InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Corneaoedeem: Zwelling van het hoornvlies

Corneaoedeem: Zwelling van het hoornvlies

Corneaoedeem: Zwelling van het hoornvlies De cornea is het transparante gedeelte van het oog. Het hoornvlies moet transparant blijven, zodat licht in het oog kan binnenkomen en iemand in staat is om waar te nemen. Hoornvlieszwelling ontstaat door vochtophoping in de cornea, wat vele mogelijke oorzaken kent. De transparantie verdwijnt bijgevolg gestaag waardoor het hoornvlies vertroebelt. De patiënt gaat hierdoor wazig zien. Deze aandoening valt gelukkig vrij goed te behandelen.

Oorzaken zwelling van het hoornvlies

Corneaoedeem heeft vele mogelijke oorzaken. Dit komt voor bij acute glaucoom, na beschadiging van het membraan van Descemet, bij Fuchs' endotheliale dystrofie, bij een infectie met het herpesvirus, na bepaalde medicatie, na een hoornvliestransplantatie, na oogchirurgie, na een ontsteking of na een oogtrauma.

Acute glaucoom

Acute glaucoom, waarbij de patiënt een zeer hoge oogdruk vertoont, veroorzaakt mogelijk hoornvliesoedeem en pijn. Soms is de oedeem hardnekkig aanwezig, zelfs nadat de oogdruk reeds gedaald is.

Beschadiging membraan van Descemet

Deze aandoening ontstaat mogelijk als gevolg van beschadiging van het membraan van Descemet, een letsel aan de endotheliale laag door ultrasone straling en/of infusie van toxische geneesmiddelen in de cornea.

Fuchs' endotheliale dystrofie
Dit is een vorm van hoornvliesdystrofie waarbij de cellen van de binnenste hoornvlieslaag zijn aangetast. De cellen houden normaalgezien de vloeistof uit de cornea en zorgen voor de transparantie van de cornea. Deze oogziekte is de meest voorkomende oorzaak van hoornvlieszwelling. Fuchs’ endotheliale dystrofie treft meestal beide ogen. Vrouwen zijn vaker dan mannen aangetast.

Infectie met het herpesvirus
Een infectie met het herpesvirus resulteert ook in ontstekingsreacties in de cornea, wat leidt tot hoornvliesoedeem.

Medicatie

Sommige krachtige topische medicatie en systemische medicatie leidt eveneens tot hoornvliesoedeem.

Na een hoornvliestransplantatie

Zelfs na een hoornvliestransplantatie is hoornvliesoedeem mogelijk. Dit komt dan door een slechte vorm van de hoornvliestransplantaten, de gebruikte chirurgische instrumenten in het transplantaat, een immuunreactie van de hoornvliestransplantatie en een falende getransplanteerde cornea.

Na oogchirurgie

Corneaoedeem presenteert zich mogelijk direct of na enkele jaren na elke vorm van oogchirurgie (cataractchirurgie, glaucoomoperatie, netvlieschirurgie). Dit is meestal het geval wanneer het hoornvlies voor de operatie al niet gezond was. De aandoening treedt het vaakst op als complicatie na een cataractoperatie, wat dan gekend is als pseudofake corneaoedeem, pseudofake bulleuze keratopathie of afake bulleuze keratopathie.

Ontsteking

Een oogontsteking, met name een langdurige of chronische ontsteking, leidt mogelijk tot hoornvlieszwelling. Soms is de oedeem hardnekkig aanwezig, zelfs nadat de ontsteking reeds verholpen is.

Oogtrauma

Een oogtrauma beschadigt mogelijk het hoornvlies en resulteert in oedeem.

Wazig zien is een teken van corneaoedeem / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Wazig zien is een teken van corneaoedeem / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Symptomen

De patiënt, die meestal vijftig jaar of ouder is, gaat geleidelijk aan waziger zien; de beelden vervagen. In milde gevallen van hoornvliesoedeem gebeurt dit meestal 's morgens bij het ontwaken, en dan herstelt het gezichtsvermogen stilaan in de loop van de dag. Aangezien corneaoedeem verergert, ziet de patiënt na verloop van tijd constant onscherp. Fotofobie (dit is de medische term voor "verhoogde gevoeligheid voor licht") presenteert zich ook regelmatig. Patiënten zien bijvoorbeeld eveneens halo's rond straatverlichting of autokoplampen, vooral 's nachts. In gevorderde gevallen van corneaoedeem, ontwikkelen er zich blaren en littekens op het hoornvliesoppervlak die resulteren in pijn. Hierdoor vergroot eveneens het risico op een hoornvliesinfectie, een zogenaamde “bulleuze keratopathie”.

Diagnose corneaoedeem

De patiënt ondergaat best een uitgebreid oogheelkundig onderzoek bij de oogarts. De vroege symptomen (wazig zien) zijn mogelijk een teken van staar (cataract). Om dat uit te sluiten, krijgt de patiënt een pachymetrie en corneatopografie. Hieruit zal dan blijken dat er een zwelling is aan het hoornvlies.

Behandeling hoornvliesoedeem

De behandeling van corneaoedeem is afhankelijk van de onderliggende oorzaak van het oedeem, en hoe ernstig de zwelling is. Bij patiënten met een hoge oogdruk zijn de endotheelcellen beschadigd die vloeistof uit de cornea moeten pompen. Ook bij een oogontsteking is een behandeling nodig zodat de hoornvlieszwelling niet blijvend is. Een geconcentreerde (hypotone) zoutoplossing (oogdruppels) of zalf helpen de zwelling van het hoornvlies te minimaliseren zodat de patiënt weer in staat is zijn dagelijkse activiteiten uit te voeren. Hij volgt hierbij best oogdruppelrichtlijnen zodat hij de druppels correct toedient.

Bij patiënten waarbij het oedeem zich ’s nachts ontwikkelt, raden sommige artsen aan om met een föhn lucht op de ogen te blazen om verdamping van tranen te vergroten, en aldus de zwelling van het hoornvlies te verminderen.

Descemet Stripping Automated Endothelial Keratoplasty of DSAEK is momenteel de standaard chirurgische behandeling voor patiënten met een visueel significant hoornvliesoedeem die niet reageren op medische therapie. Dit is een vorm van een gedeeltelijke hoornvliestransplantatie waarbij de chirurg enkel de binnenlaag van de cellen transplanteert. Bij zeer gevorderde gevallen is een volledige hoornvliestransplantatie noodzakelijk.

Lees verder

© 2015 - 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Chandler-syndroom: Aandoening hoornvlies van het oogChandler-syndroom: Aandoening hoornvlies van het oogHet Chandler-syndroom (CS) is een zeer zeldzame oogaandoening waarbij het endotheel groeit; dit is de epitheelcellenlaag…
Keratoconus: Bolling van het hoornvlies in het oogKeratoconus: Bolling van het hoornvlies in het oogKeratoconus is een oogziekte waardoor bij de patiënt de structuur van het hoornvlies is aangetast. Het hoornvlies is het…
Hoornvlies: Aandoeningen en problemen met cornea in oogHoornvlies: Aandoeningen en problemen met cornea in oogHet hoornvlies (cornea) is het heldere voorste gedeelte van het oog. Het ligt direct tegenover de iris en pupil. Deze oo…
Megalocornea: Aangeboren vergroting van hoornvlies in oogMegalocornea: Aangeboren vergroting van hoornvlies in oogMegalocornea is een zeldzame erfelijke (voornamelijk X-gebonden) aangeboren oogaandoening waarbij de cornea (het hoornvl…
Biometrie: meting van de lenssterkteBiometrie: meting van de lenssterkteEen chirurg vervangt een troebele ooglens tijdens een staaroperatie door een kunst- of implantlens. Hierdoor krijgen pat…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Frank Boston, Flickr (CC BY-2.0)
  • http://www.arizonaophthalmologists.com/corneal-edema/
  • http://www.geteyesmart.org/eyesmart/ask/questions/corneal-edema-treatment.cfm
  • http://www.progressivehealth.com/edema-corneal.htm
  • http://www.snec.com.sg/eye-conditions-and-treatments/common-eye-conditions-and-procedures/Pages/Corneal-Oedema.aspx
  • Afbeelding bron 1: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Reageer op het artikel "Corneaoedeem: Zwelling van het hoornvlies"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 28-05-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!