Hartkloppingen, wat kan je er tegen doen?
Bij sommige mensen kan de hartslag zomaar versnellen of onregelmatig worden. Eigenlijk is de term 'hartkloppingen' daarvoor niet de juiste benaming. 'Ritmestoornissen' is beter. Bij ritmestoornissen die gekenmerkt worden door een abnormaal snelle hartslag, kunnen ontspanningstechnieken en voedingsadviezen helpen. Laten wegbranden of bevriezen van hartcellen is ook een optie. Maar veel mensen hebben ook baat bij medicijnen die bekend staan als bètablokkers. Bètablokkers vertragen de hartslag. Maar voor patiënten met een van nature lage hartslag en mensen met een 'sporthart', is het aan te bevelen om te beginnen met een zo laag mogelijke dosering daarvan. Men kan daarbij denken aan tabletten van 1,25 mg.Inhoud
- Wat zijn hartkloppingen
- Hoe lang duren hartkloppingen?
- Hyperventilatie, stress en andere oorzaken van hartkloppingen
- Hyperventilatie en hartkloppingen
- Klachten en verschijnselen
- Diagnose
- Hartkloppingen behandelen met medicijnen
- Ablatie (wegbranden) of bevriezing van hartcellen
- Wat kan je zelf doen bij hartkloppingen?
- Voedingsadviezen
- Naschrift
Wat zijn hartkloppingen
Hartkloppingen is de benaming voor een onregelmatige of abnormaal snelle hartslag. Stress en hyperventilatie worden daar vaak mee in verband gebracht. Hartkloppingen manifesteren zich als een te snel of onregelmatige ritme van het hart:- in rust klopt het hart tussen de 60 en 100 slagen per minuut;
- sporters in topconditie hebben in rust een hartslag van 30-40;
- voor mensen die weinig of niet aan sport doen zijn 80 slagen per minuut niet uitzonderlijk;
- een hartslag van 70 is een gemiddelde waarde.
In de volksmond heeft men het ook wel eens over de polsslag of kortweg pols. Want de hartslag is zeer goed aan de pols te meten.
'Palpitaties' andere benaming voor hartkloppingen
Over het algemeen zijn mensen zich niet bewust van hun hartslag. Tijdens gewone, rustige dagelijkse bezigheden voelt men de hartslag namelijk niet. Als het hart snel of onregelmatig klopt, is de hartslag wél te voelen: een bonkende hartslag in rust. Dat is een zeer onaangenaam gevoel. Hartkloppingen kunnen op alle leeftijden voorkomen. De medische term voor hartkloppingen is palpitaties.
Hoe lang duren hartkloppingen?
Doorgaans duren hartkloppingen enkele minuten. Maar in sommige gevallen kunnen ze uren, in extreme gevallen zelfs dagen aanhouden. In de regel bedoelt men met hartkloppingen een snelle hartslag. Maar ze kunnen zich ook uiten in een onregelmatige hartslag. Sommigen mensen hebben meerdere malen per dag hartkloppingen. Bij anderen komt het hoogst zelden voor. En de meeste mensen hebben nooit hartkloppingen. Vaak ontstaan de klachten na zeer intensief sporten. Maar het gebeurt ook als we rustig naar tv zitten te kijken of als we onze schoenveter strikken. Hartkloppingen ontstaan plotseling en verdwijnen ook weer even plotseling als ze gekomen zijn. Maar zoals gezegd, ze kunnen wel uren aanhouden. Bij een enkeling gaat het abrupt verdwijnen van de hartkloppingen gepaard met een vreemd gevoel in het hoofd. Alsof men plotseling een schakelaar omzet. Dat is telkens weer een beangstigend gevoel, maar anderzijds ook een opluchting dat de kwelling weer voorbij is.Hyperventilatie, stress en andere oorzaken van hartkloppingen
De oorzaken van hartkloppingen kunnen heel verschillend zijn:Hyperventilatie en hartkloppingen
Vaak legt men een verband tussen chronische hyperventilatie (CHV) en hartkloppingen. Het feit dat het hart opspeelt als men last heeft van hyperventilatie, is als volgt te verklaren:- Chronische hyperventilatie heeft onder meer als kenmerk een te lage zuurgraad van het bloed;
- Spieren compenseren dat door de productie van melkzuur;
- Dat leidt tot momenten van kortsluiting in de spieren;
- Die kunnen daardoor gaan trekken (trillende wenkbrauw) of pijn doen;
- Aangezien ook het hart een spier is, ontstaan door melkzuurafzetting vergelijkbare problemen als bij ‘normale’ spieren;
- Denk daarbij aan hartkloppingen en overslagen.
Klachten en verschijnselen
Veel patiënten hebben het gevoel dat het hart 'in de keel' klopt, of juist op de borst. Ook kunnen duizeligheid of kortademigheid optreden. En vaak heeft men het gevoel een opgezette buik te hebben. Dat alles kan zeer beangstigend overkomen. In de regel is men tot niet veel meer in staat dan afgepeigerd op bed liggen wachten tot het weer voorbij gaat. Treden hartkloppingen op in combinatie met ademnood, pijn in de borst of het dikker worden van de voeten? Dan kan dit een indicatie zijn van een hartziekte en dient men een arts te raadplegen.Diagnose
De diagnose stelt men meestal op basis van het verhaal van de patiënt. De arts zal pols en temperatuur opnemen, de snelheid van de ademhaling controleren en de bloeddruk meten. Er kan een hartfilmpje (elektrocardiogram) nodig zijn om de toestand van je hart te bepalen. Ook kunnen onderzoeken naar de werking van de schildklier nodig zijn. De onderzoeken die de arts verder verricht zullen afhangen van de leeftijd, levensstijl (roken, alcoholgebruik), gewicht en andere verschijnselen die er zijn naast de hartkloppingen.In vrijwel alle gevallen kunnen hartkloppingen worden bevestigd door middel van een ECG; Maar bij klachten die maar af en toe optreden is het probleem om een ECG te maken op het moment dat de patiënt daadwerkelijk klachten heeft. Een elektrocardiogram of ECG (in Nederland in de volksmond vaak hartfilmpje genaamd) is een registratie van de elektrische activiteit van de hartspier. De gemeten elektrische spanning is in de orde van grootte van 1 milivolt , er is dus gevoelige apparatuur nodig. Ook moet de patiënt goed stilliggen om de meting niet door de activiteit van andere spieren te storen.
Hartkloppingen behandelen met medicijnen
Er bestaan medicijnen die de hartkloppingen kunnen tegengaan, maar die worden alleen voorgeschreven wanneer de hartkloppingen worden veroorzaakt door een ziekte. Tot de medicijnen die tot opzienbarende resultaten hebben geleid bij hartritmestoornissen, behoren bètablokkers zoals het middel Bisoprololfumaraat. Een bètablokker vertraagt de hartslag. Mensen die van nature al een lage hartslag bezitten en ook sporters met een 'sporthart', doen er goed aan om dit middel in een zo laag mogelijke dosering te gebruiken, bijvoorbeeld 1,25 mg.Ablatie (wegbranden) of bevriezing van hartcellen
Soms adviseert men het dragen van een pacemaker aangeraden om de hartspier van de juiste prikkels te voorzien. En een behandeltechniek die men ook steeds meer toepast is Ablatie, waarbij bepaalde cellen in de hartspier worden weggebrand die verantwoordelijk zijn voor een foutieve geleiding van de hartprikkels. In plaats van branden of schroeien van weefsel dat de ongewenste prikkels veroorzaakt, pakt men hartritmestoornissen tegenwoordig met veel succes aan met een nieuwe, snellere techniek die minder bijwerkingen kent: bevriezing van hartcellen.Wat kan je zelf doen bij hartkloppingen?
Op het moment dat je een aanval hebt van hartkloppingen kan je zelf niet veel doen. Je kan het beste proberen niet in paniek te raken en je juist te ontspannen. Stop even met waar je mee bezig bent en haal een aantal keer diep adem. Daarnaast kan het een goed idee zijn om eens even op te staan en een korte wandeling te maken. Uiteraard zijn er wel een aantal bruikbare voedingsadviezen die structureel iets aan je klachten kunnen verbeteren.Een Duitse vereniging van internisten uit Wiesbaden geeft praktische tips om hartkloppingen te stoppen.