InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Plekjes op de huid, ruw en lichtbruin: oorzaken en symptomen

Plekjes op de huid, ruw en lichtbruin: oorzaken en symptomen

Plekjes op de huid, ruw en lichtbruin: oorzaken en symptomen Heb je last van plekjes op de huid die ruw aanvoelen en lichtbruin van kleur zijn? Misschien heb je last van actinische keratose, ook wel 'zonneschade' van de huid genoemd. Actinisch betekent 'door zon veroorzaakt' en keratose staat voor 'verhoorning'. Actinische keratose is een verhoornings- en uitrijpingsstoornis van de huid. De plekjes zijn meestal lichtbruin van kleur en voelen ruw aan en komen vooral voor op huid die aan de zon is blootgesteld. Denk aan het gezicht of gelaat, de oorschelpranden en handruggen, maar ook de onderarmen en de nek. Het wordt het vaakst gezien bij mensen met huidtype 1 en 2. Mensen met huidtype 1 worden niet bruin; mensen met huidtype 2 worden wel bruin, maar verbranden snel. Actinische keratose kan zich manifesteren vanaf je 30e of 40e levensjaar, maar wordt vaker gezien naarmate iemand ouder is.

Plekjes op de huid door actinische keratose


Een overdaad aan zon is slecht voor de huid / Bron: Istock.com/LiudmylaSupynskaEen overdaad aan zon is slecht voor de huid / Bron: Istock.com/LiudmylaSupynska

Waardoor wordt actinische keratose veroorzaakt?

De huidbeschadigingen komen voor op zon-geëxposeerde huid en het wordt veroorzaakt door UVB-geïnduceerde DNA-schade. Na vele jaren (pakweg 10 tot 20 jaar) kan het overgaan in plaveiselcelcarcinoom, een vorm van huidkanker.

Symptomen: plekjes op de huid, ruw en lichtbruin

Actinische keratosen zijn kleine en opvallend rode, lichtbruine of huidkleurige ruwe plekjes op de huid die niet weggaan. Ze komen gewoonlijk voor op het hoofd, nek of handen, maar kunnen ook worden gezien op andere gebieden van het lichaam. Meestal is er meer dan één plekje aanwezig.

Hoe ziet actinische keratose eruit?

De plekjes zien er als volgt uit:
  • Ze hebben een ruwe textuur;
  • De kleur varieert van huidkleurig tot (licht)bruin;
  • De plekjes variëren in grootte van 1 mm tot 3 mm of groter (ongeveer de grootte van een kleine erwt);
  • De plek wordt omringd door een rode, geïrriteerde huid;
  • Soms zijn de plekjes licht pijnlijk bij aanraking.

Voorkeursplekken

Voorkeurslocaties zijn:
  • handruggen
  • onderarmen
  • het gelaat
  • de schedelhuid (bij kale mannen).

Actinische keratose aan de lippen

Na verloop van jaren kan er in deze plekjes huidkanker ontstaan, maar dat hoeft niet. Veelal zijn er meerdere plekjes aanwezig (dichtbij elkaar) en zijn er aan de huid tevens andere tekenen van langdurige zonlichtblootstelling te zien, zoals vlekkige verkleuringen en pigmentvlekken, rimpels en dunner worden van de huid, vroege veroudering van de huid (leerachtige huid). Een bijzondere vorm is de actinische keratose aan de lippen ('cheilitis actinica' genaamd) en welke vooral bij ouderen voorkomt. Het is te herkennen aan de volgende verschijnselen:
  • verhardingen;
  • roodheid;
  • schilfers;
  • kloofjes; en
  • kleurveranderingen van de lippen.

Ziekte van Bowen: roodheid en schilfering / Bron: Watplay, Wikimedia Commons (Publiek domein)Ziekte van Bowen: roodheid en schilfering / Bron: Watplay, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Differentiaaldiagnose
Actinische keratose moet niet verward worden met vergelijkbare ziektebeelden:

Hoe wordt actinische keratose gediagnosticeerd?

Actinische keratose moet je laten evalueren door een arts, vooral als het plekje pijnlijk is, begint te bloeden, als er een zweertje ontstaat of als het plekje in omvang toeneemt. Actinische keratose wordt normaal gesproken gediagnosticeerd door middel van een huidonderzoek met het blote oog. De arts kan ook een stukje huid laten onderzoeken in het laboratorium. Dit zal hij doen wanneer de huidafwijking onrustig is, dat wil zeggen als er wondjes, roodheid of zwelling aanwezig is. Een huidbiopsie is dan nodig om huidkanker uit te sluiten.

Hoe wordt actinische keratose behandeld?

Schade aan de huid voorkomen

Allereerst is het van belang om verdere schade van de huid door UV-straling te voorkomen. Dit kan door:
  • minder in de zon te vertoeven;
  • het gebruik van de zonnebank te vermijden;
  • het gebruik van anti-zonnebrandmiddelen met een hoge beschermingsfactor;
  • het dragen van beschermende kleding en een hoofddeksel.

Lokale behandeling

Lokaal kunnen de volgende behandelingen ingezet worden:
  • Cryochirurgie: hierbij worden de plekjes met speciale apparatuur van buitenaf gedurende korte tijd bevroren.
  • Curretage: wegschrapen of uitlepelen van de aangedade plek en electro-coagulatie: het dichtbranden van de plek.
  • Excisie: het wegsnijden van de plek.
  • Efudix crème (bevat 5-Fluorouracil). Dit betreft een cytostaticum (celgroeiremmende stof), wat wordt opgenomen door de afwijkende cellen in de huid, waar het de celgroei en celdeling remt.
  • Imiquimod crème Aldara. Dit is een afweermodulerend middel, dat wil zeggen een middel dat je eigen afweersysteem activeert om de afwijkende cellen op te ruimen.
  • Photodynamische therapie (PDT). Een vrij nieuwe behandelmethode waarbij gebruik gemaakt wordt van zichtbaar licht en een stof die de cellen daarvoor dermate gevoelig maakt dat ze afsterven.

Lees verder

© 2013 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Abnormale huidpigmentatie, Pityriasis rosea en IchthyosisAbnormale huidpigmentatie, Pityriasis rosea en IchthyosisDit artikel gaat over 3 verschillende soorten huidaandoeningen. De één komt wat vaker voor dan de andere. Lees hieronder…
Welk soort huidtype heb ik?Welk soort huidtype heb ik?Welk soort huidtypes zijn er allemaal en welke heb ik nu eigelijk. Hieronder vindt je een overzicht welk soort huidtypes…
Rode ronde plekken op de huid: heb ik huidkanker?Rode ronde plekken op de huid: heb ik huidkanker?Rode ronde vlekjes of plekjes op de huid is vaak erg schrikken. Is er iets ernstigs aan de hand en moet ik onmiddellijk…
Hoe houdt je lichaam je gezond?Hoe houdt je lichaam je gezond?De een is heel erg bleek, de andere juist weer heel erg donker, de andere zit daar weer tussenin, maar wat doet de huid…
Hoe kun je huidkanker herkennen?Hoe kun je huidkanker herkennen?Huidkanker is in Nederland het meest voorkomende soort kanker. Huidkanker kan ernstige gevolgen hebben, de patiënt kan e…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Future FamDoc, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Dr. R.I.F. van der Waal, prof. dr. H.A.M. Neumann (red.): Praktische dermatologie - Klinische atlas met 470 afbeeldingen in kleur, Prelum uitgevers, Houten, 2009.
  • www.kanker.nl
  • www.tergooi.nl/folder1274.pdf
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/LiudmylaSupynska
  • Afbeelding bron 2: Watplay, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Plekjes op de huid, ruw en lichtbruin: oorzaken en symptomen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 07-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vlekken in gezicht
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!