Nagelriemontsteking, omloop of paronychia: behandeling, tips

Een ontsteking van de huidplooi rondom een vinger- of teennagel (nagelwal), wordt paronychia, omloop of nagelriemontsteking genoemd. De nagelwal wordt pijnlijk (bij aanraking) en zwelt op, hetzij plotseling - acute paronychia genoemd -, hetzij geleidelijk - chronische paronychia genoemd. Dit is afhankelijk van de oorzaak. De aandoening kan - zeker indien deze onbehandeld blijft - één of meerdere nagels aantasten.

Paronychia

• Wat is paronychia?
• Waardoor wordt paronychia veroorzaakt?
• Wat zijn de symptomen van paronychia?
• Hoe wordt paronychia behandeld?

Wat is paronychia?

Paronychia is de medische term voor een ontsteking van de nagelriem of de nagelwal van een vingernagel of teennagel. De nagelwal is de huid rond de nagels en de nagelriem is het huidrandje dat op de nagel aansluit. Het is een courante aandoening, waarbij twee vormen worden onderscheiden: de acute vorm die plotseling optreedt en de chronische vorm die geleidelijk ontstaat en vaak ook langer aanhoudt. Chronische paronychia wordt meestal gezien bij de 'ingegroeide teennagel'.

Paronychia komt op iedere leeftijd voor. Mannen hebben het iets vaker dan vrouwen.

Waardoor wordt paronychia veroorzaakt?

De twee meest voorkomende oorzaken van paronychia zijn:

• Pyogeen paronychia. Pyogeen betekent 'etterverwekkend'. Deze variant wordt veroorzaakt door bacteriën, vaak stafylokokken en/of streptokokken, na een wondje of beschadiging van de huid. Hierdoor krijgen ze de kans zich te vermenigvuldigen. Kleine traumata worden veroorzaakt door slechte nagelhygiëne, duimzuigen, nagelbijten, het te kort afknippen van de nagels en peuteren. Acute paronychia betreft meestal een pyogene paronychia.

• Candida-paronychia. Dit is candidiasis (schimmelinfectie) van de nagelriem(wal), wat gepaard gaat met pijnlijke roodheid en zwelling. De boosdoener is Candida albicans - een gist die bij vrijwel iedereen aanwezig is als een normale bewoner van de huid. Als gevolg van een langdurige beschadiging van de nagelriemen kan deze chronische variant ontstaan. Het komt vaak voor bij mensen die vaak natte handen hebben of hun handen vaak wassen. Hierdoor wordt de huid rond de nagels opgeweekt en toegankelijk voor microrganismen.

Wat zijn de symptomen van paronychia?

De symptomen van acute paronychia treden meestal binnen een dag op en bestaan uit een rode en (druk-)pijnlijke zwelling aan één kant van de nagelwal met pusvorming in de nagelwal of onder de nagel. Indien de aandoening niet wordt behandeld, kan de nagel loslaten van het nagelbed en na verloop van tijd zelfs afvallen.

De symptomen van chronische paronychia ontwikkelen zich geleidelijk over een periode van enkele maanden. Gezwollen, rode en pijnlijke nagelriemen staan voorop. Er is vaak geen sprake van pusvorming. De aandoening kan op de lange duur aanleiding geven tot een verkleuring en slecht uitgroeien van de nagelplaten.

Hoe wordt paronychia behandeld?

In lichte gevallen, dat wil zeggen bij geringe roodheid van de nagelwal en bij het uitblijven van abcesvorming - kan een acute paronychia binnen enkele dagen vanzelf verdwijnen. Het is daarbij van belang dat de aangedane plek wordt ontzien en dat men stoten probeert te voorkomen. Een nat verbandje kan verlichting geven, maar heeft geen gunstig invloed op het beloop. Bij pusophoping in de nagelriem dient de pus verwijderd worden. Dit gebeurt door een klein sneetje in het abces te maken, waarlangs het pus kan wegvloeien. Soms kan de pus ook ontlast worden door de nagelriem met behulp van een chirurgisch instrumentje op te tillen. Wanneer de infectie zich heeft uitgebreid onder de nagel, dan moet een gedeelte van de nagelbasis verwijderd worden ten behoeve van een goede drainage. Ernstige gevallen van acute paronychia worden behandeld met antibiotica.

Bij chronische paronychia moeten de nagelriemen herstellen. Met het oog hierop is het van belang dat overmatig water en zeepgebruik wordt voorkomen. Ook moeten kleine traumata vermeden worden. Voorts kan de huisarts een lokale behandeling van de nagelriemen met een gist- of bacteriedodende zalf adviseren. In hardnekkige gevallen - als de schimmel ook het nagelbed en de nagel heeft aangedaan - kan een orale kuur met antischimmelmedicatie of antibiotica nodig zijn. De genezing van chronische paronychia vergt vaak een lange adem.

Ingroei van de nagel kan voorkomen worden door nagels recht af te knippen en goed zittend schoeisel te dragen. Voorts is het verstandig om verkeerde gewoontes zoals het bijten op nagels en nagelriem en het te kort afknippen van (de zijkanten van) de nagels aan te bevelen. Ook kan het minder vaak in contact komen van de handen met water en chemicaliën een belangrijke rol spelen bij de preventie van deze aandoening.

Klik hier voor een special over nagels en nagelaandoeningen.

Lees verder

• Bloeduitstorting onder de nagel, blauwe nagel: behandelen
• Ingegroeide nagel verwijderen, behandelen en operatie
• Kalknagels behandelen, genezen, bestrijden en oorzaak
• Psoriasis aan de nagels, nagelpsoriasis: putjes, groeven
• Schimmelnagels / onychomycose / kalknagels behandelen