Schaal- en schelpdierenallergie: Soort voedselallergie

Schaal- en schelpdierenallergie: Soort voedselallergie Één van de meest bekende voedselallergieën is een schaal- en schelpdierenallergie. Hierbij reageren patiënten bijvoorbeeld allergisch op krab, mosselen of inktvis. Bij deze levenslange aandoening reageert het immuunsysteem extreem fel op eiwitten die aanwezig zijn in deze voedingsmiddelen. De tekenen van allergische patiënten zijn erg variabel en bestaan uit bijvoorbeeld misselijkheid, netelroos en hoesten. In ernstige gevallen zijn de symptomen levensbedreigend (anafylactische shock) en is een spoedbehandeling nodig. Patiënten met dit type allergie kunnen tot slot het beste schaal- en schelpdieren vermijden.

Bronnen van schaal- en schelpdieren

Schaaldieren zijn garnalen, krab en (rivier)kreeft. Deze veroorzaken het vaakst allergische reacties. Coquilles, mosselen, oesters, sint-jakobsschelpen en inktvis behoren tot de weekdieren (schelpdieren). Patiënten met een schaal- en schelpdierenallergie reageren echter mogelijk ook op ingrediënten van schaal- en schelpdieren die aanwezig zijn in bijvoorbeeld:
  • compost of kunstmest
  • cosmetische producten
  • dierenvoeding
  • hemCon-verbanden (een wondverband gemaakt van garnaalschalen)
  • visvoer
  • voedselsupplementen:

Oorzaken van allergie voor schaaldieren en schelpdieren

Schaal- en schelpdierenallergieën treden op wanneer het immuunsysteem reageert tegen de eiwitten die zich in deze dieren bevinden. Het immuunsysteem gaat bij deze patiënten extreem hard werken en probeert dan vreemde indringers te bestrijden. Bij deze reactie komt histamine vrij, een chemische stof die leidt tot de tekenen van een allergische reactie.

Risicofactoren van type voedselallergie

Meestal ontstaat dit type voedselallergie pas in de volwassenheid, al beginnen de symptomen soms ook al in de kindertijd (en dan vooral jongens). Verder krijgen patiënten sneller te maken met een schaal- en schelpdierenallergie wanneer een familielid ook kampt met een allergie (welk type dan ook).

Symptomen

De milde tot ernstige tekenen van een allergie voor schaal- en schelpdieren ontstaan enkele seconden, minuten tot af en toe enkele uren na de inname. De symptomen zijn zeer variabel tussen patiënten maar ook variëren de tekenen en de ernst en de duur hiervan per allergische reactie. Verder reageren sommige patiënten op alle soorten schaal- en schelpdieren terwijl anderen enkel reageren op bepaalde soorten.

Netelroos is één van de mogelijke symptomen van een allergie voor schaal- en schelpdieren / Bron: Hans, PixabayNetelroos is één van de mogelijke symptomen van een allergie voor schaal- en schelpdieren / Bron: Hans, Pixabay

Tekenen

Bekende symptomen van een schaal- en schelpdierenallergie omvatten:

Anafylaxie

Patiënten met zeer ernstige symptomen ervaren een anafylactische shock (anafylaxie). Zij hebben een spoedbehandeling nodig. Zij ervaren een ernstige zwelling van de keel met een vernauwing van de luchtwegen, ernstige ademhalingsproblemen, een snelle pols, een shock en duizeligheid.

Diagnose en onderzoeken

De arts beoordeelt de klinische geschiedenis van een patiënt grondig en voert daarna een huidpriktest uit. Ook is een meting van het voor schaaldieren specifieke IgE-niveau nodig via een bloedonderzoek. De orale voedseluitdagingstest, een test waarbij steeds grotere hoeveelheden voedsel aan een patiënt worden gegeven om te bepalen of hij een voedselallergie heeft, blijft de gouden standaard.

Behandeling van schaal- en schelpdierenallergie

Thuisbehandelingen

Actieve behandelingsopties die schaal- en schelpdieren-allergische patiënten ongevoelig maken, zijn anno oktober 2020 nog niet beschikbaar. Patiënten krijgen het advies om schaal- en schelpdieren die symptomen veroorzaken niet in te nemen. Hiervoor moeten ze zorgvuldig voedseletiketten lezen om onbedoelde consumptie te voorkomen. Diverse voedingsmiddelen bevatten mogelijk schaal- en schelpdieren zoals sambal, kroepoek en bouillabaisse. Plaatsen waar schaal- en schelpdieren verwerkt of bereid worden, vermijden patiënten tot slot eveneens (ook het aanraken of inademen van stoom van schaal- en schelpdieren leidt mogelijk tot een allergische reactie).

Medicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

Verder kunnen patiënten antihistaminica nemen om milde symptomen te verlichten en een epinefrine auto-injector gebruiken bij een anafylactische shock. Deze injector is een soort handapparaat dat in een spier adrenaline levert zodat de luchtwegen kunnen ontspannen.

Immuunsysteem ‘heropvoeden’

Verder is voedseldesensibilisatie en tolerantie-inductie mogelijk. Hierbij wordt het immuunsysteem heropvoeden door kleine doses van het aanstootgevende voedsel te geven en dit in de loop van de tijd te verhogen. Deze methode is echter niet altijd even effectief, daarnaast duurt de behandeling lang (twee tot vijf jaar om te voltooien) wat snel leidt tot therapie-ontrouw en zijn er ook risico’s verbonden aan deze behandeling, zoals het ontwikkelen van allergische bijwerkingen.

Prognose van allergische reactie

Een schaal- en schelpdierenallergie blijft meestal het hele leven lang aanwezig.

Lees verder

© 2019 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Allergisch voor schaal- en schelpdierenAllergisch voor schaal- en schelpdierenVoedselallergieën zijn het gevolg van een fout in het afweersysteem van het lichaam dat bepaalde voedingsmiddelen ten on…
Allergieën: voedselallergieënZo’n 20 op de 100 volwassenen zeggen last te hebben gehad van een voedselallergie. Als deze 20 mensen echter medisch ond…
Voedselallergie: Vormen, symptomen en behandelingHet aantal mensen met een voedselallergie neemt toe. Voedselallergieën kunnen tijdens je leven spontaan ontstaan en veel…
Soja-allergie: oorzaken en behandelingSoja-allergie: oorzaken en behandelingAllergieën komen in verschillende soorten en maten voor. De één heeft een hele erge allergie voor een bepaalde stof en d…

Blauwe eikel: oorzaken en behandeling blauw-paarse eikelBlauwe eikel: oorzaken en behandeling blauw-paarse eikelAls er geen besnijdenis heeft plaatsgevonden en de penis zich niet in erectiele toestand bevindt, wordt de eikel bedekt…
Ductectasie van de borst: Abnormale verbreding melkkanaalDuctectasie van de borst: Abnormale verbreding melkkanaalDuctectasie van de borst is een borstaandoening waarbij een melkkanaal verstopt raakt waarbij vloeistof zich ophoopt. Di…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: RitaE, Pixabay
  • Geraadpleegd op 4 oktober 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/shellfish-allergy/diagnosis-treatment/drc-20377507
  • Foods to Avoid When You Have a Shellfish Allergy, https://www.verywellhealth.com/shellfish-allergy-diet-foods-to-avoid-1324478
  • Overview, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/shellfish-allergy/symptoms-causes/syc-20377503
  • Schaaldieren, https://www.voedselallergie.nl/allergenen/schaaldieren.html
  • Shellfish allergies: can they be treated?, https://medicalxpress.com/news/2019-03-shellfish-allergies.html
  • Shellfish Allergy, https://acaai.org/allergies/types/food-allergies/types-food-allergy/shellfish-allergy
  • What to know about shellfish allergies, https://www.medicalnewstoday.com/articles/325559.php
  • Afbeelding bron 1: Hans, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 10-10-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.