InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hypersomnie: Slaapstoornis - Overmatige slaperigheid overdag

Hypersomnie: Slaapstoornis - Overmatige slaperigheid overdag

Hypersomnie: Slaapstoornis - Overmatige slaperigheid overdag Hypersomnie is een medische term die verwijst naar overmatige slaperigheid overdag of overmatige slaaptijd. Bij deze slaapstoornis die circa 5% van de bevolking treft, heeft een patiënt moeite om wakker te blijven gedurende de dag. Patiënten met hypersomnie kunnen door extreme vermoeidheid op elk moment in slaap vallen – bijvoorbeeld op het werk of tijdens het autorijden. Ze ervaren mogelijk ook andere problemen die gerelateerd zijn met de overmatige slaaptijd, zoals een gebrek aan energie en moeite om helder te denken. De slaapaandoening is vaak het gevolg van een medische aandoening of het gebruik of stopzetten van medicijnen. De arts behandelt het onderliggend probleem en schrijft eventueel medicatie voor. Ook veranderingen in de levensstijl zijn nuttigen voor het verbeteren van het slaappatroon. In de meeste gevallen is het wel mogelijk om de extreme slaapzucht te verminderen en een normale slaap- en waakcyclus te krijgen, al ervaren sommige patiënten blijvende slaapproblemen.

Oorzaken en soorten van hypersomnie

Primaire vorm

Wanneer de oorzaak van de extreme slaaptijd niet gevonden kan worden, is sprake van “primaire hypersomnie”. Mogelijk is er een probleem met het hersensysteem dat verantwoordelijk is voor de slaap- en waakfuncties.

Alcoholmisbruik leidt mogelijk tot overmatige slaperigheid overdag / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcoholmisbruik leidt mogelijk tot overmatige slaperigheid overdag / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Secundaire vorm

De secundaire vorm is het resultaat van een medische of psychische aandoening of medicatiegebruik. Een ziekte of medicatie leidt namelijk tot onvoldoende slaap (slaapgebrek) of vermoeidheid.

Roken vormt een risicofactor voor hypersomnie / Bron: Geralt, PixabayRoken vormt een risicofactor voor hypersomnie / Bron: Geralt, Pixabay

Risicofactoren van extreme slaaptijd

Roken, alcohol drinken en medicatie gebruiken die leidt tot slaperigheid overdag zijn risicofactoren voor hypersomnie. Voorts treft de slaapstoornis meer mannen dan vrouwen.

Symptomen

Patiënten die overdag overmatig slaperig zijn, slapen meestal meer dan tien uur (soms zelfs meer dan twaalf) per dag, inclusief dutjes overdag. Ze zijn lastig wakker te krijgen ondanks hulp van anderen of het gebruik van alarmen, geluiden of lichten. Ondanks de vele dutjes en lange slaaptijden is een patiënt nog altijd suf en slaperig. Patiënten voelen zich dan ook vermoeid en kunnen hierdoor niet zo goed functioneren dan anderen. Dit resulteert in:

Patiënten met deze slaapstoornis kunnen op elk moment weer in slaap vallen. Ze kunnen op zichzelf echter wel wakker blijven, in tegenstelling tot bij narcolepsie waarbij plotse slaapaanvallen tot stand komen. Vaak hebben ze ook een slechte nachtrust. Afhankelijk van de oorzaak komen nog ander symptomen tot uiting. Zo heeft een patiënt met slaapapneu bijvoorbeeld problemen om ’s nachts goed te ademen waardoor hij meermaals wakker wordt tijdens de nacht.

Diagnose en onderzoeken

Vraaggesprek
Wanneer een patiënt zich overdag altijd slaperig voelt, neemt hij best contact op met de arts. De arts stelt vragen aan de patiënt om de diagnose van hypersomnie te kunnen stellen. Deze vragen hebben betrekking op de slaapgewoonten, de hoeveelheid slaap die de patiënt 's nachts krijgt, de frequentie van het ontwaken tijdens de nacht en/of het overdag in slaap vallen. Verder wenst de arts op de hoogte te zijn van de emotionele problemen, de familiale en medische geschiedenis en het medicatiegebruik van de patiënt. Indien mogelijk brengt de patiënt tot slot een slaapdagboek mee naar de arts waarin hij de slaap- en waaktijden gedurende de nacht registreert wat nuttig is voor het bijhouden van een slaappatroon.

Soms is een bijkomend bloedonderzoek nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabaySoms is een bijkomend bloedonderzoek nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay
Diagnostisch onderzoek
De arts bestelt eveneens enkele onderzoeken, waaronder:

In sommige gevallen is tevens een elektro-encefalogram (EEG: hersenfilmpje) nodig waarbij de elektrische activiteit van de hersenen wordt gemeten.

De slaapproblemen moeten minimaal drie maanden en dit minstens drie keer per week aanwezig zijn voorafgaand aan de diagnose.

Behandeling van overmatige slaperigheid overdag

Een patiënt die een overmatige slaaptijd heeft, is gebaat met verschillende geneesmiddelen. De arts schrijft bijvoorbeeld stimulerende middelen, antidepressiva en verschillende nieuwere medicijnen voor zoals bijvoorbeeld Provigil en Xyrem.

Wanneer een patiënt lijdt aan slaapapneu, schrijft de arts continue positieve luchtwegdruk of CPAP voor. Bij deze behandelingsoptie draagt de patiënt een masker over de neus terwijl hij slaapt. Een machine levert vervolgens via het masker een continue luchtstroom in de neusvleugels af. De druk van lucht die in de neusgaten stroomt, houdt de luchtwegen open.

Wanneer de extreme slaperigheid resulteert uit het gebruik van een bepaald geneesmiddel, is andere medicatie mogelijk vereist waardoor de patiënt minder slaperig wordt.

Verder behandelt de arts het onderliggend probleem dat leidt tot de overmatige slaap. Een goede slaaphygiëne is tot slot noodzakelijk.

Tips voor betere nachtrust

Enkele tips voor hypersomnie zijn:
  • alcohol, cafeïne en roken vermijden vlak voor slaaptijd
  • een koele en rustige slaapomgeving kiezen
  • een regelmatig slaappatroon aanhouden
  • eerder naar bed gaan om meer nachtrust te krijgen
  • elektronische apparaten uitschakelen
  • geen pittige gerechten, gefrituurd voedsel, vet voedsel, zwaar voedsel en koolzuurhoudende dranken consumeren vlak voor slaaptijd
  • lichten doven
  • op comfortabele matras en kussens slapen

Prognose van overmatige slaperigheid

Hypersomnie is geen levensbedreigende maar wel een lastige aandoening die de kwaliteit van leven aantast. Medicatie en een betere levensstijl verminderen de overdreven slaapzucht in de meeste gevallen. Bij sommige patiënten blijft de overmatige slaperigheid overdag in zekere mate aanwezig.

Autorijden is mogelijk bemoeilijkt bij een extreme slaaptijd / Bron: Unsplash, PixabayAutorijden is mogelijk bemoeilijkt bij een extreme slaaptijd / Bron: Unsplash, Pixabay

Complicaties van slaapstoornis

Het werken, het autorijden en de sociale betrokkenheid zijn mogelijk aangetast wanneer een patiënt overdag abnormaal slaperig is.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Slaapproblemen bij kinderen: overmatig slapen (hypersomnie)Slaapproblemen bij kinderen: overmatig slapen (hypersomnie)Slaapproblemen bij kinderen komen dikwijls voor. Overmatig slapen, ook wel hypersomnie genoemd, is een slaapstoornis waa…
Depressie en slaapstoornissenEen depressieve persoon lijdt vaak aan slapeloosheid. Toch komt het niet zelden voor dat personen een overmatige slaapbe…
Primaire hypersomniaPrimaire hypersomnia is een slaapstoornis die gekenmerkt wordt door een overmatige behoefte aan slaap. Men slaapt voldoe…
Hypersomnie - overmatig slapenHypersomnie - overmatig slapenHypersomnie of overmatig slapen is een van de kenmerken van atypische depressie. Lees hier meer over hoe het wordt vastg…
Probleem of stoornis: Slaapstoornis door lichamelijke kwalenDe meeste lichamelijke ziekten kunnen tot slaapstoornissen leiden gewoonlijk door de ermee samengaande symptomen zoals p…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Geraadpleegd op 25 mei 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hypersomnia, https://en.wikipedia.org/wiki/Hypersomnia
  • Hypersomnia, https://www.healthline.com/health/hypersomnia
  • Hypersomnia: Disruptive Oversleeping, https://www.depressionalliance.org/hypersomnia/
  • Hypersomnias, https://www.tuck.com/hypersomnia/
  • Sleep and Hypersomnia, https://www.webmd.com/sleep-disorders/guide/hypersomnia
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Unsplash, Pixabay

Reageer op het artikel "Hypersomnie: Slaapstoornis - Overmatige slaperigheid overdag"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 29-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Slaapproblemen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!