InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Allergisch astma: Ontstoken luchtwegen door allergenen

Allergisch astma: Ontstoken luchtwegen door allergenen

Allergisch astma: Ontstoken luchtwegen door allergenen Allergisch astma is een aandoening waarbij een ontsteking van de onderste luchtwegen tot stand komt door het inademen van allergenen (uitlokkende stoffen van een allergische reactie). Voorbeelden van deze allergenen zijn onder andere tabaksrook, pollen, huisstofmijt en huidschilfers van dieren. De inademing van deze stoffen veroorzaakt astma-aanvallen die zich kenmerken door onder andere ademhalingsproblemen, strakheid op de borst en een zwelling van de luchtwegen. Patiënten met deze aandoening zijn veelal gebaat met zelfzorgmaatregelen, namelijk het identificeren en vervolgens vermijden van de uitlokkende factoren. Ook het nemen van medicijnen biedt een mogelijke verlichting van de klachten. Dankzij deze maatregelen is het goed mogelijk om te leven met allergisch astma.

Epidemiologie van allergisch astma

Ongeveer 235 miljoen patiënten wereldwijd hebben astma. Dezelfde allergenen die bij sommige patiënten niesbuien en tranende ogen veroorzaken, leiden bij anderen tot een astma-aanval. Allergisch astma is het meest voorkomende type astma. Ongeveer 90% van de kinderen met astma in de kindertijd heeft allergieën, in vergelijking met ongeveer 50% van de volwassenen met astma.

Oorzaken van ontstoken luchtwegen

De oorzaak van allergisch astma is complex. Wellicht ligt een combinatie van meerdere genetische factoren en omgevingsfactoren aan de basis van de ontwikkeling van de aandoening waarbij een ontsteking ontstaat van de onderste luchtwegen.

Genen

Wanneer een familielid met allergisch astma of een andere allergische aandoening aanwezig is, stijgt het risico namelijk om astma te ontwikkelen. Meer dan honderd genen zijn geassocieerd met allergisch astma, maar elk gen is een risicofactor in slechts één of enkele populaties. Veel geassocieerde genen zijn betrokken bij de immuunrespons van het lichaam. Andere genen spelen een rol bij de long- en luchtwegfunctie.

Omgevingsfactoren

Niet iedereen met een variatie in één van de allergische astma-geassocieerde genen ontwikkelt de aandoening. De blootstelling aan bepaalde omgevingsfactoren draagt ook bij tot de ontwikkeling van de ziekte. Deze blootstellingen veroorzaken zogenaamde epigenetische veranderingen in het DNA. Epigenetische veranderingen wijzigen DNA zonder de DNA-sequentie te veranderen. Ze tasten de genetische activiteit aan en reguleren de eiwitproductie, wat de ontwikkeling van allergieën bij daarvoor gevoelige patiënten tot stand brengt.

Tabaksrook is een uitlokkende stof voor allergisch astma / Bron: Geralt, PixabayTabaksrook is een uitlokkende stof voor allergisch astma / Bron: Geralt, Pixabay

Oorzaken van klachten

De astma-aanvallen veroorzaakt bij allergisch astma zijn het gevolg van ontstoken luchtwegen. Bij allergisch astma vinden de aanvallen plaats wanneer de patiënt allergenen (uitlokkende stoffen) inademt, waardoor een allergische reactie ontstaat. Allergenen zijn onschadelijke stoffen waarop het immuunsysteem van het lichaam foutief reageert omdat het lichaam denkt dat ze schadelijk zijn. Veel voorkomende allergenen zijn pollen, stof, huidschilfers van dieren, tabaksrook, parfum, kakkerlakkenfaeces en schimmels. De immuunrespons leidt tot de symptomen van astma. Allergisch astma is de meest voorkomende vorm van de aandoening. Een kenmerk van astma is bronchiale hyperreactiviteit. Dit houdt in dat de luchtwegen bijzonder gevoelig zijn voor irriterende stoffen en hierop excessief gaan reageren..

Overervingspatroon

Allergisch astma is soms gedurende generaties lang in families aanwezig, maar het overervingspatroon is onbekend anno december 2018. Patiënten met mutaties (wijzigingen) in één of meer van de bijbehorende genen erven een verhoogd risico op allergisch astma, maar niet de aandoening zelf. Omdat allergisch astma een complexe aandoening is waarbij een combinatie van genetische en omgevingsfactoren nodig is om de ziekte te veroorzaken, ontwikkelen niet alle patiënten met een mutatie in een met astma geassocieerd gen de aandoening.

Geassocieerde aandoeningen

Sommige patiënten met allergisch astma hebben een andere allergische aandoening, zoals hooikoorts (allergische rhinitis) of voedselallergieën. Astma maakt soms deel uit van een reeks van allergische aandoeningen. De ontwikkeling van deze aandoeningen volgt meestal een patroon, te beginnen met eczeem (atopische dermatitis: huidziekte met jeuk), gevolgd door voedselallergieën, dan hooikoorts en ten slotte astma. Niet alle patiënten met astma ervaren echter deze reeks van allergische aandoeningen en niet alle patiënten met één allergische ziekte ontwikkelen andere allergische aandoeningen.

Symptomen van astma-aanvallen

Ademhalingsproblemen

Astma is een ademhalingsstoornis die zich kenmerkt door een ontsteking van de luchtwegen en terugkerende perioden van ademhalingsmoeilijkheden. Bij een astma-aanval treedt een samentrekking (contractie) van de spieren rond de luchtwegen op (bronchoconstrictie), waardoor de luchtwegen vernauwen en de ademhaling bemoeilijkt wordt. Hoesten, piepen, een snelle ademhaling, strakheid van de borstkas en kortademigheid zijn enkele tekenen die hierbij optreden.

Zwelling van luchtwegen

Bovendien leidt de immuunreactie tot zwelling van de luchtwegen en een overproductie van slijm. Tijdens een aanval heeft een getroffen patiënt last van benauwdheid op de borst, een piepende ademhaling, kortademigheid en hoesten. Na verloop van tijd vergroten de spieren rond de luchtwegen worden (hypertrofie), waardoor de luchtwegen verder vernauwen.

Tips om om te gaan met uitlokkende stoffen (allergenen)

Omdat allergenen overal voorkomen, is het belangrijk dat patiënten met allergisch astma hun allergenen kennen en leren hoe ze een aanval kunnen voorkomen.

Binnen blijven als het aantal pollen hoog is

Houd de ramen gesloten in het pollenseizoen. Is het warm, dan gebruiken patiënten een airconditioner met een schone luchtfilter. Gebruik geen oude airconditioner als deze muf of beschimmeld ruikt. Gebruik geen verdampingskoeler.

Huisdieren veroorzaken mogelijk allergisch astma / Bron: Kim BolsHuisdieren veroorzaken mogelijk allergisch astma / Bron: Kim Bols

Huisdierallergieën controleren

Heeft een patiënt huisdieren en heeft hij allergisch astma, dan is het verstandig om te controleren of de huisdieren mogelijk leiden tot de klachten. Huisdieren komen beter niet in de slaapkamer. Hoge niveaus van kattenallergenen kunnen nog maandenlang in een huis of appartement rondhangen nadat katten niet meer in huis leven. Stoffen of sprays die claimen om allergenen voor huisdieren te verminderen, zijn niet bewezen effectief.

Huisstofmijt vermijden

Deze microscopische beestjes leven in stoffen en tapijten. Wikkel de kussens, matras en boxspring in allergeenbestendige hoezen. Was de lakens en ander beddengoed één keer per week in warm water. Verwijder kamerbreed tapijt indien mogelijk. Ruim ruimtes op waar stof zich kan verzamelen, zoals zware gordijnen, gestoffeerde meubels en stapels kleding. Als een kind allergisch astma is, is het verstandig om alleen wasbare knuffels aan te schaffen.

Keuken en badkamer schoon en droog houden

Als een patiënt allergisch is voor kakkerlakken en deze zijn thuis aanwezig, dan is het verstandig om een ongediertebestrijdingsbedrijf te raadplegen. Insectensprays zijn hierbij namelijk niet effectief. Alle bronnen van voedsel in huis moeten verwijderd worden, zelfs kleine kruimels in het tapijt. Laat de afzuigventilator draaien bij het koken of het douchen, om de vochtigheid in de kamer te verlagen.

Verstandige luchtfilters kiezen

Grote HEPA-kamerluchtfilters verwijderen rook en andere kleine deeltjes (zoals pollen) uit een kamer, maar alleen wanneer de ventilator aan staat. Ze verlagen de luchtvochtigheid niet of verminderen geen huisstofmijt. Elektronische luchtreinigers maken ozon, waardoor sneller ontstekingen in de luchtwegen ontstaan.

Vochtigheid binnenshuis regelen

Als er meer dan 40% vocht in huis is, gebruik dan een ontvochtiger of airconditioner. Hierdoor droogt de lucht uit, en vertraagt de groei van schimmels, kakkerlakken en huisstofmijt. Eventuele daklekken moeten professioneel hersteld worden.

Voorzichtig zijn met werken buitenshuis

Tuinieren en harken verwoesten mogelijk pollen en schimmels. Draag een HEPA-filtermasker buitenshuis om de hoeveelheid stuifmeel en schimmeldeeltjes die in de longen terechtkomen te verminderen.

Diverse medicijnen verlichten de klachten / Bron: Stevepb, PixabayDiverse medicijnen verlichten de klachten / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicijnen voor behandelen van allergische reactie

Vrij verkrijgbare medicatie

Door de tips te volgen, verbeteren al veel symptomen. Mogelijk zijn toch nog allergie- en astmamedicijnen nodig om aanvallen te behandelen. Nasale allergiemedicatie (via de neus ingenomen) die de patiënt niet slaperig maakt, zoutspoelingen en decongestiva neussprays behandelen de klachten. Wel mag de patiënt deze middelen maar slechts voor een paar dagen gebruiken. Werken deze niet, dan mag de patiënt neussteroïde sprays en sterkere antihistaminica gebruiken. Als deze evenmin werken, dan is het verstandig om met een arts te praten over andere behandelingen.

Voorgeschreven medicatie

Er zijn veel goede astmamedicijnen, zoals geïnhaleerde (ingeademde) steroïden, die ontstekingen bestrijden, en luchtwegverwijders, die de luchtwegen openen. Als traditionele behandelingen bij allergisch astma niet helpen, zet de arts een injecteerbaar medicijn in die de IgE-niveaus verlaagt. Ook zijn langwerkende anticholinergische medicijnen naast de standaard onderhoudsmedicatie bruikbaar om de symptomen onder controle te houden. Deze medicijnen zijn inzetbaar bij alle patiënten van zes jaar en ouder.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Het verband tussen astma en hooikoortsAstma is een aandoening van de ademhalingsorganen en hooikoorts heeft te maken met de aanmaak van histamine in je lichaa…
Astma (chronische ontsteking van de luchtwegen)Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen. Niet iedereen die astma heeft, heeft dezelfde symptomen. De ene pa…
Wat is een huisstofmijtallergie?Een allergie is een overdreven reactie van het immuunsysteem (afweersysteem) op onschadelijke stoffen uit de omgeving. D…
Tips om benauwdheid bij astma te voorkomenAstma is een ziekte die niet overgaat, maar het voorkomen van prikkels kan er voor zorgen dat patiënten minder last hebb…
Informatie over pinda-allergieInformatie over pinda-allergieHeel wat Nederlanders hebben last van een allergie. Een allergie wil zeggen dat zodra iemand met de betreffende stof in…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bykst, Pixabay
  • Geraadpleegd op 11 december 2018:
  • Allergic asthma, https://ghr.nlm.nih.gov/condition/allergic-asthma#synonyms
  • Allergic Asthma, https://www.webmd.com/asthma/guide/allergic-asthma#1
  • Allergic Asthma: A Common Type of Asthma, https://www.verywellhealth.com/all-about-allergic-asthma-200580
  • Allergisch astma, https://allesoverallergie.nl/allergisch-astma
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • What Is Allergic Asthma, the Most Common Type of Asthma?, https://www.health.com/asthma/allergic-asthma
  • What Is Allergic Asthma?, https://www.everydayhealth.com/hs/allergic-asthma-in-adults/allergic-asthma/
  • What Is Allergic Asthma?, https://www.webmd.com/asthma/allergic-asthma-what-is-it#1
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Kim Bols
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Allergisch astma: Ontstoken luchtwegen door allergenen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 12-12-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Allergieën
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!