InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Naevus spilus: goedaardige aangeboren gespikkelde moedervlek

Naevus spilus: goedaardige aangeboren gespikkelde moedervlek

Naevus spilus: goedaardige aangeboren gespikkelde moedervlek Een naevus Spilus is een aangeboren pigmentafwijking, die gekenmerkt wordt door een café-au-lait (“koffie met melk”) macula met daarin meerdere donkerdere moedervlekjes. De vlek is vaak al bij de geboorte zichtbaar en de moedervlekjes verschijnen meestal op latere leeftijd. In de meeste gevallen komen dit soort plekken op de romp voor, maar ze kunnen ook elders op het lichaam optreden. Een naevus spilus is goedaardig en daarom is behandeling vanuit geneeskundig oogpunt niet nodig. Vanuit cosmetische overwegingen kan gekozen worden voor behandeling. Deze gespikkelde moedervlek kan verwijderd worden middels excisie (het wegsnijden van de naevus) of laserbehandeling.

Naevus spilus


Naevus spilus (gespikkelde moedervlek) / Bron: Siller, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Naevus spilus (gespikkelde moedervlek) / Bron: Siller, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Wat is een naevus spilus?

Naevus spilus is een gespikkelde, hypergepigmenteerde plek die op elk gebied van het lichaam kan voorkomen. Het is een goedaardige, aangeboren moedervlek. Men schat dat het bij ongeveer 1% van de pasgeborenen voorkomt. Bij de geboorte is de vlek vaak al zichtbaar, hoewel de spikkeling binnen de vlek pas in de loop der jaren optreedt. Er bestaat geen geslachtsvoorkeur.

Synoniemen

Naevus spilus staat ook bekend als 'gespikkelde moedervlek' genoemd. Naevus is de medische term voor een moedervlek en spilus is afgeleid van het Grieks en betekent gespikkeld of vlekkerig. In het Engels staat de naevus spilus bekend als 'speckled lentiginous nevus' genoemd, wat 'gespikkelde lentigineuze nevus' betekent.

Symptomen naevus spilus

Het gaat om een onscherp begrensde, egaal lichtbruine macula, wat wil zeggen een kleurverandering van de huid, zonder dat de huid verheven, ruw, ingezonken of anderszins veranderd is.¹ De macula bevat vele kleine donkderbruine gebiedjes of stipvormige vlekjes. Deze donkerbruine elementen zijn naevi naevocellulares (moedervlekken). Het lichte deel is een café-au-lait macula. De macula is meestal 3-6 cm in diameter, maar de diameter kan variëren van 1 cm tot meer dan 60 cm. De spikkeltjes of moedervlekjes kunnen in grootte variëren van 1-9 mm, maar ze zijn meestal 2-3 mm in diameter. Predilectieplaats of voorkeursplaats is de romp, maar ze kunnen overal op het lichaam voorkomen.

Complicaties

Vaak vloeien er geen complicaties voort uit een naevus spilus. Niettemin kan het bij sommige personen aanleiding geven tot cosmetische problemen en stress. In een naevus spilus kunnen zich ook melanomen ontwikkelen, al is de kans daarop heel klein. Toch is om die reden regelmatige follow-up belangrijk en noodzakelijk. Krabben in verband met jeuk van de moedervlekjes kan leiden tot bloeding en ulceratie (zweervorming). Dit kan een secundaire bacteriële of schimmelinfectie veroorzaken. Bij onvolledige excisie en verwijdering, kan de plek terugkeren.

Oorzaak naevus spilus

Er is anno 2019 nog weinig bekend over de mogelijke oorzaken van deze huidafwijking. Vermoedelijk is er een mutatie opgetreden in het erfelijk materiaal, die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van het pigmentsysteem.²

Wie krijgt het?

Naevus Spilus is een huidaandoening die bij elke geboorte of op elke leeftijd bij een persoon aanwezig kan zijn. Er zijn echter vooral kinderen en adolescenten die dit type naevus hebben. Zowel mannen als vrouwen worden getroffen en er is geen geslachtsvoorkeur waargenomen. Het komt voor onder alle raciale en etnische groepen.

Een wegtrekkend hemangioom op een arm van een kindje / Bron: Gstk, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Een wegtrekkend hemangioom op een arm van een kindje / Bron: Gstk, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Risicofactoren

De geïdentificeerde risicofactoren voor een neavus spilus zijn:
  • PHACES-syndroom, een zeldzame aangeboren aandoening waarbij een uitgebreid hemangioom – ook wel aardbeienvlekken genoemd – van het gelaat optreedt;
  • Syndroom van Epstein, een ziektebeeld dat wordt veroorzaakt door eiwitverlies via de urine;
  • de aanwezigheid van een aandoening genaamd phacomatosis pigmentokeratotica - een ongewone huidaandoening met onder andere meerdere organoïde epidermale naevi.

Diagnose en onderzoek

Lichamelijk onderzoek

Op grond van het klinisch beeld wordt de diagnose gesteld. Bij verdenking op kwaadaardigheid (melanoom), kan een huidbiopsie worden genomen voor nader onderzoek. Hierbij wordt een stukje weefsel onder de microscoop onderzocht.

Differentiële diagnose

Vergelijkbare ziektebeelden zijn:
  • blue naevus (blauwe moedervlek)
  • congenitale melanocytaire naevi
  • café-au-lait macula
    Melanoom / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)Melanoom / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • klinisch atypische naevus naevocellularis (voorheen bekend als dysplastisch naevus syndroom, afgekort: DNS)
  • melanoom
  • lentigines (levervlekken / ouderdomsvlekken)
  • lentiginosis (een aandoening waarbij er meerdere lentigines aanwezig zijn, vaak in het kader van een syndroom)
  • naevus agminatus (nevus agminatus, agminated nevus)
  • Spitz naevi

Behandeling naevus spilus

Wegsnijden of laserbehandeling

Een naevus spilus is goedaardig en daarom is behandeling vanuit geneeskundig oogpunt niet nodig. Vanwege cosmetische redenen kan gekozen worden voor een behandeling door middel van excisie (uitsnijding) of laserbehandeling met een pigmentlaser.

Jaarlijkse controle a.d.h.v. ABCDE-regel

Jaarlijkse controle door de dermatoloog is zeker bij de wat grotere vlekken aan te raden, zodat het ontstaan van een melanoom tijdig kan worden ontdekt en behandeld. Klinische beoordeling vindt plaats aan de hand van de zogeheten ABCDE-regel., waarbij de letters verwijzen naar een kenmerk van een moedervlek die kwaadaardig wordt:
  • Asymmetrie: asymmetrie is een teken van kwaadaardigheid.
  • Border (rand): een onregelmatige, grillige rand is verdacht.
  • Color (kleur): twee of meer verschillende kleuren is verdacht.
  • Diameter (doorsnede): moedervlekken die groter zijn dan 6mm in doorsnee is een reden om waakzaam te zijn, vooral in combinatie met veranderingen onder A,B of C.
  • Evolution (evolutie of groei) of Elevation (verheven gedeelte): Evolutie staat voor verandering of groei van de moedervlek en elevation geeft aan dat een (deel van) de moedervlek een verheven aspect krijgt.³

Preventie

Medisch onderzoek heeft tot dusverre (2019) geen manier gevonden om het optreden van een nevus spilus te voorkomen.

Prognose

De prognose van een naeevus spilus is uitstekend als deze volledig wordt verwijderd. Omdat dit een goedaardige aandoening is, is de prognose uitstekend, zelfs als er geen behandeling wordt gegeven en alleen periodieke controle in acht wordt genomen.

Noten:
  1. http://nl.wikipedia.org/wiki/Macula (voor de laatste keer geraadpleegd op 21 augustus 2011)
  2. http://www.huidarts.com/cgi-bin/patinfo.pl?cgifunction=form&fid=1037461676 (voor de laatste keer geraadpleegd op 21 augustus 2011)
  3. Dr. R.I.F. van der Waal, prof. dr. H.A.M. Neumann (red.): Praktische dermatologie - Klinische atlas met 470 afbeeldingen in kleur, Prelum uitgevers, Houten, 2009, p.72.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Naevus spilus: Lichtbruine moedervlek met donkere spikkelsNaevus spilus: Lichtbruine moedervlek met donkere spikkelsOngeveer 1% van de pasgeborenen komt ter wereld met een naevus spilus. Een naevus spilus is een type moedervlek (naevus)…
Halo moedervlek (halo naevus): symptomen en behandelingHalo moedervlek (halo naevus): symptomen en behandelingEen halo naevus is een goedaardige moedervlek met een gedepigmenteerde ring eromheen (zie foto). Een halo moedervlek wor…
Naevus van Ito: symptomen, oorzaak, behandeling en prognoseNaevus van Ito: symptomen, oorzaak, behandeling en prognoseEen naevus van Ito, ook bekend als naevus fuscoceruleus acromiodeltoideus, is een verworven pigmentafwijking met soortge…
Naevus van Becker: symptomen, behandeling en verwijderenNaevus van Becker: symptomen, behandeling en verwijderenDe naevus van Becker, ook 'naevus naeviformis' of 'pigmented hairy epidermal nevus' genoemd, is een (licht)bruin gekleur…
Spitz naevus: goedaardige roze-rode moedervlek bij kinderenSpitz naevus: goedaardige roze-rode moedervlek bij kinderenEen Spitz naevus is een goedaardige, veelal rozerood bol gezwelletje, met glad oppervlak. Het komt overwegend bj kindere…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Jmarchn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • DoveMed. Nevus Spilus. https://www.dovemed.com/diseases-conditions/nevus-spilus/ (ingezien op 14-3-2018)
  • Dr. R.I.F. van der Waal, prof. dr. H.A.M. Neumann (red.): Praktische dermatologie - Klinische atlas met 470 afbeeldingen in kleur, Prelum uitgevers, Houten, 2009.
  • http://www.huidarts.com
  • http://nl.wikipedia.org
  • Huidziekten. Naevus spilus. https://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/naevus-spilus-gespikkelde-moedervlek.pdf (ingezien op 27-3-2018)
  • Afbeelding bron 1: Siller, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Gstk, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 3: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Naevus spilus: goedaardige aangeboren gespikkelde moedervlek"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Moedervlekken
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!