kunnen de kwaliteit van leven verminderen, omdat ze het gezichtsvermogen beïnvloeden en dagelijkse activiteiten bemoeilijken. Vroegtijdige detectie door regelmatige oogonderzoeken kan de progressie van deze aandoeningen vertragen en in sommige gevallen zelfs de behandeling verbeteren. Preventieve maatregelen zoals een gezonde levensstijl en het vermijden van schadelijke gewoonten kunnen het risico verminderen.
Aanpassingen in de leefomgeving voor ouderen met oogaandoeningen
Voor ouderen met verminderde gezichtsvermogen kunnen kleine aanpassingen in de leefomgeving helpen om de veiligheid en het comfort te verbeteren. Het verlichten van donkere hoeken in huis, het gebruik van vergrootglazen of speciale verlichting, en het installeren van handgrepen en antislipmatten kan het risico op vallen en verwondingen verminderen. Daarnaast kan het aanpassen van technologie, zoals het gebruik van spraakherkenning of grotere lettertypen op elektronische apparaten, de algehele ervaring verbeteren.
Voeding en de rol van antioxidanten in ooggezondheid
Voedingsstoffen die het gezichtsvermogen ondersteunen
Er zijn verschillende voedingsstoffen die cruciaal zijn voor het behoud van een gezond gezichtsvermogen. Vitamine A, luteïne, zeaxanthine, vitamine C en E, zink en omega-3 vetzuren spelen een belangrijke rol in het beschermen van de ogen tegen schade door vrije radicalen en het bevorderen van een goede visuele functie. Het consumeren van een evenwichtig voedingspatroon met voldoende groene bladgroenten, vis, bessen en noten kan helpen het risico op oogaandoeningen te verlagen en het gezichtsvermogen te ondersteunen.
Antioxidanten en hun effect op de preventie van leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD)
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD) is een van de meest voorkomende oorzaken van blindheid bij ouderen. Antioxidanten zoals luteïne en zeaxanthine, die te vinden zijn in groene groenten zoals spinazie en boerenkool, kunnen de gezondheid van het netvlies ondersteunen en het risico op AMD verminderen. Onderzoek toont aan dat een dieet rijk aan deze antioxidanten de progressie van maculadegeneratie kan vertragen en de kans op verlies van gezichtsvermogen kan verminderen.
Psychologische effecten van slecht gezichtsvermogen
Depressie en sociale isolatie door gezichtsverlies
Mensen met slecht gezichtsvermogen kunnen moeite hebben om dagelijkse activiteiten uit te voeren, wat kan leiden tot gevoelens van frustratie, angst en depressie. Het verlies van onafhankelijkheid kan ook bijdragen aan sociale isolatie, omdat de persoon zich minder geneigd voelt om deel te nemen aan sociale of werkgerelateerde activiteiten. Het is belangrijk om psychologische ondersteuning te bieden aan patiënten met een verminderd gezichtsvermogen om hen te helpen omgaan met de emotionele en sociale uitdagingen die gepaard gaan met gezichtsverlies.
Cognitieve achteruitgang en oogaandoeningen
Er is steeds meer bewijs dat er een verband bestaat tussen gezichtsverlies en cognitieve achteruitgang, vooral bij ouderen. Het vermogen om visuele informatie te verwerken heeft invloed op de mentale gezondheid en het cognitieve functioneren. Verminderd gezichtsvermogen kan leiden tot verminderde cognitieve prestaties, zoals geheugenproblemen en verminderde concentratie. Het behoud van een gezond gezichtsvermogen kan dus niet alleen het fysieke welzijn verbeteren, maar ook bijdragen aan de mentale gezondheid op lange termijn.
Praktische tips voor het leven met schade aan ogen door slechte gewoonten
Slechte gewoonten kunnen aanzienlijke schade veroorzaken aan je gezichtsvermogen. Het is belangrijk om bewust te zijn van de invloeden die je dagelijks gedrag kan hebben op je ogen. Of het nu gaat om langdurig schermgebruik, onjuiste voeding of het negeren van ooggezondheidspraktijken, de gevolgen kunnen ingrijpend zijn. Hier zijn enkele praktische tips om schade aan je ogen te voorkomen en te verminderen, en hoe je gezond met je gezichtsvermogen omgaat.
Beperk schermtijd en rust je ogen uit
Langdurig kijken naar een scherm kan leiden tot digitale oogvermoeidheid, wat resulteert in symptomen zoals droge ogen, wazig zicht en hoofdpijn. Dit kan schade veroorzaken aan je gezichtsvermogen op de lange termijn. Zorg ervoor dat je regelmatig pauzes neemt van het scherm. Een goede regel is de 20-20-20 regel: elke 20 minuten, kijk 20 seconden naar iets op 20 voet afstand. Dit helpt om de belasting op je ogen te verminderen. Daarnaast kan het dragen van een bril met een filter voor blauw licht je ogen beschermen tegen de schadelijke effecten van schermgebruik. Als je merkt dat je moeite hebt met je gezichtsvermogen door deze gewoonten, kan een
oogonderzoek bij een specialist nuttig zijn om je ogen te laten controleren op mogelijke schade.
Verbeter je voedingspatroon voor gezondere ogen
Een slecht voedingspatroon kan bijdragen aan oogproblemen, zoals leeftijdsgebonden maculadegeneratie en andere visuele aandoeningen. Het is belangrijk om te zorgen voor een evenwichtig
voedingspatroon met voedingsmiddelen die rijk zijn aan antioxidanten, zoals vitamine C, E en A, en mineralen zoals zink. Groenten zoals spinazie en boerenkool, evenals vette vis zoals zalm, bevatten voedingsstoffen die je ogen helpen beschermen tegen schade door vrije radicalen. Voedingsmiddelen die rijk zijn aan omega-3-vetzuren kunnen ook helpen om droge ogen te voorkomen, wat vaak een gevolg is van slechte gewoonten zoals langdurig contact met schermen. Dit zal niet alleen bijdragen aan je algehele gezondheid, maar ook helpen je gezichtsvermogen in topvorm te houden.
Bescherm je ogen tegen schadelijke invloeden van de zon
Een andere slechte gewoonte die schade aan je ogen kan veroorzaken, is het negeren van de bescherming tegen de zon. Langdurige blootstelling aan uv-straling kan leiden tot oogaandoeningen zoals cataract en maculadegeneratie. Het dragen van een zonnebril met uv-bescherming kan je ogen helpen beschermen tegen schadelijke stralen. Het is ook een goed idee om een hoed te dragen om extra bescherming te bieden tegen de zon. Als je veel tijd buiten doorbrengt, overweeg dan zonnebrillen die speciaal zijn ontworpen om uv-straling tegen te houden. Dit kan bijdragen aan het voorkomen van schade aan de ogen op de lange termijn.
Raadpleeg een specialist voor oogzorg
Als je merkt dat je ogen steeds meer last hebben van vermoeidheid, droogte of wazig zicht, is het belangrijk om een oogarts te raadplegen. Regelmatige
oogonderzoeken kunnen vroegtijdig problemen detecteren, zodat je tijdig actie kunt ondernemen. Oogartsen kunnen je adviseren over de juiste gewoonten en het gebruik van hulpmiddelen, zoals correctieve brillen of lenzen, om je gezichtsvermogen te ondersteunen. Ze kunnen ook aanbevelingen doen voor de behandeling van oogproblemen die voortkomen uit slechte gewoonten, zoals droge ogen of digitale oogvermoeidheid. Zorg ervoor dat je geen symptomen negeert, want vroege detectie kan helpen verdere schade te voorkomen.
Door bewust te zijn van de gewoonten die je gezichtsvermogen kunnen beschadigen, kun je stappen ondernemen om je ogen te beschermen en gezond te houden. Het implementeren van deze eenvoudige maar effectieve tips kan bijdragen aan het behoud van een goed gezichtsvermogen op de lange termijn.
Misvattingen rond gezichtsvermogen: schade aan ogen door slechte gewoonten
Veel mensen maken zich zorgen over hun
gezicht en gezichtsvermogen en vrezen dat alledaagse gewoonten ernstige schade kunnen veroorzaken. Hoewel sommige praktijken inderdaad een negatief effect kunnen hebben op de gezondheid van de
ogen, zijn er ook veel misvattingen over wat wel en niet schadelijk is. Hieronder bespreken we enkele veelvoorkomende misverstanden.
Lezen in het donker bederft het zicht
Hoewel lezen bij weinig licht de
ogen kan vermoeien en leiden tot tijdelijke ongemakken zoals hoofdpijn of droge ogen, veroorzaakt het geen blijvende schade. De ogen moeten harder werken om contrasten waar te nemen, maar dit leidt niet tot verslechtering van het gezichtsvermogen op lange termijn.
Te veel schermtijd maakt je blind
Langdurig staren naar schermen kan leiden tot digitale oogvermoeidheid, met symptomen zoals droge ogen, wazig zicht en
hoofdpijn. Dit is echter een tijdelijk probleem en veroorzaakt geen blijvende blindheid. Het toepassen van de 20-20-20-regel – elke 20 minuten 20 seconden in de verte kijken – kan helpen de belasting te verminderen.
Slapen met contactlenzen, tenzij ze speciaal daarvoor ontworpen zijn, kan het risico op infecties en zuurstoftekort in het hoornvlies vergroten. Dit verhoogt de kans op een
huidinfectie of ernstigere oogproblemen, zoals hoornvlieszweren, die het zicht permanent kunnen aantasten.
Te veel suiker eten veroorzaakt slechte ogen
Hoewel overmatige suikerconsumptie geen directe oogschade veroorzaakt, kan het wel bijdragen aan aandoeningen zoals
suikerziekte. Onbehandelde diabetes kan diabetische retinopathie veroorzaken, wat kan leiden tot ernstig gezichtsverlies. Een
evenwichtig voedingspatroon is daarom essentieel voor een goede ooggezondheid.
Alcoholconsumptie heeft geen invloed op het gezichtsvermogen
Overmatig gebruik van
alcohol kan op lange termijn neurologische schade veroorzaken, inclusief optische neuropathie, wat het zicht kan beïnvloeden. Chronisch alcoholmisbruik kan het risico op wazig of dubbelzien vergroten, evenals een verminderd contrast- en kleurenzicht.
Ogen wrijven is onschuldig
Hoewel het verleidelijk kan zijn om in de ogen te wrijven bij irritatie, kan dit schade veroorzaken aan het hoornvlies en de oogdruk verhogen. Overmatig wrijven kan bovendien het risico op infecties verhogen, vooral als er vuil of bacteriën op de handen zitten. In sommige gevallen kan dit leiden tot structurele veranderingen in het hoornvlies, zoals keratoconus, een aandoening die het gezichtsvermogen aantast.
Lees verder