InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Myocarditis: Ontsteking van de hartspier

Myocarditis: Ontsteking van de hartspier

Myocarditis: Ontsteking van de hartspier Bij myocarditis is de hartspier, de middelste laag van de hartwand, ontstoken. Myocarditis treft zowel de hartspiercellen als het elektrische systeem van het hart, wat leidt tot een verminderde pompfunctie en hartritmestoornissen. Een virale infectie is veelal de oorzaak van de hartspierontsteking, al leiden tal van andere factoren tot myocarditis. Pijn op de borst, vermoeidheid en hartfalen zijn slechts enkele symptomen van de ziekte. In ernstige gevallen heeft de patiënt zelfs kans op een beroerte of hartaanval. De behandeling van myocarditis is afhankelijk van de oorzaak. Rust, medicatie en diverse andere chirurgische behandelingen zijn mogelijk om de hartfunctie te herstellen.

Epidemiologie hartspierontsteking

Myocarditis komt het vaakst voor bij jongvolwassenen tussen de leeftijd van twintig en veertig jaar. De presentatie bij kinderen is vaak ernstiger dan bij volwassenen. Myocarditis komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Myocarditis heeft geen etnische of raciale voorliefde.

Oorzaken: Meestal door een virus

Meestal is myocarditis te wijten aan een virus, maar ook bacteriën, schimmels, parasieten en andere aandoeningen veroorzaken myocarditis. Tot slot zijn een aantal omgevingsfactoren betrokken bij de totstandkoming van myocarditis.

Virus

De ontsteking van de hartspier is meestal het gevolg van een virale infectieziekte zoals:

Bacterie

Ook bacteriën veroorzaken mogelijk myocarditis:

Parasieten

Trypanosoma cruzi en Toxoplasma veroorzaken vaak de ziekte van Chagas waarbij myocarditis voorkomt. Trichinellose (symptomen aan maag, darmen en spieren) is een andere parasitaire infectie waarbij myocarditis als complicatie optreedt.

Schimmels

Sommige schimmelinfecties veroorzaken myocarditis:
candidiasis (schimmelinfectie door gist Candida die mogelijk het bloed, de geslachtsorganen, de huid, de mond, de keel en/of de nagels aantast)
cryptokokkose (schimmelinfectie met aantasting longen en huid)
histoplasmose) veroorzaken myocarditis.

Andere ziekten

Andere ziekten die soms resulteren in myocarditis omvatten:

Andere

Andere oorzaken van myocarditis omvatten:

Symptomen: Hart en andere problemen

Afhankelijk van de oorzaak en de ernst, variëren de symptomen zeer sterk. Patiënten met milde myocarditis vertonen namelijk vaak geen symptomen. Soms heeft de patiënt wel een ziek gevoel en heeft hij algemene symptomen van een virale infectie en weet hij niet dat hij een hartprobleem heeft. In ernstige gevallen variëren de symptomen, afhankelijk van de oorzaak van de ziekte.

Hart

Volgende hartgerelateerde symptomen zijn mogelijk bij een hartspierontsteking:

Pijn op de borst wijst mogelijk op myocarditis / Bron: Pexels, PixabayPijn op de borst wijst mogelijk op myocarditis / Bron: Pexels, Pixabay
Algemeen
Algemene symptomen zijn:

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

Myocarditis is niet altijd eenvoudig te identificeren door de arts. Dit komt omdat de symptomen van de hartaandoening lijken op andere hart- en longaandoeningen of soms lijken op griep. De arts beluistert met zijn stethoscoop het hart en hoort dan abnormale hartgeluiden en een snelle hartslag. Dit onderzoek is gekend als auscultatie. Hij hoort tevens vocht in de longen en bemerkt gezwollen benen. Koorts en een huiduitslag wijzen daarnaast op een infectie.

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Diagnostisch onderzoek
Volgende onderzoeken zijn nodig om myocarditis te diagnosticeren:
  • Een bloedonderzoek: De resultaten van een bloedonderzoek onthullen de eventuele schade aan de hartspier door het meten van bepaalde enzymen. Daarnaast is de hoeveelheid witte bloedcellen verhoogd wat wijst op een ontsteking.
  • Een echocardiografie: Met behulp van geluidsgolven of ultrageluid creëert dit onderzoek bewegende beelden van het kloppende hart. Een echocardiografie detecteert een uitbreiding van het hart (cardiomegalie), een slechte pompfunctie, een klepproblemen of vocht rond het hart.
  • Een elektrocardiografie (ECG): Dit niet-invasief onderzoek meet de elektrische spieractiviteit van het hart en onthult abnormale hartritmes, en een verzwakte of beschadigde hartspier.
  • Een hartkatheterisatie en endomyocardiale biopsie: Tekenen van een infectie van de hartspier zijn te bevestigen door middel van een stukje weefsel dat de arts wegneemt en microscopisch laat onderzoeken.
  • Een MRI-scan van het hart: Dit onderzoek stelt de arts in staat om informatie te krijgen over de grootte, vorm en structuur van het hart. Daarnaast brengt dit onderzoek tekenen van een ontstoken hartspier in beeld wat helpt bij het bevestigen van de diagnose van myocarditis.
  • Een röntgenfoto van de borstkas: Een thoraxfoto biedt informatie over de grootte en vorm van het hart, maar zoekt ook naar de aanwezigheid van vocht in of rond het hart dat mogelijk wijst op hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart).

Differentiële diagnose

De symptomenreeks van de ontsteking van de hartspier bootst symptomen na van volgende aandoeningen:
  • alcoholische cardiomyopathie
  • cardiogene shock (onvoldoende bloed door hartschade)
  • cocaïne-gerelateerde cardiomyopathie
  • coronaire atherosclerose (slagaderverkalking van de kransslagaders)
  • coronaire vasospasme
  • een hartinfarct
  • een harttamponnade (vloeistof in hartzakje met pijn op de borst)
  • gedilateerde cardiomyopathie
  • geïsoleerde hartafwijkingen
  • hypertrofische cardiomyopathie
  • instabiele angina pectoris (pijn op de borst, teken van een hartaanval)
  • interstitiële longfibrose
  • longoedeem (vocht in de longen door linkerhartfalen)
  • myocardischemie
  • peripartum cardiomyopathie
  • plotselinge hartdood
  • restrictieve cardiomyopathie
  • ventriculaire tachycardie
  • ziekte van Chagas

Behandeling myocarditis

Soms verbetert myocarditis spontaan, maar soms is medicatie vereist. Rust is nodig bij milde gevallen van myocarditis. Rust, een zoutarme voeding en medicijnen helpen bij het bestrijden van de infectie. Antibiotica bestrijden een bacteriële infectie. Corticosteroïden of andere immunosuppressiva (geneesmiddelen die het immuunsysteem onderdrukken) zijn nuttig bij bepaalde zeldzame soorten virale myocarditis, zoals reuzencel en eosinofiele myocarditis. De arts behandelt een eventuele onderliggende ziekte zoals lupus zodat de symptomen van myocarditis verminderen.

Bij een verminderde pompfunctie zijn ook medicijnen vereist zoals:
  • Angiotensine-converting enzyme (ACE-remmers) en Angiotensine II receptor blokkers (ARB's): Deze medicijnen doen de bloedvaten in het hart ontspannen waardoor de doorbloeding gemakkelijker verloopt.
  • Bètablokkers: De medicatie behandelt hartfalen en helpt de regulatie van het hartritme.
  • Diuretica: Deze medicijnen zijn gekend als plaspillen. Ze verlichten de natrium- en vochtretentie.

Bij hartfalen of abnormale hartritmes is een ziekenhuisopname vereist waarbij de arts antistollingsmedicijnen krijgt om de kans op vorming van bloedstolsels in het hart te verminderen. Daarnaast zijn tal van procedures beschikbaar om het hart te ontlasten en de functie te herstellen zoals het toedienen van extra zuurstof, een implanteerbare cardioverter-defibrillator en een tijdelijke pacemaker. In de meest ernstige gevallen is een dringende harttransplantatie vereist.

Prognose

De vooruitzichten zijn variabel en hangen af van de oorzaak van het hartprobleem en de algemene gezondheid van de patiënt. Sommige patiënten hebben chronische en onomkeerbare schade aan de hartspier waardoor ze levenslang medicijnen nodig hebben. Andere patiënten nemen slechts gedurende enkele maanden medicijnen herstellen vervolgens volledig. Af en toe komt een patiënt te overlijden aan plotselinge hartdood.

Complicaties ziekte

Complicaties zijn:
  • cardiomyopathie (een hartspieraandoening)
  • een beroerte (onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen met mentale en lichamelijke symptomen)
  • een hartaanval
  • hartfalen
  • pericarditis (ontsteking van het vlies rond het hart (hartzakje))

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Myocarditis: niet altijd zo onschuldigMyocarditis: niet altijd zo onschuldigToen de veldrijder Bart Wellens op 8 januari 2012 net voor het Belgisch kampioenschap na een training plotseling onwel w…
HartaandoeningenEr zijn vele hartaandoeningen, in dit artikel worden een aantal van deze aandoeningen kort besptroken, waaronder hartfal…
Een ontsteking van het hartEen ontsteking van het hartHet hart is een belangrijke spier in ons lichaam en het zorgt ervoor dat het bloed door het hele lichaam wordt rondgepom…
Hoe een hartaanval te onderscheiden van slokdarmontsteking?Hoe een hartaanval te onderscheiden van slokdarmontsteking?Een hartaanval is de eerste doodsoorzaak bij vrouwen en de tweede doodsoorzaak bij mannen. Een hartaanval wordt vaak ver…
Dieren: veel voorkomende hartafwijkingenEr zijn veel verschillende hart problemen bij huisdieren. In dit artikel kunt u lezen over de harziektes; klepafwijkinge…
Bronnen en referenties
  • Causes, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/myocarditis/basics/causes/con-20027303, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Definition, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/myocarditis/basics/definition/con-20027303, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/156330-differential-diagnoses#showall, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Myocarditis, http://emedicine.medscape.com/article/156330-differential-diagnoses#showall, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Myocarditis, http://rarediseases.org/rare-diseases/myocarditis/, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Myocarditis, https://medlineplus.gov/ency/article/000149.htm, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/156330-overview, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Symptoms, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/myocarditis/basics/symptoms/con-20027303, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Tests & Diagnosis, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/myocarditis/basics/tests-diagnosis/con-20027303, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Treatment & Drugs, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/myocarditis/basics/tests-diagnosis/con-20027303, geraadpleegd op 22 september 2016
  • Afbeelding bron 1: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Myocarditis: Ontsteking van de hartspier"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 11-02-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hartafwijkingen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!