Blaasproblemen: De PTNS-behandeling (zenuwstimulatie)
Voor patiënten met een overactieve blaas zijn er diverse behandelingsopties, waaronder medicatie, blaastraining en bekkenbodemfysiotherapie. Als deze behandelingen onvoldoende verlichting bieden, kan Percutaneous Tibial Nerve Stimulation (PTNS) een geschikte oplossing zijn. PTNS is een vorm van neurostimulatie waarbij de arts de onderbeenzenuw (nervus tibialis) stimuleert met kleine elektrische impulsen. Deze zenuw, die doorloopt naar het achterste deel van het ruggenmerg, speelt een rol in de blaasfunctie. Door deze zenuw te stimuleren, kan de blaas zich beter ontspannen en kan de blaaskwaliteit aanzienlijk verbeteren.- PTNS-behandeling: Wat is het?
- Doelgroep voor PTNS-behandeling
- Werking van PTNS
- Doelgroep: Patiënten met blaasproblemen
- Tegenindicaties voor PTNS-behandeling
- Voordelen
- Voorbereiding
- Praktische informatie
- Behandelprocedure
- Complicaties
- Effectiviteit
- Opvolging na PTNS-behandeling
- Regelmatige controle
- Behandelplan aanpassen
- Alternatieve behandelingen
- Praktische tips voor het leven met / omgaan met blaasproblemen: De PTNS-behandeling (zenuwstimulatie)
- Informatie over de PTNS-behandeling
- Hoe je je kunt voorbereiden op de behandeling
- Verzorging na de behandeling
- Houd rekening met de effectiviteit van de behandeling
- Versterk je blaasgezondheid met leefstijlkeuzes
- Zorg voor je mentale gezondheid tijdens het herstel
- Houd je aan de controleafspraken na de behandeling
- Herstel en geduld zijn belangrijk
- Misvattingen rond blaasproblemen: de PTNS-behandeling (zenuwstimulatie)
- De gedachte dat PTNS alleen geschikt is voor oudere patiënten
- De overtuiging dat PTNS altijd een onmiddellijke oplossing biedt
- De gedachte dat PTNS geen bijwerkingen heeft
- De veronderstelling dat PTNS de enige behandelingsoptie is voor blaasproblemen
- De gedachte dat PTNS geschikt is voor alle soorten blaasproblemen
- De veronderstelling dat PTNS geen impact heeft op de lange termijn gezondheid
- De gedachte dat PTNS geen onderhoudsbehandelingen vereist
PTNS-behandeling: Wat is het?
PTNS (Percutaneous Tibial Nerve Stimulation) is een behandelingsoptie voor patiënten met blaasproblemen, met name bij een overactieve blaas. Bij PTNS wordt een kleine naald, die verbonden is met een elektrisch apparaat, ingebracht nabij de enkel om de nervus tibialis (onderbeenzenuw) te stimuleren. Deze zenuw speelt een belangrijke rol in de controle van de blaasfunctie. Door de zenuw met elektrische impulsen te stimuleren, kan de communicatie tussen de blaas en het zenuwstelsel verbeterd worden, wat leidt tot een betere blaasfunctie en vermindering van symptomen zoals frequent urineren en incontinentie.Doelgroep voor PTNS-behandeling
Patiënten met een overactieve blaasDe behandeling is vooral effectief voor patiënten die last hebben van een overactieve blaas, gekarakteriseerd door een oncontroleerbare aandrang om te urineren, vaak gepaard gaand met incontinentie.
Patiënten met andere blaasgerelateerde aandoeningen
PTNS kan ook nuttig zijn voor patiënten met andere blaasproblemen die niet effectief reageren op conventionele behandelingen zoals medicatie en bekkenbodemfysiotherapie.
Werking van PTNS
Zenuwstimulatie en blaascontroleDe nervus tibialis, die via de zenuwen in het ruggenmerg verbonden is met de blaas, speelt een sleutelrol in de blaascontrole. Door de zenuw te stimuleren met kleine elektrische impulsen kan de zenuwcommunicatie worden geoptimaliseerd, wat leidt tot een vermindering van overactieve blaasreflexen.
Verbetering van de blaaskwaliteit
Door de stimulatie kan de blaas zich beter ontspannen en wordt de algehele blaaskwaliteit verbeterd, wat zich vertaalt in minder frequente aandrang om te urineren en meer controle over de blaas.
Doelgroep: Patiënten met blaasproblemen
PTNS is een mogelijke behandeling voor patiënten bij wie medicatie, blaastraining en bekkenbodemtherapie niet het gewenste resultaat hebben opgeleverd. Deze behandelingsoptie kan overwogen worden bij aanhoudende klachten.De doelgroep voor PTNS bestaat uit patiënten:
- Die moeite hebben met volledig leegplassen, waarbij prostaatvergroting geen rol speelt.
- Die vaker dan normaal moeten plassen, doorgaans meer dan tien keer per dag.
- Die last hebben van aanhoudende en onbehandelbare pijn in de bekkenbodem, blaas of geslachtsorganen (bekkenbodempijn).
- Met een aanhoudende aandrang om te plassen door een overactieve blaas.
- Die last hebben van ongewenst urineverlies, gecombineerd met een aanhoudend sterke aandrang om te plassen (aandrangsincontinentie).
Tegenindicaties voor PTNS-behandeling
PTNS is niet aanbevolen voor patiënten met een pacemaker. De behandeling is ook afgeraden voor (vermoedelijk) zwangere vrouwen. Andere patiënten komen wel in aanmerking voor deze behandeling. Het is belangrijk om te controleren of de behandeling wordt vergoed door de zorgverzekeraar, aangezien niet alle verzekeraars de PTNS-behandeling dekken.Voordelen
PTNS heeft doorgaans geen nadelige effecten. Er zijn geen bekende ernstige complicaties of bijwerkingen. De behandeling is niet pijnlijk en wordt als eenvoudig ervaren. Alleen een zeer dun accupunctuurnaaldje wordt ingebracht in de enkel van de patiënt, en het is niet nodig om zich uit te kleden tijdens de behandeling.Voorbereiding
Er is geen speciale voorbereiding nodig voor de PTNS-behandeling. De patiënt dient echter rekening te houden met de volgende punten:- De behandeling duurt ongeveer dertig minuten. Het meenemen van een boek of tijdschrift kan prettig zijn om de tijd te verdrijven.
- Op de dag van de behandeling mag de patiënt geen crème gebruiken op de onderbenen en voeten.
- De patiënt wordt aangeraden om comfortabele kleding te dragen.
- De voeten dienen vóór de behandeling gewassen te worden.
Praktische informatie
De PTNS-behandeling wordt poliklinisch uitgevoerd, wat betekent dat de patiënt na de behandeling direct naar huis mag. Elke sessie duurt ongeveer dertig minuten en vindt wekelijks plaats, doorgaans voor een totaal van twaalf tot veertien sessies. Het is belangrijk om geen sessies over te slaan. Indien nodig kan de behandeling na deze sessies verder worden voortgezet, met een verminderde frequentie (bijvoorbeeld om de twee weken). Dit moet worden besproken met de uroloog.Behandelprocedure
De verpleegkundige op de afdeling Urologie voert de behandeling uit. De patiënt kan worden vergezeld door een partner of vriend. Tijdens de behandeling neemt de patiënt plaats in een stoel en ontbloot de voet. De verpleegkundige plaatst een zeer dunne naaldelektrode in het been, net boven de enkel. Op de hiel wordt een plakelektrode aangebracht. Een stimulatieapparaat wordt aangesloten op beide elektroden. Eerst wordt een testfase uitgevoerd om te controleren of de patiënt een sensatie voelt onder de voet, wat kan worden aangepast indien nodig. Zodra de neurostimulator (het apparaat) correct is afgesteld, start de stimulatie van de zenuw, die dertig minuten duurt. Het apparaat telt automatisch af. De patiënt ervaart een lichte prikkeling of sensatie onder de voet of het onderbeen. Dit gevoel kan variëren van sterk tot zwak, maar er is geen directe prikkeling in de blaas. Normaal gesproken voelt de patiënt geen pijn, hoewel soms een scherpe pijn kan optreden; in dat geval wordt de stimulatiekracht verlaagd. Na afloop van de behandeling verwijdert de verpleegkundige de naald, en de patiënt kan voorzichtig opstaan. Een tijdelijk ongemakkelijk gevoel in het been kan optreden. De patiënt kan zelf naar huis rijden of fietsen.Complicaties
De complicaties bij PTNS-behandeling zijn over het algemeen mild. Mogelijke bijwerkingen kunnen een huidinfectie en/of pijnklachten bij de insteekplaats van de naaldelektrode zijn.Effectiviteit
Ongeveer zestig tot zeventig procent van de patiënten ervaart een significante verbetering van hun blaasklachten. Sommige patiënten kunnen echter geen profijt halen uit de behandeling, wat pas na de twaalf tot veertien behandelingssessies duidelijk wordt. Verbeteringen kunnen bijvoorbeeld betekenen dat patiënten 's nachts minder vaak opstaan om te plassen, wat bijdraagt aan een hogere kwaliteit van leven en meer ontspanning. Voor een langdurig effect is het noodzakelijk om de behandeling voort te zetten. Hoewel de behandeling de klachten kan verminderen, werkt het niet genezend.Opvolging na PTNS-behandeling
Regelmatige controle
Na een aantal behandelingen zal de arts de effectiviteit van PTNS beoordelen en bepalen of de behandeling moet worden voortgezet of aangepast. Periodieke controles zijn essentieel om te zorgen voor blijvende resultaten.Behandelplan aanpassen
Als de eerste reeks behandelingen niet het gewenste resultaat oplevert, kan de arts het behandelplan aanpassen, bijvoorbeeld door de frequentie van de sessies te verhogen of alternatieve behandelingsopties te overwegen.Alternatieve behandelingen
Naast PTNS kunnen andere behandelingsopties worden overwogen, afhankelijk van de oorzaak en ernst van de blaasproblemen. Deze kunnen onder andere bestaan uit:- Neuromodulatiebehandelingen zoals Sacrale Neuromodulatie (SNM).
- Botuline toxine-injecties in de blaas.
- Chirurgische ingrepen zoals blaasspierversterking of blaasvergroting.
Het is cruciaal om alle beschikbare behandelingsopties met een zorgverlener te bespreken om de meest geschikte behandeling te kiezen op basis van de persoonlijke medische situatie van de patiënt.