InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Nachtelijke kuitkramp: oorzaak en behandeling

Nachtelijke kuitkramp: oorzaak en behandeling

Nachtelijke kuitkramp: oorzaak en behandeling Het is erg vervelend om ’s nachts wakker te worden door kramp in je kuit. De kuitkramp bestaat uit pijnlijke, plaatselijke en meestal onwillekeurige spiersamentrekkingen dat soms wel minutenlang achter elkaar kan aanhouden. Nachtelijke kuitkramp kan verschillende oorzaken hebben, zoals onvoldoende vocht drinken, een tekort aan zout, verkeerde schoenen, overbelasting, zwangerschap of spataderen. Tijdens de kramp kun je proberen je voet voorzichtig naar je toe te trekken of de kuit te masseren.

Wat kuitkramp is

Eén op de drie Nederlanders heeft wel eens last van nachtelijke krampen in de kuit. Het zijn plotselinge perioden van onwillekeurige, meestal erg pijnlijke spiersamentrekkingen die een aantal seconden tot zelfs enkele minuten kan aanhouden. Tijdens de kramp trekt de spier geheel of gedeeltelijk samen, wat vaak zichtbaar is als een zwelling en voelbaar is als een verharding van de spier. In de spier wordt te weinig zuurstof aangeleverd en de afvalstoffen (melkzuren) hopen zich op waardoor de spier plotseling gaat samentrekken.

Oorzaak

Er zijn weinig mensen die hiervoor naar de huisarts gaan. Zo kan er sprake zijn van abnormale prikkeling van de zenuwuiteinden die tot kramp kunnen leiden of hyperactiviteit van bepaalde zenuwcellen wat kan leiden tot snelle contracties van bepaalde spiergroepen. Meestal is de oorzaak onbekend. Echter, de nachtelijke kuitkramp kan naast neurologische oorzaken diverse andere oorzaken hebben, zoals:

  • onvoldoende vochtinname
  • verstoring in mineralenbalans
  • te weinig inname zout of overmatig zoutverlies (zweten)
  • dragen van hakschoenen
  • op je tenen lopen
  • overmatig sporten
  • zwangerschap (2e helft zwangerschap)
  • geneesmiddelen
  • spataderen
  • schildklierproblemen
  • nierfunctiestoornissen
  • Raynaud-syndroom (verminderde bloedstroom in vingers en tenen)

Diagnose

De huisarts zal proberen een diagnose te stellen en informeert onder andere naar het tijdstip van de kramp, de soort pijn, exacte pijnplaats en hij informeert naar de uitlokkende factoren zoals deze (zie hierboven) bij de oorzaken worden opgenoemd. Het kan liggen aan de houding in bed waarbij je met de voeten bijvoorbeeld tegen het voeteneinde van het bed ligt. Hij informeert naar lichamelijke inspanning, zwangerschap, medicatiegebruik en of er sprake is van braken en/of diarree. Indien er sprake is van kramp verspreid over het hele lichaam, is er veelal sprake van een verstoorde water- en zouthuishouding. Soms wordt er een laboratoriumonderzoek gedaan om te kijken naar de hoeveelheid elektrolyten zoals calcium, natrium, kalium en magnesium, en naar de schildklierklierfunctie, nierfunctie of glucosegehalte.

Het is belangrijk de nachtelijke kuitkramp te onderscheiden van “restless legs’ en ‘slaapschokken’. Dit zijn andere aandoeningen die verward kunnen worden met nachtelijke kuitkramp. Bij “restless legs” ontstaan er spontane en onaangename sensaties in de benen waarbij verlichting optreedt door de benen te bewegen. Bij “slaapschokken” ontstaan er stereotype, repeterende trekkingen van de onderste delen van de benen. Deze aandoeningen verlopen in tegenstelling tot kramp zonder heftige pijn.

Behandeling

Op het moment dat de kramp in de kuit aanwezig is, kun je de spier langzaam in een tegengestelde richting rekken door de voet beet te pakken en de tenen naar je te toe te trekken. Doe dit heel voorzichtig omdat je de spier kunt scheuren als je er te hard aan trekt. Houd de spier enkele seconden in deze stretch. Eventueel kun je daarna de spier voorzichtig (laten) masseren om deze extra ontspanning te geven. Houd de spieren goed warm. Het nemen van een warm bad kan hieraan bijdragen. Meestal zal er als advies gegeven worden daarbij genoeg te drinken of te slapen met de voet in een dorsiflexie (tenen richting het scheenbeen) en het omhoog leggen van de benen.

In sommige gevallen wordt er gekozen om dagelijks kininemedicatie te gebruiken. Na 3 tot 4 weken kan er een positief effect behaald worden. Voor de zwangere vrouw kan magnesium, calcium of natrium een effectieve oplossing zijn.

Risicogroepen

Hoewel de nachtelijke kuitkramp bij iedereen kan voorkomen, komt het vaker voor bij vrouwen. Ook lijkt het risico toe te nemen naarmate men ouder wordt. Naar schatting heeft 30 tot 50 procent van de ouderen nachtelijke krampen. Het is niet bekend of erfelijkheid hierbij een rol speelt. Wel schijnt het in sommige families wat meer voor te komen.

Nachtelijke kuitkramp bij zwangere vrouwen

Een zwangere vrouw heeft zes keer meer kans om ’s nachts kramp te krijgen. Dit wordt veroorzaakt door een verschuiving van zouten en mineralen dat kan leiden tot een tekort aan magnesium. Indien de zwangere vrouw erg veel last heeft van nachtelijke spierkrampen, wordt er geadviseerd om contact op te nemen met de verloskundige. De krampklachten zullen na de bevalling vanzelf verdwijnen.

Preventie

Omdat de exacte oorzaak van nachtelijke kuitkramp niet door wetenschappers is ontdekt, kun je wel de uitlokkende factoren vermijden om ervoor te zorgen dat de kramp uitblijft. Blijf dus vooral goed drinken, genoeg innemen van mineralen, niet te veel op hoge hakken lopen en de spieren niet overmatig belasten. Om te voorkomen dat je ’s nachts wakker wordt door die vervelende kramp kun je voor het slapen gaan wat strekoefeningen doen of een klein stukje te wandelen. Het eten van een beetje zoutjes of chips kan geen kwaad indien er sprake is van een zouttekort.

Lees verder

© 2012 - 2019 Ymbakker, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Kramp in de kuiten, wat kun je er tegen doen?Kramp in de kuiten, wat kun je er tegen doen?Veel mensen herkennen het, midden in de nacht wakker worden doordat de kramp op dat moment in je kuit schiet. Kuitkramp…
Hoe ontstaat kramp en hoe kun je het voorkomen?Hoe ontstaat kramp en hoe kun je het voorkomen?Je bent aan het wandelen of leuk aan het sporten. En dan opeens uit het niets krijg je zomaar kramp in je benen of op an…
Veroorzaakt elektroallergie spierkrampmijn kijk opVeroorzaakt elektroallergie spierkrampSpierkramp kan erg vervelend en behoorlijk pijnlijk zijn. Vervelend wanneer je tenen zomaar pijnlijk krom gaan staan en…
Kramp en spierkramp tijdens de zwangerschapKramp en spierkramp tijdens de zwangerschapHevige kramp en spiertrekken tijdens de zwangerschap is heel vervelend en een veelvuldig voorkomend probleem onder zwang…
Nachtelijke spierkramp (NS): oorzaken en behandelingNachtelijke spierkramp (NS): oorzaken en behandelingNachtelijke spierkramp (NS) duidt op een plotselinge aanval van kramp of pijnlijke spiercontracties, die ’s nachts optre…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mohammadaasim, Pixabay
  • - www.henw.org/archief/volledig/id535-nachtelijke-kuitkrampen.html
  • - www.nachtelijkespierkramp.nl

Reageer op het artikel "Nachtelijke kuitkramp: oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Sanne, 10-02-2019 22:39 #6
Voor degene die de mogelijke oorzaken hebben gelezen en zich nu ongerust voelen, er is nog een oorzaak voor plotselinge kramp in de kuit 's nachts:
Een verkeerde sta- of zithouding gedurende de dag. Vooral langdurig achter elkaar zitten kan 's nachts kramp uitlokken.
Ik heb hier af en toe last van, omdat ik veel leer voor mijn examens op school en dus langdurig achter elkaar zit.

Henk, 14-07-2017 06:17 #5
Hallo, ik ben Henk en 64 jaar.
Sinds ongeveer 1 jaar heb ik in de nacht last van kramp in mijn linkerkuit die gepaard gaat met fikse pijn waardoor je maar 1 ding wilt, uit je bed. Als je gaat staan dan zakt de pijn snel weg maar kun je de plek nog goed voelen. Bij mij is het altijd mijn linkerbeen. Sinds kort krijg ik ook kramp als ik op mijn knieën ga liggen om bijvoorbeeld onkruid te wieden, en dan wil je wel overeind komen. Voorheen had ik nooit kramp. Ook niet tijdens intensief sporten en ik deed altijd de voorgeschreven rekoefeningen en werd wekelijks gemasseerd door een sport-masseur. Ik heb van alles uitgevogeld op internet en door navraag bij de huisarts en zou niet weten wat aan deze kramp ten grondslag ligt. Het zou verkoeling kunnen zijn want ik heb het altijd warm en lig 's nachts altijd boven op de dekens zie ik als ik wakker word. Sinds een half jaar gebruik ik magnesium (Magnesan Forte Plus) van Bonusan en dan 1 pil per dag. Dat leek aanvankelijk te helpen want ik had vrij snel meer dan een half jaar geen last. Misschien dat ik dit op ga voeren tot anderhalve pil per dag. Ik ben iemand die helemaal wars is van medicijnen vanwege de bijwerkingen en ik prefereer natuurlijke middelen (geneeskrachtige kruiden en hennep), bij de artrose waar ik ook last van heb, maar dat even terzijde. In mijn vakgebied is mij geleerd dat er altijd iets van oorzaak gevolg is en ik zou graag willen weten wat de oorzaak is want dan kun je het ook aanpakken en bestrijden.

C. ter Horst, 20-08-2016 14:34 #4
Ook ik heb op gezette tijden nachtelijke kramp, in mijn linker boven been. Meestal in de vroege ochtend uren. Mijn leeftijd is bijna 65 jaar. Zweten is best een probleem, en als ik de oorzaken lees, moet ik bekennen dat zoutverlies en te weinig drinken wel eens de hoofdoorzaak zou kunnen zijn. Blij dat ik deze website bekeken heb. Voorlopig ga ik meer drinken, en wat vaker een haring nuttigen. In mijn eten gaat over het algemeen te weinig zout. "Aan de slag!" Dank.

Bert Daane, 29-11-2015 16:02 #3
Ik heb jarenlang, vooral 's nachts, vreselijk last van kramp gehad. Het werd steeds erger, vaak in allebei de kuiten of bovenbenen tegelijk. Op een gegeven moment ging ook mijn conditie achteruit en toen ben ik naar de huisarts gegaan. Er kwam al snel naar boven dat ik zware bloedarmoede had. Toen volgden de maag- en darmonderzoeken. Er werd niets gevonden. Na wat zoeken op internet besloot ik een glutenvrij dieet te gaan volgen onder het motto "baat het niet dan schaadt het niet". Al na 3 dagen begon ik resultaat te zien aan mijn ontlasting en ik ben in sneltreinvaart opgeknapt en mijn conditie is na een half jaar weer helemaal op peil, weliswaar even met een duwtje in de rug met staalpillen. De internist kan het niet verklaren en wil het volgens mij ook niet erg geloven. Daarom ben ik een poos geleden weer normaal gaan eten, maar daar na 2 weken weer snel mee gestopt omdat ik merkte dat het weer mis ging. Bewijs geleverd denk ik dan. Reactie internist "als jij je daar goed bij voelt moet je het zeker doen" m.a.w… Hij gaat er verder niet op in. Het gaat nu prima en ik hoef niet meer terug. Naast mijn krampen ben ik ook helemaal van mijn migraine af, dat had ik zo gemiddeld 4-5 keer per jaar. Ik kan een vergelijkbaar geval nergens op internet vinden vandaar dat het me wel interessant leek om te melden

Dirk Jacobs, 07-03-2013 08:55 #2
Ik heb al jaren last van krampen 's nachts en soms ook overdag. Men heeft al alles geprobeerd : spierontspanners, slaapmiddelen, … Ik had ook veel last van restless legs.
Een dokter gaf als oorzaak het jarenlange gebruik van cholesterol remmers met statines. Ik neem nu elke dag 's avonds Q10 (300 mg ) en magnesium. Dit helpt zeer goed. Ik heb er soms nog last van maar het is veel beter en ik kan terug normaal slapen. Voor de restless legs (waar ik veel last van had) neem ik VASOVIN. Sinds ik dit neem 's avonds voor het slapen gaan heb ik GEEN last meer. Regelmatig een banaan eten heeft ook een goede invloed. Wat ook helpt is regelmatig je voeten laten "kraken " door een osteopaat.

Layla, 07-02-2013 14:32 #1
Ik ben gister nacht wakker geschrokken van de pijn in mijn kuit. Voor ik ging slapen was ik overdreven misselijk. De volgende dag vandaag dus ben ik nog steeds heel misselijk en voel nog steeds de spanningen in mijn kuit. Ik zou niet weten hoe dit komt.

Infoteur: Ymbakker
Laatste update: 18-10-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Beenklachten
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!