Baby acne (acne neonatorum en erythema toxicum neonatorum)

Acne wordt vaak gezien bij jongeren in de pubertijd. Puistjes en pukkels kunnen echter ook voorkomen bij zuigelingen, het wordt dan baby acne genoemd. De puistjes kunnen bij zuigelingen al aanwezig zijn vanaf de geboorte, of ze kunnen hierna ontstaan in de loop van de eerste levensweken. Wanneer over baby acne gesproken wordt, moet er onderscheid gemaakt worden tussen acne neonatorum en erythema toxicum neonatorum.

Acne neonatorum

Acne neonatorum is een huidaandoening die gezien wordt bij pasgeboren kinderen. Het is niet duidelijk wat de oorzaak is van acne neonatorum. Waarschijnlijk heeft de oorzaak van de huidaandoening te maken met hyperactiviteit van de talgklieren onder invloed van neonatale androgenen. Androgenen zijn mannelijke geslachtshormonen. Deze mannelijke geslachtshormonen zouden bij de zuigeling in het bloed terecht komen via de moeder of doordat de zuigeling de mannelijke geslachtshormonen zelf aanmaakt.

Acne neonatorum kan gezien worden bij pasgeborenen tot een percentage van ongeveer 20%. De aandoening komt meer voor bij jongens, dan het voorkomt bij meisjes. De huidaandoening is al aanwezig bij de geboorte of deze ontstaat hierna in de loop van de eerste vier levensweken. Acne neonatorum wordt gekenmerkt door gesloten en open comedonen (mee-eters; een ophoping van talg en hoorn welke zich bevindt in de uitmonding van een haarzakje), papels (verhevenheid van de huid) en pustels (puistjes). Deze huidafwijkingen worden met name gezien op het gezicht van de zuigeling.

Er is geen behandeling nodig voor acne neonatorum. Het is een self-limiting aandoening, wat wil zeggen dat de aandoening zonder het geven van een behandeling vanzelf overgaat. Dit gebeurt binnen enkele weken tot maanden zonder dat daarbij littekenvorming ontstaat. Verwijzing is zelden nodig, alleen wanneer er sprake is van een atypische rash (uitslag), of wanneer er aanwijzingen zijn voor hyperandrogenisme (een teveel aan mannelijk geslachtshormoon).

Erythema toxicum neonatorum

Erythema toxicum neonatorum is de andere huidaandoening die valt onder baby acne. Erythema toxicum neonatorum is een huidaandoening die gezien wordt bij pasgeborene kinderen. Ook bij deze vorm van baby acne is het niet duidelijk wat de oorzaak is. Bij a term geboren kinderen (kinderen die “op tijd” geboren worden) heeft tussen de 40-70% erythema toxicum neonatorum. Bij preterm geboren kinderen (kinderen die “te vroeg” geboren worden) komt erythema toxicum neonatorum maar bij ongeveer 5% voor.

Er bestaat een verband tussen de duur van de zwangerschap en het geboortegewicht van de zuigeling. Hoe langer de zwangerschapsduur is en hoe hoger het geboortegewicht is van de zuigeling, hoe vaker erythema toxicum neonatorum voorkomt. Erythema toxicum neonatorum ontstaat in de meeste gevallen op de 2e of 3e dag na de geboorte, maar het kan ook al aanwezig zijn bij de geboorte. Erythema toxicum neonatorum herkent men aan kleine macula/papels die ongeveer 2 tot 3 millimeter groot zijn. Deze macula/papels veranderen in de loop van de tijd in pustels. Deze huidafwijkingen worden met name gezien op het gezicht en op de romp, maar het kan zich ook uitbreiden naar de armen en de benen. De huidaandoening wordt niet gezien op plekken waar zich geen haarfollikels (haarzakjes) bevinden zoals de handpalmen.

Erythema toxicum neonatorum is tevens een self-limiting aandoening, wat wil zeggen dat ook deze vorm van baby acne vanzelf overgaat en dat er geen behandeling voor nodig is. Het geneest spontaan, meestal binnen 1 tot 2 weken, hoewel de huidaandoening ook langer aan kan houden dan een paar weken (zoals enkele maanden). Bij verdenking op een andere aandoening dan erythema toxicum neonatorum, kan het kind doorverwezen worden.