InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Constrictieve pericarditis: Soort ontsteking van hartzakje

Constrictieve pericarditis: Soort ontsteking van hartzakje

Constrictieve pericarditis: Soort ontsteking van hartzakje Het normale pericardium (hartzakje: vlies rond het hart) is een fibro-elastische zakje rond het hart wat een dunne laag vloeistof bevat. In sommige omstandigheden is het hartzakje verdikt, verkalkt en vezelachtig, wat uiteindelijk resulteert in constrictieve pericarditis (pericardvernauwing). Veelal veroorzaakt dit in het begin geen symptomen, omdat dit chronisch gebeurt waardoor het lichaam de tijd krijgt om zich aan te passen. Later verschijnen toch klachten zoals kortademigheid en een hoest. Aanvankelijk zet de arts medicatie in, maar patiënten genezen enkel van de aandoening door een chirurgische ingreep.

Epidemiologie van hartziekte

Constrictieve pericarditis is een relatief ongebruikelijke vorm van klinisch hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart). De werkelijke prevalentie is onbekend, constrictieve pericarditis komt bij minder dan 0,5% van de patiënten met virale pericarditis tot stand. Bij kinderen komt de aandoening zelden voor.

Oorzaken van ontsteking aan het hartzakje

Bepaalde oorzaken van pericarditis (ontsteking van het hartzakje) resulteren in een dik, vezelachtig en verkalkt pericardium. Deze verbindweefseling trekt na verloop van tijd (vele jaren) samen, hetgeen zorgt voor een bekneld en vaak ook kleiner hart. Hierdoor ontstaat meer druk in de aderen die bloed naar het hart terugvoeren, want voor het vullen van het hart met bloed is meer druk nodig. Het volume in het hart neemt toe door de druk, en als gevolg hiervan vloeit er vocht uit de aders. Dit vocht hoopt zich op in de buikholte (ascites), onder de huid (oedeem) en soms rond de longen (longoedeem). In de meeste gevallen veroorzaken deze pericardiale veranderingen echter geen symptomen.

Risicofactoren van pericardvernauwing

Zowel aandoeningen als medische behandelingen en medicatie verhogen de kans op pericardvernauwing.

Aandoeningen

Voorbeelden van aandoeningen die leiden tot pericardvernauwing zijn:

Medische behandelingen en medicatie

Constrictieve pericarditis ontstaat mogelijk ook laat na openhartchirurgie of radiochirurgie op de borstkas. Fibrose treedt tevens op bij het gebruik van dopamine-agonisten, zoals bijvoorbeeld cabergoline en perigolide (dit zijn medicijnen voor de behandeling van de ziekte van Parkinson).

Ascites: vochtophoping in de buik / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Ascites: vochtophoping in de buik / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Symptomen

In het beginstadium zijn vrijwel geen symptomen merkbaar. In de latere stadia van constrictieve pericarditis ondergaan de subepicardiale lagen van de hartspier mogelijk fibrose, atrofie en verkalking. De mogelijke symptomen van constrictieve pericarditis zijn:

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek
Volgende diagnostische onderzoeken zijn nodig om constrictieve pericarditis op te sporen:

Differentiële diagnose
Constrictieve pericarditis moet de arts onderscheiden van restrictieve cardiomyopathie (beperkende hartspieraandoening). De twee aandoeningen zijn zeer vergelijkbaar, maar de constrictieve pericarditis is volledig behandelbaar, terwijl de meeste gevallen van de restrictieve cardiomyopathie dat niet zijn.

Behandeling van hartaandoening

Vochtafdrijvende geneesmiddelen (diuretica) en pijnstillers zijn inzetbaar voor het verlichten van de klachten. Bedrust en een zoutarme voeding zijn andere mogelijkheden. Voor het genezen van chronische constrictieve pericarditis, is echter een chirurgische ingreep noodzakelijk. De arts moet namelijk het pericardium volledig verwijderen, wat in medische termen gekend is als een 'pericardectomie'. Dit is een risicovolle procedure met een hoge mate van complicaties. De arts voert daarom de pericardiectomie uit wanneer de symptomen ernstig zijn.

Prognose van constrictieve pericarditis

Omdat deze veranderingen chronisch zijn, krijgt het lichaam de tijd om zich te compenseren. De aandoening is bijgevolg niet zo levensbedreigend als een harttamponnade (vloeistof in het hartzakje met pijn op de borst), waarbij de bloedsomloop acuut beschadigd is. Treden er toch symptomen op, dan is de operatie in 85% van de gevallen effectief.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pericarditis of ontsteking hartzakje: symptomen, behandelingPericarditis of ontsteking hartzakje: symptomen, behandelingPericard is een andere naam voor hartzakje, dit is het vlies om het hart. Als het hartzakje ontstoken raakt spreken we v…
Pericarditis, ontsteking van het hartzakjePericarditis, ontsteking van het hartzakjeEen ontsteking van het hartzakje wordt pericarditis genoemd. Deze naam is afgeleid van pericard=hartzakje en itis=ontste…
Pericarditis: symptomen, oorzaak, behandeling en prognosePericarditis: symptomen, oorzaak, behandeling en prognosePericarditis is een ontsteking van het hartzakje. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute pericarditis en chronisc…
Een ontsteking van het hartEen ontsteking van het hartHet hart is een belangrijke spier in ons lichaam en het zorgt ervoor dat het bloed door het hele lichaam wordt rondgepom…
HartaandoeningenEr zijn vele hartaandoeningen, in dit artikel worden een aantal van deze aandoeningen kort besptroken, waaronder hartfal…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ArtsyBee, Pixabay
  • Geraadpleegd op 18 november 2017:
  • Calciumantagonisten, http://www.tijdschriftpraktijkondersteuning.nl/archief/volledig/id343-calciumantagonisten.html
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010)
  • Constrictive pericarditis, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 797
  • Constrictive pericarditis, https://radiopaedia.org/articles/constrictive-pericarditis
  • Constrictive pericarditis, https://www.uptodate.com/contents/constrictive-pericarditis
  • Pathophysiology and Diagnosis of Constrictive Pericarditis, http://www.acc.org/latest-in-cardiology/articles/2017/03/13/15/10/pathophysiology-and-diagnosis-of-constrictive-pericarditis
  • Pericarditis constrictive, https://medlineplus.gov/ency/article/001103.htm
  • What is constrictrive pericarditis, https://www.healthline.com/health/constrictive-pericarditis#overview1
  • Ziekte van pericard, http://hartziekte.be/hart-en-vaatziekten/hartaandoeningen/item/459-ziekte-van-pericard/459-ziekte-van-pericard
  • Afbeelding bron 1: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Constrictieve pericarditis: Soort ontsteking van hartzakje"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 26-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hartafwijkingen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!