InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > De geneeskracht van haver

De geneeskracht van haver

De geneeskracht van haver De haver die we nu eten is vermoedelijk een veredelde plant vanuit een haversoort die in het Midden-Oosten groeide. Haver is een eenjarige grassoort en beschikt over grote geneeskracht. Het is daarnaast een rustgevende graansoort; mensen die zenuwachtig, opgefokt of hyper zijn hebben baat bij graan doordat het kalmeert en ontspant. Wanneer je stress ervaart, ga er dan toe over om de dag te beginnen met een afkooksel van haver en gebruik wat haver in de ontbijtmuesli.
Botanische tekening haver / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Botanische tekening haver / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Inhoud:


Haver en havermout

De Latijnse naam van haver is avena sativa. Avena betekent ´gezond´ en sativa betekent ´gekweekt´. In het Nederlands wordt haver ook pluimhaver, voerhaver, gewone haver, gekweekte haver en cultuurhaver genoemd. Van haver worden na een aantal bewerkingen havermout gemaakt; haver zelf is een stuk gezonder maar het is wel iets zwaarder. Je zou haver enige tijd kunnen weken om het makkelijker verteerbaar te maken. Wanneer je haver als geneesmiddel wilt gebruiken is het goed om te weten dat er meerde vormen van haver zijn, namelijk: haverzemelen, ontschorste, onrijpe vrucht, niet ontschorste onrijpe vrucht, de volle haverkorrel en zelfs gehakseld haverstro. De laatste wordt alleen uitwendig gebruikt.

Haver eten en drinken

Haver kun je op verschillende manieren eten. De geneeskrachtige eigenschappen komen gewoon binnen als je het opeet, helemaal als je dagelijks een schaaltje havermout eet is dat goed voor de algehele gezondheid. Een paar havervlokken kun je ook in de soep doen. Havermeel is lekker om pannenkoeken van te maken. Havergriesmeel en havergraan zijn andere culinaire toepassingen van graan. Ontkiemde havervlokken kun je aan een zelf gemaakte muesli toevoegen. Geroosterde haver zit vaak in een koffiesubstituut. Je kunt zelfs havermeelthee en havermelk drinken.

Gebruik van haver in de geschiedenis

De oude Romeinen gebruikten haver als veevoer en medicijn voor mensen. Het werd door de Romeinen niet als maaltijd gezien. Na de tweede eeuw begon haver zich langzaamaan tot basisvoedsel van Europeanen te ontwikkelen. Voor de aardappel werd geïntroduceerd vanuit Zuid-Amerika was haver het meest gegeten voedsel. De hoge voedingswaarde, het versterkend effect en de rustgevende eigenschappen van haver werden alom geprezen. Het kalmerende effect werd door de Duitser Löwig in 1825 toegeschreven aan broom wat voorkomt in haver. In landen waar opium werd gerookt zoals China, Thaland en India, werd haver gebruikt als middel om af te kicken.

Haver is een grassoort

Tarwe, gerst en rogge zijn samen met haver grassoorten maar haver onderscheidt zich van hen omdat de haverkorrels ver uiteen groeien en de genoemde andere grassoorten dicht begroeide aren hebben. Haver begon de mens later te eten dan tarwe. Vanaf 3500 jaar voor Christus begonnen de Germanen en de Kelten haver te verbouwen.

Haver / Bron: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Haver / Bron: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Voedingsstoffen haver

In haver zit een ruime verscheidenheid aan voedingsstoffen. Het bevat onder andere alkaloïden, lecithine, meervoudig onverzadigde vetzuren zoals linolzuur, fytosterolen, slijmstoffen polyfenolen zoals koffiezuur en ferulinezuur, veel vitamine B1 en voor de rest vitamine B2, B3, B6, E, K, choline, biotine en foliumzuur(B11). Verder bevat het vooral calcium en andere mineralen zoals: magnesium, ijzer, fosfor, silicium, kalium, koper, kobalt, mangaan, zink, jodium, chloor en broom.

Haverzemel is laxerend

Wie aan chronische constipatie leidt doet er goed aan een schaaltje havermout te eten of een paar extra eetlepels haver door de muesli te doen. Haver neemt als het eenmaal in de darmen zit vocht op; het zwelt, en dat is goed voor de darmperistaltiek. Van haver krijg je een enigszins zachte stoelgang en dat is extra goed om complicaties bij de volgende indicaties te voorkomen: aambeien, anaalfissuren, anale kloven, diverticulose of darmwanduitstulpingen. Wanneer je net geopereerd bent aan anus of rectum en tijdens de zwangerschap is het eveneens goed om extra haver te eten.

Haverzemel goed tegen hyperglykemie

De in haver aanwezige vezels binden met koolhydraten en zorgen dat de koolhydraten(suikers) langzamer worden afgegeven aan het bloed. Hierdoor zorgt haver dat de bloedsuikerspiegel minder fluctueert en dat is goed nieuws voor mensen die leiden aan hyperglykemie, zoals mensen met ouderdomsdiabetes. Daarnaast hebben mensen met suikerziekte of diabetes mellitus een verhoogde kans op obesitas. Dat wordt door het eten van haver voorkomen omdat haver zich bindt aan water en daardoor in volume toeneemt zodat je minder snel een hongergevoel ontwikkelt.

Haverkorrel] / Bron: Rasbak, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Haverkorrel] / Bron: Rasbak, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Ontschorste, onrijpe vrucht tegen onrust

De volle havervlok werkt rustgevend. Het kalmeert en ontspant zonder dat je in slaap valt. Daarnaast is het angstwerend. Het wordt ingezet tegen slapeloosheid, examenvrees, stress, zenuwachtigheid, prikkelbaarheid en overspannenheid. De rustgevende werking komt door gramine en broom wat in haver zit. De volle haver is eveneens een goed middel om het stoppen met blowen te ondersteunen. Stoppen met roken, alcohol, opium, morfine, cocaïne en kalmerende medicijnen gaat effectiever als je haver als geneesmiddel inneemt. Je kunt een afkooksel van haver drinken, een tinctuur of perssap gebruiken. Laat je informeren door een fytotherapeut want niet elke biologische winkel verkoopt de ontschorste onrijpe vrucht.

Niet ontschorste, onrijpe vrucht goed tegen zwakte

De niet ontschorste onrijpe vrucht is een opwekkend middel voor het zenuwstelsel. Het wordt door fytotherapeuten voorgeschreven bij:
  • Zenuwzwakte, nerveuze uitputting, nerveuze zwakte,
  • Overdreven emotiviteit, lichte depressie, moeilijke concentratie,
  • Seksuele zwakte, gebrek aan libido,
  • Gordelroos en herpes,
  • Hyperthyreoïde of zwakke schilkierfunctie,
  • Zwakke beenderen bij kinderen, osteoporose.
Het heeft ondersteunende geneeskrachtige eigenschappen tegen MS. Daarnaast is de niet onschorste onrijpe havervrucht goed tegen vermoeidheid, tijdens periode van ziekteherstel en tegen eetlustverlies. Dat komt voornamelijk door het aanwezige kiezelzuur en de vele mineralen. De saponinen in haver zorgen ervoor dat het een expectorans is, wat inhoudt dat het slijm sneller wat opgehoest. Om deze werking wordt het ingezet als medicijn tegen bronchitis en hoest.

De geneeskracht van de volle haverkorrel

De volle haverkorrel is zeer voedzaam en omvat diverse reeds genoemde geneeskrachtige eigenschappen. De haverkorrel wordt
Jonge haver / Bron: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Jonge haver / Bron: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
ingezet bij de volgende indicaties:
  • Ondervoeding, zwakte, herstel na ziekte of operatie,
  • Zware arbeid en fysieke inspanning,
  • Spieropbouw in puberteit en bij ouderen, zwangere en zogende vrouwen,
  • Darm- en maagirritaties, gastritis, ulcus,
  • Overdreven maagzuur, maagdarmsparend dieet,
  • Dieet bij galblaasaandoeningen en leverziekten,
  • Diarree, constipatie, preventie van darmkanker,
  • Overgangsklachten, osteoporose,
  • Bloedarmoede, doffe, breekbare haren, cariës.
  • Impotentie en onvruchtbaarheid.

Uitwendige toepassing haver

Het gehakselde haverstro, of de zemel en havervlokken zelf, hebben een verzachtende, ontstekingswerende en afleidende werking. Het wordt in de fytotherapie en homeopathie ingezet tegen:
  • Eczeem, dauwworm, jeukende aandoeningen,
  • Droge en ruwe huid, abcessen,
  • Artrose, artritis, jicht,
  • Herpes labialis of koortsuitslag en herpes zoster of gordelroos.
  • Soms worden mensen met reumatische aandoeningen aanbevolen om een bad van gehakseld haversto te nemen.

Consulteer de fytotherapeut

Wie haver als geneesmiddel wilt gebruiken kan het best een consult nemen bij een fytotherapeut. Haverextracten en medicijnen in de vorm van moedertincturen, poeders en capsules dienen enkel op voorschrift van bevoegden ingenomen te worden. Een huisarts of fytotherapeut kan je daarover adviseren. Alle in dit artikel genoemde medicinale werkingen van haver zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en komen uit het Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst, een standaardwerk op het gebied van genezende planten. Het boek wordt veel gebruikt in de fytotherapie.

Lees verder

© 2013 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Meer Vet Verbranden met Gezonde VoedingMeer Vet Verbranden met Gezonde VoedingDoor gezonde voeding te gebruiken kun je gemakkelijk meer vet verbranden. Gezond eten is een kwestie van langzamerhand a…
Aansterken na griep of ziekte: tips voor je voedingAansterken na griep of ziekte: tips voor je voedingAansterken is van groot belang om terug de oude te worden na een griep, een operatie of een ziekte. Maar als je nog maar…
Haver is gezonder dan je denktHaver is gezonder dan je denktJe hoort niet zo heel vaak over haver. Het is dan ook een beetje een vergeten gewas, maar haver is heel erg gezond. Zeke…
Haver, voeding en medicijnHaver, een gewoon graan dat vroeger vooral voedsel voor paarden was, wordt nu opnieuw ontdekt als cholesterolverlager. I…
Quaker Cruesli: een krokant granenontbijtQuaker Cruesli: een krokant granenontbijtHet is belangrijk om de dag te beginnen met een goed ontbijt. Een ontbijt brengt de stofwisseling op gang en het geeft j…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "De geneeskracht van haver"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

E. Te Bos, 23-06-2014 23:00 #2
Waarom zeggen jullie niets over fytinezuur? Reactie infoteur, 24-06-2014
Beste E. te Bos,
Allereerst gebruik je het woord ´jullie´ terwijl de artikelen op deze site door één persoon geschreven zijn.

Fytinezuur is een artikel waard. Op zich is fytinezuur geen probleem voor 90% van de mensen. Er zit namelijk ook fytase in producten waarin fytinezuur zit. Fytase is een enzym dat fytinezuur afbreekt. Alleen mensen met een verstoorde darmflora hebben last van verminderde aanwezigheid van fytase. Een verstoorde darmflora wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door het gebruik van te veel medicijnen en antibiotica en melkproducten (waarin altijd residuen van antibiotica zit). Veel zogenaamde voedselkenners blazen het verschijnsel fytinezuur op alsof het een enorm probleem zou zijn. Terwijl het echte probleem is: gebruik van medicijnen en antibiotica.

Overigens kun je haver niet gewoon eten; je moet het eerst weken. Na 12 uur weken is een groot deel van het fytinezuur al verdwenen.
Thomas Dijkman

E. Venhuizen, 02-11-2013 06:51 #1
Kunt u de wetenschappelijke artikelen aangeven waarop dit stuk is gebaseerd?
Vriendelijke groet, e. Venhuizen Reactie infoteur, 04-11-2013
Http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17373175
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11978262
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20865844
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22866937
http://www.ijdvl.com/article.asp?issn=0378-6323;year=2012;volume=78;issue=2;spage=142;epage=145;aulast=Pazyar

Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 04-01-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!