InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Ooginfecties door seksueel overdraagbare aandoening (soa)

Ooginfecties door seksueel overdraagbare aandoening (soa)

Ooginfecties door seksueel overdraagbare aandoening (soa) Veel seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) infecteren de slijmvliesoppervlakten van de geslachtsorganen. De patiënt krijgt dan te maken met bijvoorbeeld een abnormale vaginale afscheiding, een branderig gevoel bij het plassen, wratten of zweren in het genitale gebied. Soms infecteren soa’s echter ook andere lichaamsdelen, zoals de keel en de mond. Bepaalde seksueel overdraagbare organismen vinden echter ook hun weg naar minder bekende plaatsen, zoals de menselijke ogen. Dit gebeurt vooral bij chlamydia, gonorroe, hepatitis B, herpes, schaamluizen en syfilis. Wanneer soa’s ooginfecties veroorzaken, kampt de patiënt mogelijk met ernstige of vervelende symptomen zoals roodheid, een oogontsteking en een oogafscheiding. Antibiotica en antivirale medicijnen zijn beschikbaar om de infecties te verhelpen. Via enkele strategieën is het mogelijk om de kans op het krijgen van een ooginfectie veroorzaakt door een soa, te verlagen.

Chlamydia en gonorroe

Oorzaken

De meest voorkomende bacteriële soa’s zijn chlamydia en gonorroe. De bacteriën die het genitale gebied infecteren, hebben een voorkeur voor de warme, vochtige atmosfeer. De ogen zijn niet de eerste keuze, maar de soms opteren bacteriën toch voor deze plaats. Wanneer chlamydia het oog infecteert, dan is sprake van chlamydiale conjunctivitis. Chlamydia-infecties, beter bekend als ‘trachoom’, zijn één van de belangrijkste infectieuze oorzaken van blindheid in de derde wereld. De meeste oogproblemen veroorzaakt door een chlamydia-infectie zijn te wijten aan ontstekingen en littekens. De bacteriële ooginfectie die gonorroe veroorzaakt, staat bekend als gonokokkale conjunctivitis.

Risicofactoren

Baby’s
Baby’s lopen het grootste risico op conjunctivitis veroorzaakt door soa’s. Wanneer een moeder onbehandelde chlamydia of gonorroe heeft en een baby ter wereld, kunnen de bacteriën die in het geboortekanaal hangen, worden overgebracht naar de ogen van de pasgeborene.

Volwassenen
Ooginfecties met chlamydia en gonorroe zijn zeldzaam bij volwassenen. De overdracht van de bacterie gebeurt soms door eerst besmette seksuele vloeistoffen tijdens de geslachtsgemeenschap aan te raken en vervolgens in de ogen te wrijven. Mogelijk raakt ook een patiënt geïnfecteerd wanneer hij een deel van het geslachtsorgaan of de anus aanraakt en vervolgens het oog aanraakt waardoor de bacterie zich kan verspreiden. Af en toe bestaat de besmetting per toeval in het laboratorium, wanneer een laborant een monster van de bacterie aanraakt en vervolgens in de ogen wrijft.

Symptomen

Baby’s
De baby kampt met rode ogen, gezwollen oogleden en een oogafscheiding. Onbehandeld leidt de ooginfectie tot blindheid.

Rode ogen komen voor / Bron: Marco Mayer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Rode ogen komen voor / Bron: Marco Mayer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
Volwassenen
Bij volwassenen gaat chlamydiale conjunctivitis gepaard met roodheid, een oogafscheiding en een oogontsteking. Deze symptomen treden meestal twee weken na de infectie op. Gonokokkale conjunctivitis is soms ernstig en leidt bij volwassenen tot roodheid, oogpijn, gezwollen oogleden, een oogafscheiding, een ooginfectie of hoornvlieslittekens en blindheid. Deze symptomen treden binnen enkele dagen tot enkele weken na de infectie op.

Behandeling

De arts zet bij elk type bacteriële ooginfectie antibiotica in zodat de patiënt kan herstellen. Meestal gebeurt deze antibioticatoediening via een injectie.

Hepatitis B

Oorzaken

Hepatitis B is het gevolg van een infectie met het hepatitis B-virus (HBV). HBV wordt overgedragen wanneer bloed, sperma of andere lichaamsvloeistof geïnfecteerd met het Hepatitis B-virus het lichaam van een patiënt binnengaat die niet is geïnfecteerd. De belangrijkste risicofactoren zijn onbeschermde seks met een geïnfecteerde partner, onbeschermde seks met meerdere partners en het gebruik van injectiegeneesmiddelen.

Symptomen

Één van de eerste tekenen van een HBV-infectie is geelzucht (gele verkleuring van de huid en ogen). In chronische gevallen leidt HBV tot een ontsteking van de netvliesvaten, de oogzenuw en/of de uveale tractus (weefsel aan de voorkant van het oog).

Behandeling

De arts zet antivirale geneesmiddelen in en behandelt de symptomen voorts ondersteunend.

Herpes-ooginfectie door soa

De herpes simplex-virussen veroorzaken mogelijk virale ooginfecties, evenals letsels in het gezicht en op de geslachtsorganen. Omdat herpes niet te genezen is, hebben patiënten met herpesooginfecties vaak herhaaldelijk symptomen, hetgeen de kwaliteit van leven aanzienlijk vermindert. De visusproblemen zijn vaak erger tijdens actieve uitbraken, maar houden soms ook aan als er geen letsels aanwezig zijn. Oogherpes komt echter niet vaak tot uiting. Antivirale geneesmiddelen zoals Aciclovir verminderen de frequentie van de oogklachten. Een antivirale behandeling is ook inzetbaar voor ooginfecties veroorzaakt door het varicella zoster-virus (VZV). VSV is het herpesvirus dat waterpokken en gordelroos veroorzaakt.

Schaamluizen en infectie aan ogen door seksueel overdraagbare aandoening

Oorzaken

Schaamluizen zijn zeer kleine insecten die zich voeden met menselijk bloed. Schaamluizen zijn aangepast aan het dikke haar dat groeit in het genitale gebied. Hun kleine ‘klauwen’ zijn perfect geschikt voor het grijpen van haren van deze exacte dikte. Als ze zich in de buurt van het gezicht van een patiënt bevinden, zijn ze in staat om de wimpers vast te grijpen. Patiënten krijgen ook schaamluizen door besmet beddengoed.

Symptomen

De patiënt ervaart (intense) jeuk of een branderig gevoel in de getroffen gebieden, zoals de wimpers.

Behandeling

Een genitale schaamluisinfectie behandelt de arts met een topisch (op de huid toegepast) medicijn. Soms is het echter nodig om de schaamluizen met een kam of pincet te verwijderen of deze met de hulp van een professionele zorgverlener aan te pakken, omdat het medicijn voor luizen niet veilig is om te gebruiken op of rond de ogen. Andere behandelingen zijn onder meer het afsnijden van de wimpers, verschillende zalven die de luizen doden (maar niet hun eieren), en een scrub die twee keer per dag kan worden aangebracht, waarvan geen enkele ideaal is.

Syfilis aan oog

Oorzaken

Baby’s
Syfilis verplaatst zich soms ook van een placenta naar een foetus om dan een infectie in de baarmoeder te veroorzaken. Hierdoor zijn dan soms de ogen evenals vele andere lichaamsdelen getroffen, en mogelijk is dit zelfs dodelijk voor een baby.

Volwassenen
Bij volwassenen gebeurt de verspreiding van syfilis in het oog via seksueel contact.

Een verminderde gezichtsscherpte komt tot uiting bij syfilis aan het oog / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Een verminderde gezichtsscherpte komt tot uiting bij syfilis aan het oog / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
Symptomen
Oculaire syfilis tast bijna elk deel van de oogstructuur aan, maar de uvea is de meest voorkomende locatie. De patiënt kampt met roodheid, veranderingen in het gezichtsvermogen, een verminderde gezichtsscherpte en andere visuele problemen. Een ooginfectie met syfilis leidt tot littekens en uiteindelijk tot blindheid, dus een snelle behandeling is belangrijk. Bovendien kan contact met genitale secreties die zijn geïnfecteerd met de bacteriën die syfilis veroorzaken soms leiden tot een sjanker (soort zweer) op of rond het ooglid.

Preventie ooginfecties veroorzaakt door soa's

Veilige seks beoefenen

Het dragen van een condoom tijdens de geslachtsgemeenschap is aanbevolen om het transmissierisico van een door een vloeistof overgebrachte infectie te minimaliseren. Een andere manier om het risico op een soa te verminderen, is door gebruik te maken van zogenaamde dentale dammen. Dit zijn latex of polyurethaan vellen die een persoon plaatst tussen over de schaamlippen en vaginale openingen. Deze methode voorkomt wel geen schaamluizen, omdat het hele genitale gebied niet bedekt is. Het beperken van het aantal seksuele partners is een andere methode om het risico op soa’s te verlagen. Een patiënt en de partner bezoeken best een arts om zich te laten testen op de aanwezigheid van chlamydia, gonorroe en syfilis. Omdat deze infecties zo vaak asymptomatisch verlopen, is het mogelijk dat een patiënt een soa heeft zonder dit zelf te beseffen. Het is bijgevolg belangrijk om zichzelf te laten testen.

Oogmake-up mag niet gedeeld worden; bij een ooginfectie moet bovendien de oogcosmetica weggegooid worden / Bron: Manuel Marín, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)Oogmake-up mag niet gedeeld worden; bij een ooginfectie moet bovendien de oogcosmetica weggegooid worden / Bron: Manuel Marín, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)
Goede (oog)hygiëne hanteren
Verder is het verstandig om de handen vaak te wassen. Verder mag een persoon de ogen niet aanraken of er in wrijven. Make-up of cosmetica delen mensen niet met anderen. Heeft een patiënt conjunctivitis (oogbindvliesontsteking), dan gooit hij meteen alle oogmake-up-weg die hij gebruikt. Handdoeken, washandjes of kussenslopen mag een persoon niet delen met anderen. Heeft een patiënt een ooginfectie, dan gebruikt hij voor elk oog een afzonderlijke handdoek.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Betere test voor ChlamydiaBetere test voor ChlamydiaIn het VU medisch centrum in Amsterdam hebben wetenschappers een nieuwe test ontwikkeld die nauwkeuriger Chlamydia kan o…
Chlamydia: symptomen, incubatietijd, oorzaak en behandelingChlamydia: symptomen, incubatietijd, oorzaak en behandelingIn Nederland lopen jaarlijks ongeveer 60.000 mensen de seksueel overdraagbare aandoening chlamydia op. Mensen weten vaak…
Chlamydia - een van de meest voorkomende SOA'sChlamydia - een van de meest voorkomende SOA'sEen SOA, of Seksueel Overdraagbare Aandoening, is een aandoening die, zoals de naam al zegt, wordt overgedragen door sek…
Eileiderontsteking: symptomen, oorzaak en behandelingEileiderontsteking: symptomen, oorzaak en behandelingEileiderontsteking symptomen en behandeling eileiderontsteking ten gevolge van chlamydia-infectie, een seksueel overdraa…
SOA: chlamydia trachomatisVan alle SOA's komt chlamydia het meest voor. Geschat wordt dat elk jaar circa 60.000 mannen en vrouwen in Nederland een…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Giuliamar, Pixabay
  • Geraadpleegd op 22 december 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • How STDs Can Become Eye Diseases, https://www.verywellhealth.com/how-stds-can-become-eye-diseases-4139793
  • How To Use A Dental Dam As A Barrier For Oral Seks, https://www.cdc.gov/condomeffectiveness/Dental-dam-use.html STD Awareness: Can You Get an STD in Your Eye?, http://advocatesaz.org/2014/09/24/std-awareness-can-you-get-an-std-in-your-eye/
  • The Eye and STIs, https://opto.ca/health-library/the-eye-and-stis
  • The Weird Way You Can Get an STD in Your Eye, https://tonic.vice.com/en_us/article/7x48nz/stds-in-your-eye-syphilis
  • Afbeelding bron 1: Marco Mayer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 2: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Manuel Marín, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)

Reageer op het artikel "Ooginfecties door seksueel overdraagbare aandoening (soa)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 06-03-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!