InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Lifestyle > Goed slapen: leer je biologische klok kennen

Goed slapen: leer je biologische klok kennen

Goed slapen: leer je biologische klok kennen Een mens is erop gemaakt om overdag wakker te zijn en ís nachts te slapen. Dit wordt geregeld door je biologische klok die zich aanpast aan de 24 uur die een dag duurt. Via hormonen wordt de slaap in het lichaam geregeld in de hersenen. Als je overdag heel erg moe bent en ís nachts niet kunt slapen, kan het zijn dat je biologische klok ontregeld is. Hoe is de biologische klok geregeld en wat gebeurt er precies in je lijf?

Je biologische klok

De biologische klok wordt bepaald door een reeks van factoren, zoals het vrijkomen van hormonen die de slaap bepalen, de hoeveelheid daglicht, de tijden waarop je gaat slapen, de temperatuur en welke activiteiten je op een dag doet. Hersengolven bepalen uiteindelijk de slaap, maar het is de biologische klok die aangeeft wanneer het tijd is om naar bed te gaan.

Hoe een mens geprogrammeerd is

We zijn geprogrammeerd om een soort van 24-uursdienst te draaien. De biologisch klok is hierop aangepast. Zodra het ís avonds donker wordt en de temperaduur daalt, wordt het tijd om te gaan slapen. Het lichaam past zich hierop aan doordat de hartslag en bloeddruk daalt, de lichaamstemperatuur daalt, je slaperig wordt en wilt slapen. Als het licht wordt en warmer, zul je ontwaken. De lichaamstemperatuur en hartslag gaan weer omhoog.

Als het verstoord raakt

Bij veel mensen komt het wel eens voor dat dit ritme verstoord raakt. Dit kan komen door een jetlag, onregelmatige werktijden of slapeloosheidklachten. Doordat het ontregeld is, kan het zijn dat je midden in de nacht zin krijgt om te eten omdat je maag knort of dat je de behoefte krijgt om andere dingen te gaan doen in plaats van te slapen.

Dipjes overdag

Overdag zijn er wat momenten dat je slaperig kunt worden. Meestal zal de lichaamstemperatuur tussen half 12 en 2 uur tussen de middag wat dalen. Hierdoor kun je een dipje krijgen waardoor je behoefte hebt om een tukje te doen. Dit verklaart ook waarom mensen met een mediterrane levensstijl tussen de middag een siësta houden. Het is onderdeel van je biologische ritme. In ons land behoren we hier niet aan toe te geven en meestal zul je na een korte lunchpauze weer gewoon aan het werk gaan.

Bewegingen

Je biologische klok controleert ook overdag je bewegingen. Om de anderhalf tot twee uur zal je lichaam de behoefte hebben aan een tempoversnelling. Daarom zul je vooral met zittend werk, de behoefte krijgen om je af en toe eens flink uit te rekken of behoefte krijgen om een kopje koffie te halen. Let er maar eens op hoe je op een gemiddelde werkdag op bepaalde momenten deze behoefte hebt. Deze regelmatige onderbrekingen heb je ook 's nachts.

Wat er precies in je lijf gebeurt

Dat je lichaam weet hoe laat het is, komt vooral het licht. 's Morgens valt het licht in je ogen en raakt het netvlies. Dan reist deze informatie door de zenuwbanen en belandt in een hersengedeelte dat je biologische klok regelt: de suprachiasmatische nucleus (SCN). Van hieruit worden er signalen doorgegeven aan het deel binnen je hersenen (pijnappelklier) dat de slaap regelt. Het regelt de productie van melatonine, het slaapverwekkende hormoon en cortisol, het opwekkende hormoon. 's Avonds rond een uur of 10 zet het wegebbende zonlicht de melatonine aan om je lichaam voor te bereiden op de slaap. Als je eenmaal slaapt en dan plotseling in het volle licht staat - omdat je bijvoorbeeld naar de wc moet - is de kans groot dat je moeite hebt om weer in slaap te vallen. Dat komt omdat het licht die opwekkende hormonen aan het werk zet.

Ideale bedtijd

Voor je biologische klok is het ideaal dat je rond 11 uur ís avonds gaat slapen en ís morgens rond 7 uur weer opstaat. Voor je hormonen zijn dit de perfecte slaaptijden. Toch is bij iedereen de biologische klok is iets anders ingesteld en sommige lopen langzamer of sneller dan gemiddeld. Daarom zijn er mensen die een ideale bedtijd hebben van bijvoorbeeld 10 uur ís avonds of mensen die voor 12 uur de slaap echt niet kunnen vatten. Mensen met slaapproblemen kunnen baat hebben bij de synthetische melatoninesupplementen. Melatonine wordt ook gebruikt bij een jetlag.

Lees verder

© 2013 - 2019 Ymbakker, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Slaapstoornissen: tips om beter te slapen met melatonineSlaapstoornissen: tips om beter te slapen met melatonineMelatonine is een hormoon dat je lichaam het signaal geeft dat je moet gaan slapen. Melatonine zorgt ervoor dat je licha…
Melatonine: Slaap jezelf jong!De meeste mensen weten wel dat melatonine effectief is tegen een jetlag. Minder bekend is dat melatonine ook erg goed he…
Hormoon van de epifyse (pijnappelklier); melatonineDe epifyse is een zeer kleine hormoonproducerende klier die met name melatonine produceert. Melatonine is een hormoon wa…
Vroege vogels en nachtvlindersVroege vogels en nachtvlindersEr zijn mensen die 's ochtends nog voor de wekker gaat uitgerust wakker worden. Anderen vervloeken elke ochtend hun wake…
Het voorkomen van een jetlagEen jetlag kan zomaar de eerste dagen van je vakantie verpesten, of een vergadering onderbreken. Je kan zelfs behoorlijk…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Condesign, Pixabay
  • Boek: 52 Briljante ideeën. Diep slapen. ISBN: 90-274-1802-0

Reageer op het artikel "Goed slapen: leer je biologische klok kennen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Ymbakker
Laatste update: 10-10-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Lifestyle
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!