InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Endocarditis: Ontsteking van de binnenkant van het hart

Endocarditis: Ontsteking van de binnenkant van het hart

Endocarditis: Ontsteking van de binnenkant van het hart Endocarditis is een ontsteking van de bekleding (binnenkant) van het hart, hetgeen in medische termen gekend is als het “endocardium”, maar ook zijn mogelijk de hartkleppen ontstoken. Endocarditis is ongebruikelijk bij mensen met een gezond hart. Patiënten met hartaandoeningen lopen namelijk het grootste risico op deze hartaandoening. Pijnlijke gewrichten, vermoeidheid, koorts, zweten en rillingen zijn slechts enkele symptomen van endocarditis. Onbehandeld beschadigen de bacteriën het hart en vernietigen ze de hartkleppen, waardoor levensbedreigende complicaties ontstaan. Behandelingen voor endocarditis omvatten antibiotica en, in sommige gevallen, chirurgie.

Oorzaken endocarditis: Meestal bacteriën

Endocarditis is een ontsteking van de bekleding van het hart die veroorzaakt is door bacteriën. Meestal reizen bacteriën in de mond, het darmkanaal en de urinewegen naar het hart en zorgt dit niet voor problemen. Patiënten met (herstelde) hartdefecten zijn echter vatbaar voor infecties. Eenmaal een infectie optreedt, blijven de bacteriën groeien en het hart ernstig beschadigen. Hoewel veel bacteriën endocarditis veroorzaken, is Streptococcus viridans verantwoordelijk voor de helft van de patiënten met endocarditis. Deze bacterie leeft in de mond, en daarom zijn tandheelkundige behandelingen de meest voorkomende oorzaak van endocarditis. Kinderen met een aangeboren hartafwijking moeten bijgevolg steevast antibiotica nemen voor het ondergaan van tandheelkundige behandelingen en ingrepen.

Endocarditis is af en toe ook te wijten aan schimmels, zoals Candida. In sommige gevallen vindt de arts geen oorzaak van de ziekte.

Risicofactoren ontsteking van de binnenkant van het hart

Een aantal aandoeningen verhogen het risico op endocarditis, waaronder:
  • een aangeboren hartaandoening
  • een geschiedenis van illegaal intraveneus druggebruik
  • een reumatische hartziekte
  • hartklepafwijkingen.
  • kunstmatige hartkleppen (nieuwe hartkleppen)

Symptomen: Koorts, rillingen en zweten

Koorts, rillingen en zweten zijn frequente symptomen die soms tot wel dertig dagen aanhouden. Deze symptomen zijn soms enkele dagen aanwezig voordat andere symptomen verschijnen en tevens komen en gaan deze symptomen of zijn ze ’s nachts meer merkbaar. De symptomen treden het vaakst bij een kind met een aangeboren hartziekte dat net een behandeling gehad heeft in de mond, de darmen of de urinewegen. Deze medische behandeling hoeft echter niet steeds vooraf te gaan aan de ontsteking. Symptomen van endocarditis ontwikkelen zich langzaam of komen plotseling op. Volgende symptomen zijn mogelijk:

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

Aangezien infectieuze endocarditis gepaard gaat met reeds bestaande hartaandoeningen, bekijkt de arts de medische geschiedenis van de patiënt. Hij voert daarna een lichamelijk onderzoek uit. De arts controleert hierbij of de patiënt een vergrote milt (splenomegalie) heeft. Ook gebruikt hij zijn stethoscoop om naar de hartgeluiden te luisteren. In medische termen is dit onderzoek gekend als “auscultatie”. Hij onderzoekt tevens de nagels en de ogen van de patiënt. Bij een oogonderzoek zijn soms bloedingen in het netvlies te zien.

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Diagnostisch onderzoek
Een bloedonderzoek speelt een essentiële rol bij de diagnose van endocarditis. Hierbij controleert de arts de bezinkingssnelheid. De bezinkingssnelheid van de rode bloedcellen is de snelheid waarmee de rode bloedcellen uitzakken in een glazen kolom gevuld met niet-stolbaar gemaakt bloed. Hoe hoger de sedimentatiesnelheid (bezinkingssnelheid), hoe meer ontsteking zich in het lichaam bevindt. Het is tevens belangrijk om een volledig bloedbeeld te krijgen. Hiermee zijn bovendien de aanwezige bacteriën op te sporen. Afhankelijk van de symptomen, is het nodig om andere ziektes uit te sluiten. Daarom zijn soms nog volgende onderzoeken nodig: een elektrocardiografie (ECG: meting van de elektrische activiteit van hart) en echocardiografie om de schade aan het hart en de grote bloedvaten te evalueren, een röntgenfoto van de borstkas om de grootte van het hart te controleren en op zoek te gaan naar tekenen van hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart) en een CT-scan van het hart om hiervan een driedimensionaal beeld te krijgen.

Differentiële diagnose

De arts beschouwt volgende aandoeningen als een differentiële diagnose. Deze aandoeningen hebben namelijk een sterk gelijkende symptomenreeks als endocarditis:

Behandeling via antibiotica en chirurgie

Infectieuze endocarditis valt te bestrijden met antibiotica die de patiënt in eerste instantie intraveneus (via een ader) krijgt. De patiënt vertoeft hiervoor meerdere dagen of weken in het ziekenhuis, afhankelijk van de ernst van de infectie. Door de resultaten uit het bloedonderzoek weet de arts met welke antibiotica hij de patiënt moet behandelen. Een vroege behandeling is meestal succesvol.

Complicaties

Ondanks een vroege behandeling is het mogelijk dat de patiënt hartfalen ontwikkelt, waardoor een langere behandeling nodig is. De patiënt krijgt mogelijk een operatie waarbij de chirurg de getroffen hartklep repareert of vervangt. Een beroerte (onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen met mentale en lichamelijke symptomen), orgaanschade, een hersenabces (verzameling van pus in de hersenen) en infecties in andere lichaamsdelen zijn andere symptomen. Bij een te trage diagnose treedt mogelijk ernstige schade op aan het hart waaraan de patiënt komt te overlijden. Een aantal andere complicaties omvatten de ontwikkeling van bloedstolsels, aneurysma (uitstulping van een deel van een slagader), aritmie (geen regelmaat in het hartritme) en geelzucht (icterus).

Preventie hartaandoening

Het risico van infectieuze endocarditis verlaagt een patiënt door onmiddellijk antibiotica in te nemen vóór bepaalde procedures waarbij bacteriën vrijkomen in de bloedbaan zoals:
  • Bepaalde operaties in de luchtwegdoorgangen, het maagdarmkanaal of de urinewegen
  • Een bronchoscopie (inwendig kijkonderzoek van de luchtwegen)
  • Een infectie of andere medische aandoening zoals een tandvleesaandoening, een seksueel overdraagbare aandoening of een darmaandoening (zoals het het prikkelbaredarmsyndroom (symptomen van diarree en obstipatie))
  • Een operatie aan de geïnfecteerde huid, de botten, de galblaas of de prostaat
  • Een tonsillectomie (chirurgische verwijdering van de keelamandelen) en adenoïdectomie (chirurgische verwijdering van de neusamandelen)
  • Het gebruik van katheters of naalden
  • Recente kaakchirurgie
  • Tandheelkundige behandelingen

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Endocarditis; diagnose, klachten en behandelingEndocarditis; diagnose, klachten en behandelingEndocarditis is een risicovolle ontsteking van de binnenwand van het hart en de hartkleppen. Iedereen kan endocarditis k…
Een ontsteking van het hartEen ontsteking van het hartHet hart is een belangrijke spier in ons lichaam en het zorgt ervoor dat het bloed door het hele lichaam wordt rondgepom…
Endocarditis, ontsteking van het hartEndocarditis, ontsteking van het hartHet hart is een pomp die ervoor moet zorgen dat de bloedstroom in het lichaam rond blijft gaan. Soms treedt er een ziekt…
Endocarditis of hartvliesontstekingIn Nederland krijgen per jaar ongeveer 300 personen endocarditis. Wat is endocarditis eigenlijk? Hoe ontstaat deze aando…
Bacteriële endocarditis: griep door geïnfecteerde hartklepBacteriële endocarditis: griep door geïnfecteerde hartklepIedereen kan weleens grieperig zijn. De temperatuur is verhoogd en men is moe. Vaak denken we dat we middels uitzieken e…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ArtsyBee, Pixabay
  • Causes, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/endocarditis/basics/causes/con-20022403, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Complications, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/endocarditis/basics/complications/con-20022403, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Definition, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/endocarditis/basics/definition/con-20022403, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/216650-differential, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Endocarditis Signs and Symptoms, https://www.ucsfbenioffchildrens.org/conditions/endocarditis/signs_and_symptoms.html, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Endocarditis, http://www.healthline.com/health/endocarditis, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Endocarditis, https://medlineplus.gov/ency/article/001098.htm, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Endocarditis, https://medlineplus.gov/ency/article/001098.htm, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Endocarditis, https://www.ucsfbenioffchildrens.org/conditions/endocarditis/index.html, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Risk factors, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/endocarditis/basics/risk-factors/con-20022403, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Symptoms, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/endocarditis/basics/symptoms/con-20022403, geraadpleegd op 10 augustus 2016
  • Afbeelding bron 1: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Endocarditis: Ontsteking van de binnenkant van het hart"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 20-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hartafwijkingen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!