InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Moedervlekken: symptomen, behandelen en verwijderen

Moedervlekken: symptomen, behandelen en verwijderen

Moedervlekken: symptomen, behandelen en verwijderen Moedervlekken verwijderen kan op verschillende manieren. Moedervlekken verwijderen door laseren is één van de manieren, maar er zijn ook andere manieren om moedervlekken te verwijderen. Een moedervlek kan de huisarts zelf verwijderen, maar een moedervlek kan ook verwijderd worden bij een gespecialiseerde huidarts of dermatoloog. Een moedervlek verwijderen vindt vaak plaats onder lokale verdoving en is normaliter niet pijnlijk. De kosten van het laten verwijderen van een moedervlek verschillen sterk per behandeling. Moedervlekken zijn vaak bruingekleurde goedaardige opeenhopingen van pigmentvormende cellen in de huid. Een moedervlek geeft bijna nooit problemen. Moedervlekken kunnen soms ontaarden in melanoom, een zeer agressieve vorm van huidkanker. Risicofactoren zijn: het groter worden van de moedervlek, het geheel of gedeeltelijk van kleur veranderen van de moedervlek, jeuken en/of pijn en bloeden en vorming van korstjes op de moedervlek.

Moedervlekken verwijderen


Normale moedervlekken / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)Normale moedervlekken / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Wat zijn moedervlekken?

De medische benaming van moedervlekken is naevi naevocellulares. Moedervlekken zijn kleine verhevenheden of vlekjes op de huid die meestal bruin van kleur zijn. Ze ontstaan door een opeenhoping van pigmentcellen, zogeheten melanocyten, die het pigment (kleurstof) in de huid produceren. Vrijwel iedereen heeft één of meerdere moedervlekken, vaak al vanaf de geboorte maar ze kunnen ook later ontstaan. Moedervlekken kunnen overal op het lichaam voorkomen: armen, benen, rug, gezicht, enz.

Symptomen moedervlekken

Moedervlekken zijn meestal bruin van kleur, hoewel sommige zwart of huidkleurig kunnen zijn. Ze kunnen vlak of verheven, glad of ruw zijn. Sommige vertonen haargroei. Moedervlekken zijn meestal rond of ovaal, met een gladde rand. Kenmerkend aan moedervlekken is dat de vorm en pigmentatie regelmatig zijn.

Moedervlekken kunnen veranderen
Moedervlekken kunnen mettertijd veranderen in aantal en qua uiterlijk. Sommige moedervlekken verdwijnen na verloop van tijd, vaak zonder dat de persoon zich dat realiseert. Moedervlekken kunnen ook reageren op hormonale veranderingen, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap wanneer ze iets donkerder kunnen worden. Ook tijdens de puberteit maakt het lichaam meer hormonen en kunnen er dientengevolge nieuwe moedervlekken ontstaan. De meeste moedervlekken ontstaan tussen het derde en twintigste levensjaar en na het veertigste levensjaar neemt het aantal moedervlekken vaak geleidelijk weer af.

Aangeboren en verworven moedervlekken

Sommige moedervlekken zijn reeds bij de geboorte zichtbaar aanwezig. Deze worden aangeboren of congenitale moedervlekken genoemd. Ze komen slechts bij 1% van de pasgeborenen voor. De meeste moedervlekken ontstaan tussen het derde en twintigste levensjaar. De zogeheten verworven moedervlekken. Verworven moedervlekken ontstaan door genetische predispositie en blootstelling aan uv-straling. Mensen met een lichte huidskleur hebben vaak meer moedervlekken dan mensen met een donkerdere huid.

Erfelijk
De meeste moedervlekken hebben een genetische oorzaak en zijn erfelijk. Dit is vaak het geval bij mensen die veel moedervlekken hebben. Blootstelling aan zonlicht is ook van invloed op de vorming van moedervlekken.

Maligne melanoom

De meeste moedervlekken zijn onschuldig, maar in een paar zeldzame gevallen kunnen ze zich ontwikkelen tot kwaadaardige melanoom, een agressieve vorm van huidkanker die al in een vroeg stadium kan uitzaaien.

Melanoom herkennen / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)Melanoom herkennen / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Maligne melanoom is de meest ernstige vorm van huidkanker. De oorzaak van melanoom is complex en wordt meestal verklaard door een combinatie van genetische factoren en omgevingsfactoren, vooral blootstelling aan zonlicht. Er zijn echter veel melanomen die niet worden veroorzaakt door overmatig zonnen en kunnen optreden op delen van het lichaam die niet zijn blootgesteld aan veel zon.

Atypische moedervlekken
Maligne melanoom kan overal op het lichaam verschijnen. Het kan gaan om een donkere, snel groeiende plek zijn op voorheen normale huid, of om een reeds bestaande moedervlek die ontaard in een melanoom. Aangeboren moedervlekken > 3 cm hebben een verhoogd risico op maligne ontaarding. Verworven atypische moedervlekken kunnen soms maligne ontaarden, vooral als ze voldoen aan ten minste drie van de volgende kenmerken:
  • ≥ 5 mm doorsnede;
  • vage begrenzing met de omliggende huid;
  • onregelmatige (of grillige) vorm;
  • onregelmatige pigmentatie; en
  • omringend erytheem (roodheid).

Groter worden, geheel of gedeeltelijk van kleur veranderen (naast bruin en zwart kunnen de kleuren blauw, grijs, wit, rood, paars of een combinatie van verschillende kleuren voorkomen), jeuk, pijn, spontaan bloeden en de vorming van korstjes zijn algemene risicofactoren. Het merendeel van de melanomen ontstaat uit voorheen normale huid en niet uit een moedervlek. Tegenwoordig ontwikkelt ongeveer 1 op de 75 personen een melanoom tijdens zijn leven.

Regelmatige controle
Controleer regelmatig moedervlekken op eventuele veranderingen. Een verandering kan optreden in een aantal weken of maanden. Indien één van bovengenoemde veranderingen wordt waargenomen, dan is het belangrijk de huisarts of dermatoloog te raadplegen. Een snelle beoordeling is van groot belang, gezien de agressieve aard van een melanoom. Uitzaaiingen moeten voorkomen worden, want deze vormen een groot gevaar voor de gezondheid, vaak met dodelijke afloop.

Een moedervlek / Bron: Apostoloff, Wikimedia Commons (GPL)Een moedervlek / Bron: Apostoloff, Wikimedia Commons (GPL)

Moedervlekken behandelen

Een goedaardige moedervlek is een normaal verschijnsel en behoeft derhalve niet behandeld te worden. Mensen kunnen vanwege cosmetische bezwaren, bijvoorbeeld als er een of meerdere moedervlekken in het gezicht aanwezig zijn of op een andere zichtbare plek, of vanwege zorgen over mogelijke kwaadaardigheid van de moedervlek door verdachte verschijnselen of als gevolg van irritatie vanwege kleding die lang de plek schuurt, bij de huisarts op het spreekuur komen.

Verschillende methoden

Een moedervlek kan weggebrand (electrocoagulatie), weggelaserd (laserbehandeling), afgeschaafd (dermabrasie) of weggesneden (excisie) worden. Bij een laserbehandeling kunnen alleen vlekken van een geringe omvang behandeld worden en geen dikke moedervlekken. Er wordt onderscheid gemaakt in verheven (bolle) en vlakke moedervlekken. Vlakke moedervlekken kunnen met een laserbehandeling worden behandeld. Verheven moedervlekken kunnen daarentegen alleen chirurgisch worden verwijderd. Bij verdenking van kwaadaardigheid wordt van een laserbehandeling afgezien en zal de moedervlek worden weggesneden en microscopisch worden onderzocht.

Kosten

Het verwijderen van moedervlekken wordt meestal niet vergoed vanuit de verzekering, wanneer het onder de cosmetische chirurgie valt. De kosten van het laten verwijderen van een moedervlek verschillen sterk per behandeling. Het weglaseren van een aantal moedervlekken kost al gauw €500,-.

Litteken?

Hoe de wond eruit komt te zien valt niet te voorspellen. De wond kan heel mooi genezen, waarbij het litteken nauwelijks opvalt. Soms wordt het litteken echter dik en blijft het duidelijk zichtbaar. Mensen met een donkere huid hebben meer kans dat het litteken beter zichtbaar blijft.

Is het pijnlijk?

De ingreep vindt plaats onder lokale verdoving. Daarom zal je van de ingreep zelf geen last ondervinden. Kleine ingrepen in de huid zoals het verwijderen van een moedervlek geven meestal weinig of geen pijn. Soms kan het wondje na de behandeling wat branden of kunnen de hechtingen trekken. Je kunt dan een pijnstiller nemen.

Moedervlekken verwijderen en weghalen

Moedervlek wegsnijden

Met deze methode worden moedervlekken behandeld met een lokaal verdovingsmiddel. De moedervlek wordt samen met een klein deel van de omliggende huid weggesneden met een scalpel of chirurgisch mesje. Daarna wordt de wond gehecht, waardoor er een klein litteken achterblijft dat na verloop van tijd vervaagt.

Stikstof en afschaven (dermabrasie)

Sommige moedervlekken kunnen worden afgeschaafd. Het gebied wordt van tevoren plaatselijk verdoofd en meestal blijft slechts een klein schaafwondje achter. Vooral opstaande moedervlekken (die bovenop de huid liggen), komen voor deze behandeling in aanmerking. Verheven moedervlekken worden vaak eerst bevroren en dan laagje voor laagje weggeschaafd. De moedervlek wordt dan met vloeibare stikstof behandeld en keihard gemaakt en vervolgens met een soort scheermesje weggeschraapt.

Laseren

Kleinere, goedaardige moedervlekken die niet uitsteken boven het oppervlak van de huid, kunnen ook worden verwijderd met een laserbehandeling. Deze methode vergt meestal twee of drie behandelingen om de moedervlek volledig te verwijderen. Hoewel excisie (wegsnijden) de meest voorkomende en aanbevolen methode is om een moedervlek te verwijderen, kan behandeling met een laser nuttig zijn voor moeilijk bereikbare gebieden, zoals op het gezicht of oren, en hiermee kunnen meerdere moedervlekken tegelijk verwijderd worden.

Moedervlek zelf verwijderen?

Er zijn veel websites die advies geven om zelf moedervlekken te verwijderen. Het wordt echter altijd aanbevolen om een arts te raadplegen om te bepalen of een moedervlek goedaardig is en om je te laten adviseren wat de beste behandeling is. Een arts kan ervoor zorgen dat een moedervlek op de juiste manier wordt verwijderd, met weinig complicaties en kans op littekens.

Draag een hoed om je te beschermen tegen de zon / Bron: Istock.com/RemainsDraag een hoed om je te beschermen tegen de zon / Bron: Istock.com/Remains

Kan een moedervlek na de behandeling terugkomen?

In sommige gevallen kan een moedervlek na de behandeling terugkeren. Er is een kleine kans dat een aantal cellen zijn achtergebleven en dan begint de moedervlek weer te groeien. Hoewel dit meestal niet het geval is, is geen enkele behandeling altijd 100% effectief.

Moedervlekken voorkomen

Na een behandeling waarbij ene moedervlek is verwijderd, kan je weer gewoon in de zon komen en je normale leven leiden. Het is echter wel belangrijk om je goed tegen de zon te beschermen, bijvoorbeeld met een hoed met een brede rand, beschermende kleding, zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor) om te voorkomen dat er nieuwe moedervlekken worden gevormd en om te voorkomen dat verwijderde moedervlekken terugkeren. Regelmatige huidcontrole wordt ook aangeraden om onregelmatige moedervlekken te herkennen en eventuele veranderingen in bestaande moedervlekken op te merken.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Moedervlekken (en hun gevaar)Veel lichamen zijn er mee bezaaid, moedervlekken. Of je ze nu mooi vind of niet, ze maken deel uit van je lichaam en dus…
Moedervlek: wat is het en laten verwijderenMoedervlek: wat is het en laten verwijderenEen moedervlek is een goedaardige opeenhoping van pigmentcellen. De meeste mensen hebben een of meerdere moedervlekken.…
Moedervlekken, wat zijn het?Elk mens heeft wel een aantal moedervlekken, gemiddeld heeft men er zelfs zo'n 25. Een moedervlek is in principe onschul…
Zwarte en donkere vlekjes stipjes op de huid; moedervlekkenZwarte en donkere vlekjes stipjes op de huid; moedervlekkenHeb jij last van zwarte vlekjes of donkere vlekjes op je huid? Wat zijn deze zwarte vlekjes? Zwarte donkere vlekjes op d…
Melanoom, een vorm van huidkankerMelanoom, een vorm van huidkankerIedereen heeft ze moedervlekken. De één wat meer dan de ander. Sommige vallen op en irriteren je, de andere heb je geen…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: K!roman, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • http://www.henw.org
  • http://www.huidziekten.nl
  • http://www.huidinfo.nl
  • http://nhg.artsennet.nl
  • http://www.nhs.uk
  • http://www.huidarts.com
  • Skin Vision. Skin moles treatment: what are your options for mole removal? https://www.skinvision.com/articles/skin-moles-treatment-what-are-your-options-for-mole-removal (ingezien op 24-3-2018)
  • Afbeelding bron 1: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 3: Apostoloff, Wikimedia Commons (GPL)
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/Remains

Reageer op het artikel "Moedervlekken: symptomen, behandelen en verwijderen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Anoniem, 13-02-2016 17:22 #2
Ik heb al mijn hele leven een grote moedervlek op mijn schouder zitten waar haren uitgroeien die ik graag zou willen verwijderen uit cosmetische redenen. Ik lijd er psychisch onder. Klopt het dat een huisarts een moedervlek ook kan verwijderen? Ik had ergens anders gelezen dat dat 20 tot 40 euro kost per moedervlek, is dat nog steeds zo in 2016? Ik ben 18 jaar, dus ik neem aan dat de kosten niet meer vergoed zullen worden door de verzekering?

Alvast bedankt. Reactie infoteur, 19-02-2016
Huisartsen kunnen zelf een kleine ingreep verrichten, zoals het verwijderen van een kleine moedervlek.
Bij grotere vlekken zal verwijzing naar een dermatoloog plaatsvinden. Het verwijderen van goedaardige moedervlekken uit cosmetisch oogpunt wordt niet vergoed door de zorgverzekering. De prijs van een cosmetische behandeling kunt u opzoeken in de Prijslijst Cosmetische Dermatologie: https://goo.gl/W8b3A8.

Kete, 09-01-2013 19:10 #1
Ik heb een moedervlek op mijn neus! help kan ik hem weg halen zondr operatie of cream of drgelijks? help ik word er ook nog erg om gepest!
gr. zoals ze me noemen het lelijke vlekje… phoe help aub. k heb jullie nodig… Reactie infoteur, 10-01-2013
Een goedaardige moedervlek behoeft in principe niet behandeld te worden, maar onder meer vanwege cosmetische bezwaren kan men soms toch besluiten om de vlek weg te laten halen. Bespreek dit met je ouder(s) of verzorger(s). Je huisarts kan beoordelen op welke manier de moedervlek het beste verwijderd kan worden.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 30-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Moedervlekken
Bronnen en referenties: 12
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!