InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Kwaadaardige moedervlek herkennen, wat zijn de kenmerken?

Kwaadaardige moedervlek herkennen, wat zijn de kenmerken?

Kwaadaardige moedervlek herkennen, wat zijn de kenmerken? Hoe kun je een kwaadaardige moedervlek herkennen. Waarop moet je letten, wat zijn de kenmerken van een kwaadaardige moedervlek? Hoe kun je het beste moedervlekken controleren? Een moedervlek is een opeenhoping van pigmentvormende cellen in de huid. Iedereen is met moedervlekken bekend en nagenoeg iedereen heeft moedervlekken, gemiddeld zo'n twintig stuks. Er zijn verschillende soorten moedervlekken, zoals gewone, goedaardige moedervlekken én onrustige moedervlekken. De laatste kunnen soms uitgroeien tot een plek met huidkanker, een melanoom genaamd. Melanoom of kwaadaardige moedervlek is de gevaarlijkste huidkanker. Daarom is snelle vaststelling en behandeling belangrijk voor een goede overlevingskans. Wanneer een melanoom wordt vastgesteld, zal deze worden weggesneden. Het is belangrijk een verdachte moedervlek tijdig te herkennen. We geven wat handvatten om moedervlekken te controleren.

Kwaadaardige moedervlek


Moedervlek op de linkerarm / Bron: Lava.wiki, Wikimedia Commons (Publiek domein)Moedervlek op de linkerarm / Bron: Lava.wiki, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Normale moedervlekken

Een moedervlek (zie afbeelding) is een opeenhoping van pigmentvormende cellen (melanocyten) in de huid. Moedervlekken zijn een normaal en goedaardig verschijnsel. Vrijwel ieder mens heeft meerdere moedervlekken. De meeste mensen hebben tussen de 10 en 30 moedervlekken. De meeste ontstaan tussen het 10e en 30e levensjaar. Sommige moedervlekken zijn reeds aanwezig vanaf de geboorte. Normale moedervlekken zijn licht tot donker gekleurde vlekjes vlekjes, met een duidelijke begrenzing ten opzichte van de omliggende huid. Ze zijn ovaal of rond en meestal kleiner dan 6 mm in doorsnee.

Verdachte moedervlekken

Heel soms kan uit verdachte moedervlekken huidkanker, 'melanoom' genaamd, ontstaan. Een melanoom is een vorm van huidkanker, die ontstaat uit ontspoorde melanocyten. Melanomen kunnen snel kunnen groeien doordat ze de diepte ingroeien kunnen er uitzaaiingen ontstaan naar lymfeklieren en andere organen. Daarom is het van belang om alert te zijn op veranderende moedervlekken. Bij twijfel over moedervlekken en andere pigmentvlekjes, is het van belang zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan voor nader onderzoek.

Melanoom / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)Melanoom / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Moedervlekken controleren

Wat zijn de kenmerken van een verdachte moedervlek en hoe kun je moedervlekken controleren? Moedervlekken kunnen klinisch worden beoordeeld aan de hand van de zogeheten ABCDE-regel, waarbij elke letter staat voor een kenmerk van een moedervlek dat mogelijk wijst op een overgang naar een melanoom:
  • Asymmetrie;
  • Border (rand);
  • Color (kleur);
  • Diameter (doorsnede); en
  • Evolution (evolutie, groei) of Elevation (verheven gedeelte).

Asymmetrie

'A' staat voor een asymmetrische vorm. Een moedervlek is symmetrisch wanneer er een denkbeeldige doorheen getrokken kan worden, waarna de beide helften aan weerszijden van de lijn elkaars spiegelbeeld zijn. Asymmetrie is een teken van kwaadaardigheid. Een moedervlek met een onregelmatige vorm, zoals twee zeer verschillend uitziende helften, is derhalve verdacht.

Border (rand)

'B' staat voor 'border', ofwel een onregelmatige, grillige rand. Wees gewaarschuwd voor moedervlekken met onregelmatige, getande of geschulpte randen. Dit is een teken van kwaadaardigheid.

Color (kleur)

'C' staat voor verandering in kleur. Twee of meer kleuren in één moedervlek (lichtbruin, donkerbruin, zwart, blauwzwart, rood, wit-roze), een ongelijke verdeling van de kleur of het donkerder worden van een moedervlek, is een teken van kwaadaardigheid.

Diameter (doorsnede)

'D' staat voor diameter of doorsnede. Moedervlekken tot 6 mm zijn meestal onschuldig en een moedervlek die groter is dan 6 mm is een reden om alert te zijn. De grootte alleen zegt nog niet zo heel veel. Een moedervlek die alleen groter is geworden zonder dat één van de veranderingen genoemd onder A,B, of C heeft plaatsgevonden, is meestal onschuldig.

Evolution (evolutie, groei) of Elevation (verheven gedeelte)

Evolutie staat voor veranderingen in de moedervlek (kleur of vorm) of in de omvang van de moedervlek. Elevation verwijst naar (een deel van) een moedervlek die een verheven aspect krijgt, dus gaat uitsteken boven de omgeving, bijvoorbeeld in de vorm van uitstulpingen of bultjes.

Moedervlekken kunnen ook evolueren in de zin dat er nieuwe symptomen ontstaat, zoals jeuk, pijn of bloeden, een zweertje of een korstje op de moedervlek. Andere verdachte veranderingen in een moedervlek kunnen zijn:

Kwaadaardige (maligne) moedervlekken verschillen sterk in uiterlijk. Sommigen tonen (bijna) alle van de hierboven genoemde veranderingen, terwijl anderen slechts één of twee bijzondere kenmerken vertonen.

De patholoog-anatoom kan de diagnose met zekerheid stellen door een stukje weefsel in een laboratorium te onderzoeken.

Behandeling kwaadaardige moedervlek

Wanneer de diagnostische excisie een melanoom heeft uitgewezen, zal een therapeutische excisie worden uitgevoerd. Na verwijdering worden controle-afspraken gemaakt bij de dermatoloog, waarbij het litteken geïnspecteerd wordt en naar de lymfeklieren wordt gekeken met het oog op eventuele uitzaaiingen. Ook wordt de huid nagekeken op onrustige moedervlekken. Voor dunne melanomen (minder dan 1 mm dik), volstaat een eenmalig controlebezoek, ongeveer één tot drie maanden na de behandeling. De patiënt doet er verstandig zelf de huid in de gaten houden en wanneer hij een moedervlek opmerkt die nieuw of veranderd is, deze te laten beoordelen door de huisarts of dermatoloog. Bij melanomen met een dikte van meer dan 1 mm vindt gedurende 5 jaar nacontrole plaats en bij melanomen met een dikte van meer dan 2 mm vindt zelfs tot 10 jaar na de operatie nacontrole plaats.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Moedervlek: bloed en verwijderenMoedervlek: bloed en verwijderenEen moedervlek is een gezwel op de huid met pigmentvormende cellen, dat goedaardig is. In sommige gevallen kan een moede…
Moedervlekken verwijderen met een laserEr bestaan maar een paar manieren om moedervlekken te verwijderen. De meest voorkomende manier om moedervlekken te verwi…
Moedervlekken (en hun gevaar)Veel lichamen zijn er mee bezaaid, moedervlekken. Of je ze nu mooi vind of niet, ze maken deel uit van je lichaam en dus…
Kanker: melanoomKanker: melanoomMelanoom is een vorm van huidkanker. Melanoom is de laatste jaren steeds meer in opspraak gekomen en komt steeds vaker v…
Zwarte en donkere vlekjes stipjes op de huid; moedervlekkenZwarte en donkere vlekjes stipjes op de huid; moedervlekkenHeb jij last van zwarte vlekjes of donkere vlekjes op je huid? Wat zijn deze zwarte vlekjes? Zwarte donkere vlekjes op d…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Onbekend, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Dr. R.I.F. van der Waal, prof. dr. H.A.M. Neumann (red.): Praktische dermatologie - Klinische atlas met 470 afbeeldingen in kleur, Prelum uitgevers, Houten, 2009.
  • Afbeelding bron 1: Lava.wiki, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Kwaadaardige moedervlek herkennen, wat zijn de kenmerken?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 07-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Moedervlekken
Bronnen en referenties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!