Avulsiefractuur (afscheuringsbreuk): symptomen & behandeling

Avulsiefractuur (afscheuringsbreuk): symptomen & behandeling Een afscheuringsbreuk of avulsiefractuur is een fractuur of breuk die is ontstaan door grote trekkracht van een pees aan het bot. Aangezien de pees meer trekkracht kan verdragen, zal eerder een stuk bot afscheuren dan de pees. Overmatige belasting van een spier zorgt op zijn beurt voor een zeer grote trekkracht aan daarmee verbonden pezen of ligamenten. Pezen zijn het spiergedeelte van bindweefsel dat de spier met het bot verbindt. Een afscheuringsbreuk of avulsiefractuur treedt op wanneer een stukje van het bot afbreekt of scheurt door de sterke trekkracht van de pees. Een ligament is een band die botten of stukken kraakbeen met elkaar verbindt, zoals enkelbanden en kniebanden. Deze kunnen ook leiden tot een afscheuringsbreuk als gevolg van overmatig strekken of trekken. Afhankelijk van de trekkracht en de sterkte van het aangetaste bot, kunnen de fragmenten die tijdens de fractuur worden afgescheurd, verschillende afmetingen en vormen hebben.
Avulsiefractuur aan de ventrale zijde (aan de kant van de handpalm) van een vinger. / Bron: Lucien Monfils, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Avulsiefractuur aan de ventrale zijde (aan de kant van de handpalm) van een vinger. / Bron: Lucien Monfils, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Wat is een avulsiefractuur (afscheuringsbreuk)?

Een afscheuringsbreuk wordt ook een avulsiefractuur genoemd en duidt op het afbreken van een stuk bot door overmatig trekken aan een pees of ligament. De meeste van deze verwondingen gaan gepaard met relatief weinig pijn. Mobiliteit of beweging is ook vaak niet ernstig beperkt. Een typische afscheuringsbreuk treedt tijdens het sporten op in het gebied van de enkel. De vingers worden ook vaak getroffen door dit type letsel.

Oorzaken

De oorzaak van een avulsiefractuur is de abrupte toename van de spanning op een pees met botverankering als gevolg van sterke spierbelasting, bijvoorbeeld tijdens het sporten. Het bot is niet langer bestand tegen deze plotselinge spanning van de pees en een stuk bot wordt afgescheurd. Hetzelfde geldt voor overmatige spanning op ligamenten, waar als gevolg van te grote trekkracht ook fragmenten uit de botten kan scheuren. Het gescheurde stuk bot of botfragment kan verschillende afmetingen en vormen hebben. Over het algemeen is bot minder bestand tegen abrupte spanning dan het elastische bindweefsel van pezen en ligamenten, dat voor dergelijke krachten is ontworpen. Meestal ontstaat dit type letsel door een harde landing of bij een krachtige afzet.

Symptomen van een avulsiefractuur

Verschijnselen

De symptomen van een avulsiefractuur kunnen onder meer bestaan uit:
  • intense en plotselinge pijn waar het trauma plaatsvond
  • zwelling
  • blauwe plekken
  • problemen met het verplaatsen van het bot of gewricht
  • pijn bij het bewegen

Beschrijving

Een avulsiefractuur veroorzaakt zwelling in het gebied van de verbinding tussen het bot en pees of bot en ligament op het punt waar het stuk bot is afgescheurd. Ook werkt de pees of het ligament niet langer in het getroffen gebied en daardoor kan spierspanning niet langer worden overgedragen. Het afgescheurde stukje bot en het werkelijke bot hebben een kleine afstand van elkaar door de trek van de pees en wrijven daardoor niet tegen elkaar. Dit is ook de reden waarom een afscheuringsbreuk of avulsiefractuur meestal weinig pijn veroorzaken. Het gebeurt bijvoorbeeld wanneer voetballers na een enkelbreuk blijven spelen. In het algemeen hebben jongere mensen meer kans op een afscheuringsbreuk omdat hun pezen en ligamenten zelfs nog rekbaarder zijn en minder slijtage vertonen. De heup, elleboog en enkel zijn de meest voorkomende locaties voor een avulsiefractuur bij jonge atleten.

Bij wie komt het voor?

Een afscheuringsbreuk of avulsiefractuur ontstaat meestal acuut (plotseling) bij jonge sporters in de leeftijd van 11 tot 14 jaar, aangezien de ligamenten en de pezen sterker zijn dan de groeischijven (de laag kraakbeen waar naar weerszijden toe de lengtegroei van het bot plaatsvindt), die de aanhechting vormen van de pezen op het bot. Deze aanhechting is bij kinderen nog week waardoor het gemakkelijker kan afscheuren en loskomen.

Complicaties

Een afscheuringsbreuk of avulsiefractuur kan ook verschillende complicaties veroorzaken als je niet op tijd medische behandeling zoekt. Als er een avulsiefractuur aanwezig is, die je absoluut een arts te raadplegen. Dit is de enige manier om ernstige complicaties te behandelen of te voorkomen. In de meeste gevallen is een avulsiefractuur tegelijk een spier- of peesblessure.

Arts raadplegen

Zodra er plotselinge pijn is in de beweging van de botten of gewrichten optreedt, moet een arts worden geraadpleegd. Als de pijn toeneemt, moeten medische onderzoeken worden uitgevoerd om informatie over de oorzaak te achterhalen. Als het ongemak optreedt als je bepaalde bewegingen uitvoert, is het raadzaam om een ​​arts te raadplegen. Er kan permanente schade optreden, die tijdig moet worden behandeld.

Als de prestaties of kracht achteruitgaan, duidt dit op schade aan de pezen, ligamenten of spieren die moeten worden behandeld. Wanneer het getroffen gebied verder wordt belast, nemen de symptomen toe en kunnen er meer scheuren ontstaan. Daarom moet een arts worden geraadpleegd om beschermingsmaatregelen te nemen en adequate behandeling te krijgen.

Röntgenfoto van een 15-jarige man, met een oudere avulsiefractuur van de tuberositas tibiae, de knobbel aan de voorkant van je scheenbeen, precies onder je knie / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (CC0)Röntgenfoto van een 15-jarige man, met een oudere avulsiefractuur van de tuberositas tibiae, de knobbel aan de voorkant van je scheenbeen, precies onder je knie / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (CC0)

Onderzoek en diagnose

In het geval van een avulsiefractuur wordt de diagnose gesteld met behulp van röntgenfoto's, zoals meestal het geval is bij fracturen en ander botletsel. Een gedetailleerde anamnese en lichamelijk onderzoek zijn erg belangrijk voor dit type fractuur, omdat de getroffenen vaak nauwelijks klachten hebben. Er is vaak alleen zwelling. Het duidelijk afbakening van een avulsiefractuur tot een pure verwonding aan pezen of ligamenten is soms moeilijk. In tegenstelling tot een gescheurde pees, kunnen pees- of ligamentletsels alleen worden gezien middels een CT-scan of MRI-scan en niet op röntgenfoto's.

Behandeling van een avulsiefractuur

Eerste hulp

De eerste hulp voor een avulsiefractuur bestaat in de eerste plaats uit verlichting, immobilisatie, koeling en, indien nodig, de toediening van pijnstillers.

Spalk

Over het algemeen hangt de behandeling van een dergelijke fractuur voornamelijk af van de grootte en de positie van het bot. Als kleinere botten, zoals de vingers, zijn getroffen en alleen kleine fragmenten zijn weggescheurd, wordt het letsel meestal alleen behandeld met een spalk. Dit ontlast het bot en het gescheurde fragment groeit weer vanzelf aan.

Operatie

Als echter grotere botten zijn getroffen of een groter stuk bot is betrokken, dan wordt meestal een operatie uitgevoerd. De spanning op de botten is te hoog om deze grotere fracturen spontaan aan elkaar te laten groeien. Er zijn twee verschillende chirurgische opties voor de behandeling van een afscheuringsbreuk of avulsiefractuur. De chirurg kan een verbinding maken met schroeven of met draden. Deze techniek wordt 'osteosynthese' genoemd en hierbij worden twee of meer botdelen aan elkaar worden vastgezet.

Schroefosteosynthese
Bij een schroefosteosynthese wordt het gescheurde stuk bot met een schroef aan het aangetaste bot bevestigd.

Draadosteosynthese
De tweede optie is om de botdelen te verbinden met behulp van zogenaamde Kirschnerdraden, vaak afgekort als 'K-draden'. Deze draden maken de twee delen van het bot niet aan elkaar vast, doch ze houden de botdelen in de juiste stand. Er vormt zich nieuw bo en daardoor groeit de breuk aan elkaar.

Voor- en nadelen
De verbinding van de botten door middel van een schroef wordt als stabieler beschouwd met een lagere kans dat de fragmenten weer worden afgescheurd. Het risico op verklevingen op de fractuurplaats is echter groter en het verwijderen van de schroef na genezing kan ook moeilijker zijn. Het gebruik van de K-draden is minder invasief dan de schroefverbinding. Tegelijkertijd is dit echter ook minder stabiel.

Gips of spalk
Heel belangrijk hierbij is de extra toevoer met een gipsspalk ter stabilisatie van een draadosteosynthese. Het gebruik van een pleisterspalk wordt aanbevolen voor een schroefosteosynthese.

Fysiotherapie

Tijdens de genezing van de afscheuringsbreuk of avulsiefractuur en enkele weken daarna, afhankelijk van het aangetaste bot, is fysiotherapie belangrijk om de mobiliteit volledig te herstellen en de spieren te versterken. Het vermijden van bewegingen met een sterke trekkracht aan de breuk is in het begin absoluut belangrijk.

Preventie

Een afscheuringsbreuk of avulsiefractuur wordt enerzijds voorkomen door abrupte, zware trekbelasting te vermijden en anderzijds door goed en verantwoord te sporten. Een goede warming-up is belangrijk, waarbij je je grondig rekt, zeker in geval van sporten met snelle, plotselinge bewegingen. Rekoefeningen van pezen en ligamenten zijn verstandig om ze elastischer te maken. Spieropbouw is ook een belangrijk onderdeel van preventie, omdat getrainde spieren meer stress en belasting kunnen weerstaan.

Het dragen van een geschikte enkelbrace, zoals op de enkel, kan een andere nuttige preventieve maatregel zijn tegen avulsiefracturen. Als er tijdens het sporten een blessure met zwelling in het botgebied optreedt, is onmiddellijke immobilisatie erg belangrijk zodat je niet doorgaat met sporten hetgeen de kans op een avulsiefractuur vergroot of een dergelijke fractuur verergert. Als er verdere belasting optreedt, is er een risico op verdere verwondingen van het bot(fragment).

Lees verder

© 2019 - 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Verstuikte pols: symptomen, behandeling en herstelVerstuikte pols: symptomen, behandeling en herstelMen spreekt van een verstuikte pols als de banden in je pols oprekken. Een gekneusde pols verwijst naar een kneuzing in…
Liesklachten - differentiaal diagnostiekLiesklachten - differentiaal diagnostiekDoor het complexe gebied van anatomische structuren is het vaststellen van de diagnose bij liespijn een gecompliceerde f…
Hamervinger: Eindkootje van vinger niet meer kunnen strekkenHamervinger: Eindkootje van vinger niet meer kunnen strekkenEen hamervinger treedt op als de patiënt de top van de vinger niet meer kan strekken; deze hangt namelijk naar beneden.…
Skiduim: symptomen, oorzaak, (gips) behandeling en operatieSkiduim: symptomen, oorzaak, (gips) behandeling en operatieEen skiduim is een veelvoorkomend letsel dat optreedt wanneer de gewrichtsband die aan de binnenzijde van de duim ligt,…

Congenitaal hyperinsulinisme: Episodes van lage bloedsuikerCongenitaal hyperinsulinisme: Episodes van lage bloedsuikerInsuline is een hormoon dat nodig is om de bloedsuikerspiegel onder controle te houden. Congenitaal hyperinsulinisme is…
Lobulair carcinoom in situ: Abnormale cellen in lobben borstLobulair carcinoom in situ: Abnormale cellen in lobben borstDe lobben in de borst zijn klieren die verantwoordelijk zijn voor de melkproductie. Een lobulair carcinoom in situ (LCIS…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Avulsiefractuur
  • https://encyclopedie.medicinfo.nl/functie-van-ligamenten
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/319471.php
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Avulsion_fracture
  • https://www.mayoclinic.org/avulsion-fracture/expert-answers/faq-20058520
  • https://www.meijerorthopedie.nl/avulsiefractuur/
  • https://www.encyclo.nl/begrip/Epifysairschijf
  • https://www.amphia.nl/-/media/Amphia/Folders/Gipskamer/6578-Kirschner-draden-verwijderen.pdf
  • http://www.blessure-aanwijzer.nl/afscheuringsbreuk_avulsiefractuur.htm
  • https://www.bernhoven.nl/home-patientenfolders/folders-gipskamer/gips-of-kunststofverband/
  • https://mijn.bsl.nl/een-laat-gediagnosticeerde-avulsiefractuur-van-het-ischium-bij-e/636162
  • https://www.healthline.com/health/avulsion-fracture
  • Prof. dr. R.O.B. Gans, prof. dr. P.E.Y. Van Schil, prof. dr. J.P. Vandenbroucke, prof. dr. C. van Weel (hoofdred.). Codex Medicus. Reed Business, Amsterdam, 13e geheel herziene en opnieuw bewerkte druk, 2009, tweede en derde oplage 2010 en 2012.
  • Afbeelding bron 1: Lucien Monfils, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (CC0)

Reageer op het artikel "Avulsiefractuur (afscheuringsbreuk): symptomen & behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 01-02-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Botbreuken
Bronnen en referenties: 17
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!