InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Cariës (gaatjes) & oorzaak en behandeling

Cariës (gaatjes) & oorzaak en behandeling

Cariës (gaatjes) & oorzaak en behandeling Tandbederf (cariës) wordt veroorzaakt door bacteriën die in de tandplaque voorkomen. Samen met voedselresten en speeksel vormen ze een plakkerige kleurloze laag die zich afzet op de tanden en kiezen. De bacteriën in deze plaque breken suikers in ons voedsel af en vormen zuren, die bij slechte mondhygiëne het harde tandglazuur (het hardste weefsel van het menselijke lichaam!) doen oplossen. Hierdoor kan een gaatje ontstaan.

Cariës (gaatjes)


Cariës en tandbederf

Zodra de bacteriën door het glazuur (zie het artikel anatomie tand) zijn gedrongen, kunnen ze ook de zachtere weefsels (zoals het dentine en de tandpulpa met bloedvaten en zenuwen) aantasten en spreken we van cariës. Het lichaam probeert wel de bacterie-invasie tegen te houden door in de pulpa tertiair dentine (sterk gemineraliseerd materiaal) af te zetten. Helpt dit nog niet dan gaat het tandbederf verder en kunnen de bacteriën via de pulpa terechtkomen in de zachte lagen en een ontsteking veroorzaken met als mogelijk gevolg een abces, dat gepaard gaat met hevige pijn en kaakontsteking.

Tanderosie

De laatste tijd zien tandartsen steeds meer gevallen van tanderosie (glazuur dat volledig is opgelost, waarbij het zachtere tandbeen zichbaar is). Vroeger was cariës het grootste probleem, maar aangezien jongeren steeds beter zijn gaan poetsen, hebben ze steeds minder gaatjes. Dit ligt waarschijnlijk aan de goede preventie en dat de samenleving beter op het gebit is gaan letten. Erosie wordt voornamelijk veroorzaakt door onze voeding (zoetigheid).

Symptomen gaatjes

Er kunnen een aantal zaken wijzen op het hebben van cariës. Bijvoorbeeld een toegenomen gevoeligheid voor warmte en koude. Bijvoorbeeld bij het drinken van een koud drankje. Daarnaast kan kiespijn ook als symptoom worden genoemd, vooral als de pijn optreedt na het eten van zoute of zure etenswaren. De pijn kan hierbij steeds erger worden. Cariës kan ook slechte adem en een vieze smaak in de mond veroorzaken. Herkent u hier iets van, dan is het raadzaam om voor controle bij de tandarts langs te gaan.

Oorzaak gaatjes

Cariës kan diverse oorzaken hebben. Hoofdzakelijk komt tandbederf door slechte mondhygiëne. Tandplaque is de grootste boosdoener en als die niet voldoende wordt verwijderd, kan er een leasie (oppervlakkig defect) en een gaatje (caviteit) ontstaan. Ook suiker en zetmeelrijke voeding en drank bevorderen tandbederf. Bacteriën gebruiken de suikers om zuren te maken en om te groeien. Dus een suikerarm dieet is raadzaam als u veel last hebt van cariës en tandplaque.

Teruggetrokken tandvlees leidt tot gevoelige tanden en extra cariës-risico. Dit komt doordat het tandbeen minder hard is dan het tandglazuur. Let hier dus ook op.

Preventie cariës

Hoe kun je gaatjes voorkomen? Een aantal preventie tips:
  • Tandenpoetsen met een zachte borstel en fluoridetandpasta. Lees het artikelen Een mooi gebit krijg je zo! om te lezen over de poetstechniek en poetsinstructie.
  • Flossen na het borstelen. Deze komt op plekken waar de tandenborstel niet bij komt.
  • Mond spoelen met plaqueremmend mondwater als extra bescherming.
  • Raadpleeg de tandarts over het gebruik van spoel-hulpmiddelen of instrumenten op plaque te verwijderen.
  • Minstens eenmaal per jaar voor controle naar de tandarts.
  • Beperk gebruik van suiker en zetmeelrijke voedingsmiddelen.

Chloorhexidine

Er wordt momenteel veel geadverteerd met het middel chloorhexidine. Het is belangrijk dat dit middel frequent wordt gebruikt om cariës te voorkomen. Maar let op: langdurig gebruik is niet aan te bevelen. De smaakgewaarwording wordt namelijk door chloorhexidine beïnvloed. Vraag u tandarts of dit product voor u geschikt is.

Onderzoek gebit

Onderzoek van het gebit gebeurt door de tandarts met een sikkelsonde en mondspiegeltje. Vaak worden er dan röntgenfoto gemaakt (zie het artikel over bitewing-foto's hoe dit in zijn werk gaat en wat het inhoudt). Ook als u weinig last hebt van cariës maakt de tandarts om de twee of drie jaar ter controle een aantal foto's.

Behandeling cariës

Wat kun je zelf doen tegen gaatjes en wat doet de tandarts als behandeling?
  • Bij kiespijn ijspakkingen, aspirine of paracetamol gebruiken tot de tandarts ingrijpt. Middelen zijn verkrijgbaar bij de gangbare drogisten.
  • Het aangetaste tanddeel wordt weggeboord en het gat wordt gevuld en afgewerkt met composiet (witte vullen).
  • Bij ernstige cariës is een wortelkanaalbehandeling nodig, waarbij tandpulpa en de tandzenuw worden verwijderd. Het restant wordt gesteriliseerd, opgevuld met cement en voorzien van een kroon van metaal of porselein.
  • Als een abces is ontstaan moet de tand soms getrokken worden (dit heet een extractie).

Naar de tandarts met een gaatje

Ga met gevoelige tanden of vermoeden van een gaatje, zo snel mogelijk naar de tandarts! Zo kan een (kostbare) wortelkanaal-behandeling voorkomen worden (en de kies niet extra verzwakt raken).

Lees verder

© 2008 - 2019 Victorho, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Gaatjes (carriës) voorkomenCarriës, ook wel “gaatjes” of “tandbederf” genoemd, is een proces waarbij het tandglazuur oplost. Hoe kun je voorkomen d…
Tandproblemen: cariësTandproblemen: cariësCariës is een tandprobleem wat ook wel tandbederf wordt genoemd. Hierdoor krijg je gaatjes. Lees in dit artikel meer ove…
Tanderosie en droge mond: snoepjes en speekselTanderosie en droge mond: snoepjes en speekselSnoepjes zijn niet zo onschuldig zoals vele mensen denken. Natuurlijk bevatten de meeste suiker, dat vorming van cariës…
Zure drank schadelijk voor gebitZure drank schadelijk voor gebitZure dranken zijn schadelijk voor het gebit. Hoe zuurder de drank, hoe meer schade deze oplevert aan tanden en kiezen. O…
Tandglazuur beschermen tegen tanderosie: voedingstipsTandglazuur beschermen tegen tanderosie: voedingstipsHeb je last van gevoelige, pijnlijke tanden als je bepaald voedsel eet? Dan is de kans groot dat je te maken hebt met he…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Abulhajar, Pixabay
  • Boek: Preventieve tandheelkunde, Van Loveren et al. Houten
  • Eigen ervaringen in de praktijk.

Reageer op het artikel "Cariës (gaatjes) & oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Anke van Zandvoort, 09-10-2012 14:46 #2
Mijn dochter van 18 jaar heeft binnen 1 1/2 jaar gaatjes onder al haar vullingen. Hoe kan dit? Zij is geen snoeper of frisdrankdrinker? Zij heeft wel een zwak gebit, zijn de vullingen wel goed geplaatst? Reactie infoteur, 09-10-2012
Beste Anke,
Dit is niet zo eenvoudig te zeggen. Er kunnen diverse factoren meespelen. Snoep of frisdrank hoeft daar geen rol bij te spelen en de vullingen ook niet. Echter dit kan pas goed in de mond beoordeeld worden en i.c.m. huidige en oudere röntgenfoto's, voedingsdagboekje, speekseltesten en nog vele andere diagnostische (hulp)middelen. Dan is mogelijk een oorzaak aan te wijzen. Dat kan ik niet vanaf hier.
Groet,
Victor

A. M. van Leeuwen, 29-12-2008 23:06 #1
Ik heb onder verschillende tanden caries en de tandarts heeft het over diepe pockets.
Kan ik dit eenmalig bij de parodontoloog op laten lossen of blijft dit terug keren.
Ik heb een kunstknie. Problemen aan mijn gebit zijn daar een heel groot risico voor.
Moet ik nu iedere keer als ik naar de parodontoloog geweest ben een penicilinekuur gebruiken. Reactie infoteur, 12-01-2009
Beste A.M. van Leeuwen,
Diepe pockets kunnen inderdaad verminderd worden door professionele gebitsreiniging bij de parodontoloog. Belangrijk daarbij is dat u daarna uw gebit goed onderhoudt (minimaal 2x daags poetsen en ook interdentaal reinigen). De kans op terugkeer van diepe pockets is dan minimaal.

Uw parodontoloog heeft waarschijnlijk contact gehad met uw behandelend arts en in samenspraak zijn ze overeen gekomen dat u antibiotica moet slikken na de behandeling. Soms gebeurt dit voor de behandeling, dan spreekt men van een antibiotica-profylaxe.
Groet,
Victor

Infoteur: Victorho
Laatste update: 11-01-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Tandaandoeningen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!