InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Balanitis van Zoon: symptomen, oorzaak en behandeling

Balanitis van Zoon: symptomen, oorzaak en behandeling

Balanitis van Zoon: symptomen, oorzaak en behandeling Balanitis is de medische term voor eikelontsteking. Balanitis van Zoon, ook wel balanitis plasmocellularis of balanitis circumscripta chronica, is een een zeldzame, goedaardige penisaandoening, waarbij de eikel (glanspenis) en/of de binnenzijde van de voorhuid ontstoken is. Het is te herkennen aan rode afwijkingen op de eikel en voorhuid. De oorzaak van balanitis van Zoon is anno 2019 onbekend. Balanitis komt (vrijwel) alleen voor bij onbesneden mannen. In het beginstadium reageert het goed op een combinatiecrème waarin zowel een corticosteroid als een antibioticum in aanwezig is.

Balanitis plasmocellularis (van Zoon)


Wat is balanitis van Zoon?

Balanitis plasmocellularis, balanitis circumscripta chronica of de ziekte van Zoon is een een idiopathische (= van onbekende oorzaak), zeldzame, goedaardige penisaandoening, waarbij de eikel (glanspenis) en/of de binnenzijde van de voorhuid ontstoken is. In de jaren 50 van de vorige eeuw is deze ziekte voor het eerst beschreven door de Nederlandse hoogleraar dermatologie J.J. Zoon, vandaar dat de aandoening ook wel de ziekte van Zoon wordt genoemd.

Wie krijgen het?

Bij besneden mannen komt de aandoening (vrijwel) niet voor. Het komt overwegend voor bij mannen van middelbare leeftijd en oudere mannen. Er zijn gevallen gerapporteerd van mannen tussen 20 en 88 jaar.

Symptomen balanitis van Zoon

Het betreft vaak een solitaire, enigszins glanzende, fel rood-oranje plaque op de eikel of de voorhuid van een onbesneden man. De plek is scherp begrensd. Bij 58,92% van de patiënten zijn de voorhuid en de eikel aangedaan, bij slechts 23,21% van de patiënten alleen de voorhuid en in 17,85% van de gevallen alleen de eikel.[1] Ook kunnen de regionale lymfeklieren gezwollen zijn.

Oorzaak

De etiologie van balanitis plasmocellularis is onbekend. Het komt (vrijwel) alleen voor bij onbesneden mannen. Men vermoedt dat er een verband is tussen chronische irritatie of ontsteking aan het kwetsbare slijmvlies als gevolg van ophoping van zweet, druppels urine, zeepresten, en smegma (een mengeling van epitheelcellen, huidafscheiding en vocht) onder de voorhuid. Dit leidt tot irritatie en ontsteking van de voorhuid en de glanspenis of eikel. Balanitis van Zoon wordt niet veroorzaakt door een infectie, en kan niet
worden doorgegeven aan een seksuele partner. Het is géén seksueel overdraagbare aandoening (soa). Een soortgelijke aandoening is ook beschreven bij vrouwen, waarbij het de vulva beïnvloedt (vulvitis van Zoon). Balanitis van Zoon kan op zichzelf aanwezig zijn, maar het kan ook een teken zijn van een onderliggende (huid)aandoening zoals lichen sclerosus. Lichen sclerosus kan de voorhuid strakker maken, waardoor je deze moeilijker over de eikel kan schuiven.

Onderzoek en diagnose

Op basis van de verschijnselen wordt de diagnose gesteld. Eventueel wordt ter bevestiging een biopt genomen om deze door de patholoog te laten onderzoeken.

Differentiaaldiagnose

Qua uiterlijke verschijningsvorm moet de aandoening niet verward worden met:

Behandeling van balanitis van Zoon

Medische interventie

In het beginstadium reageert de eikelontsteking goed op een combinatiecrème waarin zowel een corticosteroid als een antibioticum in aanwezig is. Het is bekend dat de aandoening vaak bijzonder hardnekkig is en het komt vaak voor dat na stoppen met smeren de ontsteking weer de kop opsteekt. Bij hardnekkig recidiverende balanitis van Zoon is een circumcisie (besnijdenis) te overwegen. Vrijwel altijd leidt dit tot het verdwijnen van de klachten.[2]

Zelfzorg

De huid van de glanspenis moet een of twee keer per dag gewassen worden, waarbij de voorhuid volledig teruggetrokken wordt. Er wordt ten zeerste afgeraden om zeep te gebruiken. Alleen afspoelen met lauw water.

Noten:
  1. Kumar B, Narang T, Dass Radotra B, Gupta S. Plasma cell balanitis: clinicopathologic study of 112 cases and treatment modalities. J Cutan Med Surg. Jan-Feb 2006;10(1):11-5.
  2. Sonnex TS, Dawber RP, Ryan TJ, Ralfs IG. Zoon's (plasma-cell) balanitis: treatment by circumcision. Br J Dermatol. May 1982;106(5):585-8.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Balanitis en balanoposthitis: Ontsteking eikel en voorhuidBalanitis en balanoposthitis: Ontsteking eikel en voorhuidBij balanitis is de eikel, ook gekend als glans penis, ontstoken. Wanneer ook de voorhuid ontstoken is, is sprake van ee…
Erythroplasie van Queyrat: symptomen, oorzaak en behandelingErythroplasie van Queyrat: symptomen, oorzaak en behandelingErythroplasie van Queyrat, ook wel peniele intra-epidermale neoplasie (PIN) genoemd, is een vroeg stadium van huidkanker…
Brandende voorhuid en eikel: oorzaken branderige penisBrandende voorhuid en eikel: oorzaken branderige penisEen brandende voorhuid en eikel is een vervelende klacht waar veel jongens of mannen wel eens mee te kampen hebben (geha…
Jeuk aan eikel en jeukende voorhuid: oorzaken van jeukJeuk aan eikel en jeukende voorhuid: oorzaken van jeukJeuk aan de eikel en voorhuid: wat kunnen zoal de oorzaken van een jeukende eikel zijn? De eikel (glans penis) is het ro…
Ontstoken voorhuid (posthitis): symptomen en behandelingOntstoken voorhuid (posthitis): symptomen en behandelingPosthitis duidt op een ontsteking van de voorhuid (preputium) van de penis, hetgeen vaak gepaard gaat samen met een onts…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/takasuu
  • Kumar B, Narang T, Dass Radotra B, Gupta S. Plasma cell balanitis: clinicopathologic study of 112 cases and treatment modalities. J Cutan Med Surg. Jan-Feb 2006;10(1):11-5.
  • Sonnex TS, Dawber RP, Ryan TJ, Ralfs IG. Zoon's (plasma-cell) balanitis: treatment by circumcision. Br J Dermatol. May 1982;106(5):585-8.

Reageer op het artikel "Balanitis van Zoon: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Tim, 03-09-2019 14:00 #3
Dermatoloog dacht een jaar of 12 geleden dat ik balanitis van Zoon had. Klachten bleven in het begin na behandeling met ketoconazol maanden weg. Vaak kwamen ze maar 1 of 2 keer per jaar terug.Deze klachtenvrije periode werd in de loop der jaren echter steeds korter. Ruim 2 jaar geleden verschenen er weer eens de bekende rode vlekken. Had geen ketoconazol zalf bij de hand. Heb eikel en deel van de penis toen ruim ingesmeerd met speeksel. 12 uur later waren de vlekken verdwenen. Sinds dien spoel ik na het urineren eikel en penis met water, droog het licht af (desnoods met onderhemd) en smeer beide ruim in met speeksel. Indien er geen gelegenheid is om de eikel te wassen smeer ik alleen ruim speeksel erop. Paar keer op je hand spugen en over eikel en stukje penis verdelen.
Nooit geen klachten meer gehad! Ik hoop dit bij anderen ook werkt.

Jack van der Luit, 24-02-2019 17:18 #2
Bij mijn vrouw is de ziekte van zoon (Balanitis plasmocellularis) al een jaar of 5 geconstateerd die het in hevige form inwendig heeft.
Zo hebben we al jaren geen gemeenschap. Zij kan er mee leven, ik vind dit moeilijk omdat het een heel gemis is. Zij heeft allerlei onderzoeken en behandelingen gehad in ziekenhuis en de daarbij behorende afdelingen, de constatering is dat het niet te genezen is maar chronisch.
Ze heeft allerlei zalven gehad.
Mijn vraag is? zijn er meer vrouwen hiermee bekend, wat zijn hun "hulpmiddelen"of andere zaken die mogelijkheid geven af en toe met "minder "pijn toch enige intimiteit te beleven.
Zijn hier gespreksgroepen voor en dan ihb. voor echtparen waar de vrouw deze ziekte heeft.

Graag uw bevindingen en goede raad.

A. J. Mol, 18-11-2013 11:03 #1
Sinds kort is het syndroom van Zoon bij mij geconstateerd. Gewoon een ongevaarlijke, maar lastige aandoening. Besnijdenis zou het mogelijk verhelpen.

Graag reacties van lotgenoten

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidaandoeningen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!