InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Dyscalculie: Rekenkundige leerstoornis bij kind

Dyscalculie: Rekenkundige leerstoornis bij kind

Dyscalculie: Rekenkundige leerstoornis bij kind Moeite hebben met rekenen, komt bij kinderen vaak voor. Soms heeft een kind echter grote problemen met getallen of anders haalt hij erg lage punten op wiskundetesten, terwijl hij toch goed scoort bij andere vakken. Het kind lijdt dan mogelijk aan een rekenkundige leerstoornis die bekend staat als ‘dyscalculie’. Het kind heeft een gemiddelde intelligentie en scoort vaak goed op andere vakken, maar rekenen en wiskunde zijn erg moeilijk voor het kind, waardoor soms ook angst ontstaat voor deze vaardigheid. Diverse tips en behandelingen helpen kinderen met deze stoornis in rekenen, zodat ze hiermee beter om kunnen leren gaan.

Epidemiologie van aandoening bij kinderen

Tot 7% van de basisschoolleerlingen heeft dyscalculie. De leerstoornis op het gebied van rekenen komt even vaak voor als dyslexie, een andere leerstoornis waarbij een kind het moeilijk heeft om te lezen en te spellen.

Oorzaken van rekenkundige leerstoornis

Dyscalculie is een aandoening die tot stand komt door afwijkingen in de hersenen. De aandoening maakt het moeilijk om berekeningen uit te voeren. De leerstoornis is soms aanwezig in gezinnen, maar wetenschappers hebben anno november 2018 nog geen genen gevonden die geassocieerd zijn met dyscalculie.

Risicofactoren van leerstoornis op het gebied van rekenen

Dyscalculie is mogelijk geassocieerd met Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). Tot 60% van de patiënten met ADHD lijdt namelijk ook aan een leerstoornis, zoals dyscalculie.

Symptomen bij kind

Subiteren

De vroegste verschijning van dyscalculie is een probleem om direct zonder te tellen, te overzien hoeveel objecten er in een kleine groep zijn (subiteren). Kinderen vanaf vijf jaar kunnen zes objecten subiteren. Ze herkennen namelijk bepaalde patronen of structuren. Kinderen met dyscalculie kunnen echter minder objecten subiteren, en zelfs wanneer ze correct zijn, duurt het langer dan hun leeftijdsgenoten om het aantal te identificeren.

Tellen

Verder treden ook andere problemen op met tellen. Ze rekenen nog op hun vingers lang nadat kinderen van dezelfde leeftijd hiermee al gestopt zijn. Ook het basisbegrip van getallen, of de 'getalswaarneming', werkt mogelijk niet goed. Dit maakt het moeilijk om snel te weten of bijvoorbeeld het getal 8 groter is dan 6.

Angst

Een kind met dyscalculie heeft ook veel angst voor cijfers. Hij kan bijvoorbeeld in paniek raken bij de gedachte aan rekenhuiswerk.

Andere problemen

Andere dingen die schoolgaande kinderen met dyscalculie moeilijk vinden, zijn:
  • breuken begrijpen
  • de klok aflezen
  • de tijd vertellen
  • dingen schatten, zoals hoe lang iets duurt of de hoogte van het plafond
  • een nummer (1) aan het bijbehorende woord (één) koppelen
  • elementaire wiskunde, zoals optellen, aftrekken en vermenigvuldigen
  • geld tellen geld teruggeven
  • grafieken en diagrammen begrijpen (visueel-ruimtelijke concepten)
  • telefoonnummers of postcodes onthouden

Elke activiteit op basis van cijfers of rekenen – zelfs buiten de school – is mogelijk frustrerend voor kinderen met dyscalculie. Een kind met deze leerstoornis geraakt bijvoorbeeld overstuur van spellen waarbij voortdurend moet worden geteld of gescoord.

Diagnose en onderzoeken

Als het kind het moeilijk heeft met getallen, is het belangrijk een arts te raadplegen om problemen met het gezichts- of gehoorvermogen uit te sluiten die ook het leervermogen aantasten. Verder is het verstandig om een gesprek aan te gaan met de wiskundeleraar van het kind om te begrijpen waarmee het kind problemen heeft. Het is dan ook nuttig om te praten met andere leraren om te weten te komen of het kind ook bij andere vakken problemen ervaart.

Als een arts, ouder en leerkracht vermoeden dat het kind lijdt aan dyscalculie, is een afspraak bij een onderwijsspecialist zoals een bevoegde orthopedagoog of psycholoog nodig. Hij praat met een ouder en het kind en test de rekenkundige vaardigheden om te helpen bepalen of het kind lijdt aan deze leerstoornis. Het testen van het kind is de enige manier om zeker te weten of het kind lijdt aan de aandoening. De testen kijken naar vier belangrijke dingen:
  • Computationele vaardigheden: Het vermogen om rekenkundige bewerkingen te doen. Jongere kinderen krijgen mogelijk te maken met problemen met het optellen of aftrekken, en oudere kinderen kunnen problemen krijgen bij het vermenigvuldigen, bij het delen en bij het maken van breuken.
  • Hoofdrekenen: Het vermogen om rekenkundige problemen in het hoofd te maken.
  • Kwantitatieve redeneren: Het vermogen om woordproblemen te begrijpen en op te lossen
  • Vloeiend rekenen: Het vermogen om elementaire rekenkundige feiten eenvoudig terug op te roepen, zoals 5 x 3 = 15, of het vermenigvuldigen van breuken.

Een expert bekijkt deze testen en stelt een rapport samen, hetgeen nuttig is voor het opstellen van een behandelplan waarbij een kind de juiste hulp kan krijgen.

Behandeling van kind met dyscalculie

Onderwijsspecialisten, onderwijspsychologen of neuropsychologen die gespecialiseerd zijn in dyscalculie, bevelen volgende adviezen aan om het begrip van een kind over rekenen te verbeteren:
  • op rekenen gebaseerde leerspelletjes
  • speciaal ontworpen lesplannen
  • veel vaker rekenkundige vaardigheden oefenen dan andere leerlingen

Tips voor problemen met wiskunde, getallen en rekenen

Dankzij enkele tips kan een kind met deze leerstoornis beter leren rekenen en werken met getallen, en heeft hij minder angst.
  • computertijd inplannen om rekengames te spelen
  • de juiste hulpmiddelen gebruiken, zoals een eenvoudig te gebruiken rekenmachine en veel vlakgommen.
  • een rekenmachine gebruiken tijdens rekenlessen en testen
  • extra tijd gebruiken om testen af te ronden
  • foto's van problemen met rekenwoorden maken
  • hard werk prijzen, niet het resultaat
  • hulp vragen aan een ervaren wiskundeleraar
  • lessen op laten nemen
  • manieren aanleren om met angst om te gaan
  • praten over de rekenleerstoornis
  • privé praten met leraren over de toestand van het kind en de behoefte aan onderwijs
  • ritme en muziek gebruiken om rekenkundige feiten en stappen te leren
  • ruitjespapier gebruiken, wat helpt om kolommen en cijfers recht en netjes te houden
  • vingers en papier gebruiken bij het tellen
  • zorgen voor een stille werkruimte

Lees verder

© 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Dyscalculie: oorzaak, symptomen, behandeling, diagnoseDyscalculie: oorzaak, symptomen, behandeling, diagnoseDyscalculie is een stoornis, waarbij het moeilijk is om reken- en wiskundekennis toe te passen. Dit kan voor grote probl…
Wat is dyscalculie en hoe leer je er mee leven?Wat is dyscalculie en hoe leer je er mee leven?De meeste mensen weten wel wat dyslexie is, dat wil zeggen “het niet kunnen lezen”, maar dyscalculie is veel minder beke…
Wat is dyscalculie?In onze moderne samenleving komen overal getallen en cijfers voor; met klok kijken, vertrektijden van de trein, groente…
Kinderen met dyscalculie in het reguliere onderwijsKinderen met dyscalculie in het reguliere onderwijsAls er wordt gesproken over dyscalculie in het reguliere onderwijs dan gaat het over kinderen die moeite hebben met reke…
Kinderpsychiatrie: specifieke ontwikkelingsstoornissenEr zijn twee groepen ontwikkelingsstoornissen. Je hebt de specifieke ontwikkelingsstoornissen waarbij er een stoornis be…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Geraadpleegd op 30 november 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Developmental Dyscalculia: A New Understanding of Early Warning Signs, https://www.additudemag.com/dyscalculia-symptoms-diagnosis-children/?tos=accepted
  • Dyscalculia : Causes, Symptoms, and Prevalence, https://dopasolution.com/dyscalculia/
  • Dyscalculie: wat is het en hoe herken je het? , https://www.zwijsen.nl/inspiratie/dyscalculie-wat-het-en-hoe-herken-je-het
  • Vlot herkennen van kleine hoeveelheden ('subiteren'), http://www.digilijnrekenen.nl/digilijn2/a104.html
  • What Is Dyscalculia? What Should I Do if My Child Has It?, https://www.webmd.com/add-adhd/childhood-adhd/dyscalculia-facts#1

Reageer op het artikel "Dyscalculie: Rekenkundige leerstoornis bij kind"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 03-12-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!